Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO : 2024/1247 Esas
KARAR NO : 2026/147
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 24/04/2024
NUMARASI : 2022/221 Esas, 2024/122 Karar
DAVANIN KONUSU: Haysiyet Kurulu Kararının İptali
KARAR TARİHİ: 29/01/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalarının kabulü ile yaptırıma konu eylem tespit edilmeksizin ve herhangi bir gerekçe ile hukuki dayanak sunulmaksızın davalı tarafından verilen ... Tüzüğü, Haysiyet Kurulu Yönergesi, Disiplin Kurulu Yönergesi, Kanun ve Hukuka aykırı ve adil olmayan davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin .......08.2022 tarih ve ........ sayılı Haysiyet Kurulu Kararı ile 26.08.2022 tarih ve 2022/08 sayılı Yönetim Kurulu kararının iptal edilerek kaldırılmasını, üyelik kaydı silinen davacının üye kaydının yeniden yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Hukuka, ... Tüzüğü'ne, Disiplin Kurulu Yönergesi'ne, Haysiyet Kurulu Yönergesi'ne uygun, adil ve hakkaniyetli olan .......08.2022 tarih ve ....... sayılı Haysiyet Kurulu kararı ile ....08.2022 tarih ve .....sayılı Yönetim Kurulu Kararlarının iptali talebiyle açılmış olan davanın reddedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
"...Davacının, disiplin soruşturmasına konu fiilleri hakkında İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2021/73 E. 2022/148 K. Sayılı kararı ile davacı şirketin sahibi ve yetkilisinin usulsüz bandrol kullanımı suçunu işlediği sabit bulunmuş olup, dosya içeriğinde alınan bilirkişi raporu ile de bu husus sabit hale gelmiş 5271 sayılı CMK'nın 231/5 maddesi uyarıca HAGB kararı verilmişse de bu HAGB kararı hükmün bu niteliğini yani suçun işlendiği gerçeğini değiştirmemektedir.
Yukarıda bahsi geçen hüküm 5846 sayılı FSEK'in 81. maddesinin 4 fıkrasında düzenlenen "bandrol yükümlülüğü"ne aykırılık suçu kasten işlenebilir bir suçtur. Kastın varlığı suçun oluşmasının bir unsurudur.
Davacının "bandrol yükümlülüğü"ne aykırılık teşkil eden kasıtlı fiilleri nedeniyle hakkında bu suçu işlediği yönünde kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı mevcuttur.Bu eylemlerin sabitliğine ve nitelendirilmesine ilişkin olarak; Haysiyet Kurulu'nun, İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2021/73 E. 2022/148 K. Sayılı kesinleşmiş kararına rağmen bu eylemlerin sabitliğini ve nitelendirmesini tartışması mümkün değildir. Ceza mahkemesinin bu hükmü bu nedenle Haysiyet Kurulu için bağlayıcıdır.
Bu ceza hükmünün bağlayıcılığı nedeniyle de; Davacının disiplin soruşturmasına konu eylemlerin suç oluşturmadığına, Haysiyet Kurulu'nun bu eylemleri değerlendirmediği ve tartışmadığına ilişkin olarak dile getirdiği itirazlar mahkememizce yerinde bulunmamıştır.
Dosya kapsamında mevcut ... Tüzüğü'nün "Üyelikten Çıkarma ve İtiraz" başlıklı 21. Maddesinin (a) bendinde, "Kasıtlı eylem ve davranışlarıyla birliğin çalışmasına, amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak," düzenlemesi mevcut olup, ve yine Disiplin Yönergesi'nin "Üyelikten Çıkarma" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde de "...’deki pozisyonunu kendi kişisel çıkarları için kullanmak, ... üyelerinin hak ve yararlarının zedelenmesine sebebiyet vermek halleri ile yahut diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak, korsan yayın yapmak, yapılmasına ve yayılmasına aracı ya da yardımcı olmak, bu hususta yargı yoluyla ceza almış olmak, bir takvim yılı içinde iki veya daha fazla kınama cezası almak," düzenlemesi yer almaktadır.
Yönerge'nin 8/b maddesindeki "diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak, korsan yayın yapmak, yapılmasına ve yayılmasına aracı ya da yardımcı olmak, bu hususta yargı yoluyla ceza almış olmak.." şeklindeki ifadeden de açıkça görüleceği gibi yargı yoluyla ceza almış olmak sadece korsan yayın ile ilgili olmayıp "diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak," hususunda da "yargı yoluyla ceza almış olmak ..." üyelikten çıkarma sebebi olarak düzenlenmiştir.
Dolayası ile davacı yanın Usulsüz bandrol kullanımına ilişkin Tüzük ve Yönerge'de herhangi bir düzenlemenin olmadığı yönündeki itirazları yerinde görülmemiştir.Usulsüz bandrol kullanımı, bandrol yükümlülüğüne aykırı bir eylem olarak 5846 sayılı yasanın 81. maddesi 4. fıkrasında suç olarak düzenlenmiştir. Usulsüz bandrol kullanımı, kasıtlı bir fiil olması ve ...'in çalışmalarını ve amaçlarının gerçekleşmesini engelleyici nitelikte olması nedeniyle de hem ... Tüzüğü'nün 21/a hükmü kapsamında hem de Disiplin Yönergesi'nin 8/b maddesinin "diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak, ..... bu hususta yargı yoluyla ceza almış olmak ..." üyelikten çıkarma yaptırımıyla cezalandırılması gereken bir disiplin suçu olduğu noktasında mahkememizce kanaat getirilmiştir.
Davacı yan he ne kadar 24/04/2024 tarihli beyan dilekçesi ile " Somut olayda bandrolleri karışan iki kitabın da yayıncısı müvekkildir. Bandroller usulüne uygun olarak alınmış, kesinlikle bir korsan baskı sözkonusu olmamış ve telif hakkı sahibi ile ibralaşılmıştır. Buna ilişkin evrak da dosya içerisinde bulunmakta olup disiplin soruşturmasında sunulmuştur. " şeklinde açıklama yapmış ise de; bandrolleri karıştığı iddia olunan yayınların davacıya ait olması, yaptırım kararına dayanak suçun işlendiği gerçeğini değiştirmeyeceği ve yine telif hakkı sahibi ile ibralaşmanın da aynı şekilde yaptırım kararının uygulanmasına gerekçe olan suçun vasfını ve sonucunu ortadan kaldırmayacağı, ibralaşmanın ancak mevcut ise Hukuk Mahkemesi nezdinde telif hakkı sahibi ile aralarında görülecek dava yönünden değerlendirilecek bir işlem olması sebebiyle davacı yanın bahsi geçen beyanı yerinde bulunmamıştır.
Disiplin dosyası soruşturması incelendiğinde, davacı yana savunma hakkı tanındığı, tanık dinlenildiği, savunma için ek süre verildiği, kararın tüzük ve yönergeye dayalı olarak verildiği, aynı zamanda kesinleşmiş ceza mahkemesi kararının da nazara alındığı, bu hali ile soruşturmada usul yönünden de eksiklik olmadığı gibi yukarıda da ifade edildiği üzere esas yönünden de yerinde olduğu mahkememizce değerlendirilmiş, açılan davanın reddine, " Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davacı vekili istinaf isteminde özetle;
sadece ceza verilmiş olması nedeni ile Hukuk Mahkemesi doğrudan bir sonuca gidilmemesi gerektiğini, kararını verirken ceza dosyasında tespit edilen olguları dikkate alarak bir karar vermesi gerektiğini, mahkemece davacı yanın Usulsüz bandrol kullanımına ilişkin Tüzük ve Yönerge'de herhangi bir düzenlemenin olmadığı yönündeki itirazları yerinde görülmemiştir."şeklindeki tespittte bulunulmuş ise de; Davaya konu ... isimli kitabın yazarı ile görüşülerek gerekli açıklamaların yapılmış olduğunu, söz konusu açıklamadan sonra tarafların karşılıklı olarak aralarındaki sözleşmenin feshi ve ibralaşma için protokol imzaladıklarını, tarafların baskı adedi, bandrol sayısı ve telif ücreti konusunda herhangi bir ihtilafları bulunmadığını, protokol tarihinde Müvekkilinin henüz kullanmadığı davaya konu kitaba ait 2000 adet bandrollerin ... yetkilileri huzurunda imha edildiğini, Davaya konu şikayetin tarafların birbirlerini ibra ettikleri protokolden sonra yazar ... tarafından yapıldığını, esasen Müvekkilden kaynaklanmayan hatalı bandrol kullanımına ilişkin olaylara dair yazar ...'ın hali hazırda bilgi sahibi iken ve bu olaylara ilişkin Müvekkili ibra etmişken şikayetçi olduğunu, bu süreçte ne ...'in Kasıtlı eylem ve davranışlarıyla çalışmasına ile amaçlarını gerçekleştirmesine engel olunduğunu ne de ... üyelerinin hak ve yararlarının zedelenmesine sebebiyet verildiğini, maddede "korsan yayın yapmak, yapılmasına ve yayılmasına aracı ya da yardımcı olmak" eyleminden bahsedildiğini, Yönergenin hatalı olarak yorumlandığını, Mahkemenin usulsüz bandrol kullanımının ...'in çalışmalarını ve amaçlarının gerçekleşmesini ne şekilde engellediğine dair de bir açıklaması bulunmadığını, Usulsüz Bandrol kullanımı ...'in faaliyetleri ve amaçlarını engellemediğini, Yönergenin ilgili maddesi korsan yayıncılık ile ilgili olduğundan ve Müvekkilinin eylemlerinin ... amaçları ile çalışmalarını engelleyici nitelikte olduğundan bahsedilemeyeceğini, davalı tarafından verilen kararın ... Tüzüğü'ne, ... Disiplin Yönergesine, usule, kanuna ve yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına aykırı olduğunu, Davalı tarafından verilen kararda müvekkiline isnat edilen eylem ve/veya eylemlerin ne olduğu, nasıl tespit edildiği ve ... tüzüğü ile disiplin yönergesinin hangi maddelerine aykırı bulunduğu konusunda hiçbir açıklama yapılmadığını, üyelikten çıkarılma kararı verilmesi cezaların orantılı ve ölçülü olması ilkesine açıkça aykırı olduğunu, "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi nazara alındığında davalı kurumun tüzüğünde de yönergesinde de bandrol usulsüzlüğüne ilişkin bir hüküm bulunmadığını, HAGB kararı ile ilk derece mahkemesi tarafından sanık hakkında kurulan hükmün açıklanması geri bırakıldığından hukuken tam olarak doğmamış bir mahkûmiyet hükmü söz konusu olduğunu, açıkça tefhim edilmemiş bir mahkeme hükmünün hukuki sonuç doğurması da beklenemeyeceğini kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı, Haysiyet Kurulu kararı ve Yönetim kurulu kararının yerinde olmadığını iddia ederek kararın iptali ile yeniden üye kaydının yapılmasını talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; telif hakkı sahibi ile ibralaşılmış olmasının iş bu dava yönünden esasa etkili olmadığı, davacı şirket yetkilisi aleyhine başlatılan usulsüz bandrol kullanımı suçuna ilişkin soruşturma neticesinde İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2021/73 E. 2022/148 K. Sayılı dosyasında eylem sabit bulunarak HAGB karar verildiği, dosyada mevcut deliller, mahkemenin kabulü de dikkate alındığında mevcut delil durumuna göre Haysiyet kurulu kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla mahkemenin davanın reddine dair kararı yerinde görülmüş, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/01/2026