Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO : 2024/1272 Esas
KARAR NO : 2026/171 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/11/2023
NUMARASI : 2023/54 E. - 2023/852 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 29/01/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkilinin miras bırakanı ... aleyhine İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe başlandığını, ...'ın 22/02/2022 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilinin borçlu olarak eklendiği İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı icra dosyasının açılış tarihinin 22/10/2022 olduğunu, davacının Körfez Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/310E. - 2022/362 K. Sayılı kararıyla miras bırakan ...'ın mirasını reddettiğini, kararın dava tarihinin 28/03/2022, karar tarihinin ise 30/03/2022 olduğunu, icra müdürlüğüne reddi miras kararını 20/09/2022 tarihinde bildirdiğini, icra müdürlüğünün ilgili dosyayı müvekkili açısından durdurduğunu, davalının müvekkilinin reddi miras yaptığını bildiğini, icra takibini kötü niyetli yaptığını belirterek, ilgili takibin dava neticeleninceye kadar durdurulmasını ve yapılan haczin kaldırılmasını, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini, İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasındaki icra takibinin müvekkili yönünden iptali ile davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ilgili icra dosyası takip çıkışının % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, icra takibinin devamı müvekkilinin ekonomik olarak mahvına sebep olacağından, takibin dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi 04/02/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
MAHKEME KARARI: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 09/11/2023 tarihli 2023/54 E. - 2023/852 K. sayılı kararıyla; "...Kambiyo senetlerinde keşide edenin vefatı halinde külli intikal prensibi gereği, vefat edenin yasal mirasçıları senetten kaynaklı borçlu oldukları halde, keşide edenin mirasının mirasçıları tarafından reddedilmesi halinde mirası reddeden kimse bakımından sorumluluk söz konusu olmayacaktır. Zira mirasın reddedilmesi, reddeden bakımından senet nedeniyle alacaklı durumunda bulunan herkese karşı ileri sürülebilen doğrudan (mutlak) def'i niteliğindedir.
Takip tarihi itibariyle mirasın reddedildiği sabit olduğuna göre davacının takibe konu senet nedeniyle davacının borçlu olmadığının kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davacının, 15/12/2019 vade, 1/2/2019 keşide tarihli, 250.000,00.-TL (İkiyüzellibin Türk Lirası) tutarlı senet nedeniyle davalıya borçlu bulunmadığının tespiti ile, İstanbul Anadolu 4.İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takibin davacı ... bakımından iptaline karar verilmiş, kötüniyet sabit olmadığından davalı aleyhine tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın KABULÜ ile;
Davacının, 15/12/2019 vade, 1/2/2019 keşide tarihli, 250.000,00.-TL (İkiyüzellibin Türk Lirası) tutarlı senet nedeniyle davalıya borçlu bulunmadığının tespiti ile, İstanbul Anadolu 4.İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takibin davacı ... bakımından iptaline,
Kötü niyet iddiasının sübut bulmaması nedeniyle davalı aleyhine tazminat talebinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkiline yapılan tebligatların usulüne uygun olmadığını, bu nedenle davadan haberdar olmadıkları için eski hale getirme talebinde bulunduklarını, tebligatların neden usulsüz olduklarını dava dosyasını inceledikten sonra açıklayacaklarını,
Davacının kötüniyetli olduğunu, mirası reddettiğini süresinde icra dairesine bildirmediğini,
Davacının murisi ...'ın pek çok kişiyi dolandırdığını, davacının babasından kalan mal varlığını üzerine geçirdikten sonra mirası reddettiğini, Mahkemece davacının mirasın reddi beyanının muvazaalı olup olmadığının araştırılmadığını,
Muris ...'ın eşi ve mirasçısı olan ...'ın mirası reddetmediğini, Mahkemece olaya TMK'nın 611. maddesinin mi, yoksa 612. maddesinin mi tatbik edileceği tespit edilmeden karar verilmesinin doğru olmadığını, murisin tüm mirasçıları mirası reddetmediğinden TMK'nın 611. Maddesinin uygulanması gerektiğini, bu durumda mirası reddeden davacının alt soyunun ve diğer hak sahiplerinin murisin borcundan sorumlu tutulmaları gerektiğini, bu hususun karar yerinde belirtilmeden karar verilmesinin hatalı ve isabetsiz olduğunu,
Kabul anlamına gelmemekle beraber, itirazlarının reddedilmesi ve davanın kabulüne karar verilmesi durumunda, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olmasından dolayı yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, davacının kendisine yapılan ödeme emri tebliğinden itibaren yasal süresi içinde mirası reddettiğini icra dosyasına bildirdiği takdirde davacı yönünden takibin duracağını, davacının ihmali davranışının faturasının müvekkiline kesilmesinin hatalı ve isabetsiz olduğunu,
Ayrıca dava açılırken arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, arz ve izah edilen ve Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle, istinaf taleplerinin kabulüne, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/11/2023 tarihli, 2023/54 Esas, 2023/852 Karar sayılı kararının duruşmalı olarak incelenmesi sonucunda kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesini, ilk derece ve istinaf yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ..., ..., ... ve ... oldukları, 250.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 361.080,48 TL alacak için 15/11/2022 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 250.000,00 TL miktarlı, 01/02/2019 tanzim, 15/12/2019 vade tarihli senet olarak gösterildiği, davacının 19/01/2023 tarihli dilekçesi ile ... mirasçısı olarak Körfez Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/362 Karar sayılı kararı ile mirası reddettiğini bildirerek, borca itiraz ettiği tespit edilmiştir.
Takibe konu bono örneği incelendiğinde; 250.000,00 TL bedelli, 01/02/2019 tanzim, 15/12/2019 vade tarihli bono olduğu, borçlusunun ..., kefilin ..., lehtarının ... olduğu, bedelinin ne şekilde ahzolunduğuna dair bir kaydın bulunmadığı tespit edilmiştir.
Körfez Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 30/03/2022 tarihli, 2022/310 E. - 2022/362 K. sayılı kararı incelendiğinde; dava tarihinin 28/03/2022 olduğu, miras bırakanın ..., davacıların ... ve ... oldukları, ...'ın yasal mirasçısı olan davacıların süresinde mirası reddettiklerinin tespitine karar verildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkemece davanın kabulüne, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Her ne kadar davalı vekili müvekkiline dava dilekçesinin ve duruşma tarihinin usulüne uygun tebliğ edilmediği iddiasıyla istinaf talebinde bulunmuşsa da, dosya incelendiğinde davacıya yapılan ilk tebligatın gerekçeli kararın tebliğ edildiği adresle aynı adrese yapıldığı, tebligatta usulsüzlük bulunmadığı, davalı vekilinin de tebligatın neden usulsüz olduğuna dair somut bir gerekçe bildirmediği tespit edilmiştir.
Her ne kadar davalı vekili arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği iddiasıyla istinaf talebinde bulunmuşsa da, davanın borçsuzluğun tespiti davası olduğu, davanın açıldığı 21/01/2023 tarihinde işbu dava için zorunlu arabuluculuk şartının mevcut olmadığı, 28/03/2023 tarihli, 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle borçsuzluğun tespiti davaları için zorunlu arabuluculuğun dava şartı olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Dosya incelendiğinde; davacının bononun borçlularından olan babası ...’ın mirasını reddettiği, mirası reddettiğini icra dosyasına bildirdiği, bu nedenle bonodan kaynaklanan borçtan sorumlu tutulamayacağı, mirasın reddinin muvazaalı olup olmadığının işbu davada araştırılamayacağı, davalının mirasın reddi kararının iptali davası açabileceği anlaşılmakla, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur.
Davalı tarafça davaya cevap verilmeyerek dava dilekçesindeki vakıaların inkar edildiği, bu nedenle aleyhine karar verildiğinden HMK’nun 331/1. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesinde de hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin tüm istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 17.077,50 TL nispi harçtan, peşin alınan 4.269,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.808,23 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılama giderleri olarak;
a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 20,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 29/01/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.