Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO : 2024/1217 Esas
KARAR NO : 2026/156 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/12/2023
NUMARASI : 2022/16 E. - 2023/135 K.
DAVANIN KONUSU : Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ : 29/01/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin sürekli teknoloji ve tasarım geliştirmeleri sonucunda üretilen patentli, yenilikçi ve hareket özgürlüğü sağlayan özellikli "..." markalı gözlükleri dünya çapında 45 ülkede satışa sunduğunu, bulunduğu her ülkede kendi kulvarında pazar lideri konumunda olduğunu, uzun yıllardır ülkemizde de yerini alan vekil edene ait patentli "..." markalı gözlüklerin, gözlük grubu markların en çok tercih edilenler arasında olduğunu, tüketicilere daha yüksek kalitede ürün ve hizmet sunabilmek adına ciddi yatırım ve araştırmalar yapan vekil eden şirketin, bu alanda tescilli birçok patenti, tasarımı ve markayı elinde bulundurduğunu, patentlerini ve markalarını Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) nezdinde tescil ettiren müvekkili şirketin, Türkiye'de ulusal koruma sağlayacak tescillerini ise Türk Patent ve Marka Kurumu aracılığıyla gerçekleştirdiğini, TPMK nezdinde vekil eden adına koruma sağlayacak şekilde tescil edilen patent tescil belgelerinin dilekçe ekinde sunulduğunu (....03.2014 başvuru tarihli .... tescil numaralı patent, .... başvuru tarihli ....tescil numaralı patent, ....05.2014 başvuru tarihli ... tescil numaralı patent), patentli ürünün üretilmesi ve/veya ticarete konu edilmesinin, patent hakkına tecavüz olduğunu, patent sahibinin bu haksız fiillerin durdurulmasını ve önlenmesini talep edebileceğini, buna karşın davalının, vekil edenin patent hakkına ihlal oluşturan ürünleri izinsiz olarak, sattığını ve/veya dağıttığını veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarttığını ya da bu amaçlar için ithal ettiğini ve/veya ticari amaçla elinde bulundurduğunu, davalının ....../İstanbul adresinde bulunan ...mağazasından 200,00-TL bedelle, vekil edene ait patent hakkı ihlali teşkil eden ürünlerden delil teşkil etmesi için 1 adet numune satın alındığını, davalının eylemlerinin 6769 sayılı SMK'nın 141/1-b uyarınca patent hakkına tecavüz oluşturduğunu, delil tespiti taleplerinin bulunduğunu, davalının eylemlerinin vekil edenin patent hakkına tecavüz teşkil ettiği hususunun tespitini talep ettiklerini, Mahkemenin 6769 sayılı SMK'nın 149/1-b-c maddesi uyarınca vekil edenin patent hakkına yönelik ihlalin önlenmesi ve durdurulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davalının bahsedilen fiilinin aynı zamanda 6102 sayılı TTK'nın 56. maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği hususunun tespiti ile haksız rekabetin men'ine ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına karar verilmesini, ihtiyati tedbir taleplerinin bulunduğunu, vekalet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ...'in ....../İstanbul adresinde faaliyet gösteren ...adlı firma sahibi ve işletmecisi olduğunu, müvekkili tarafından yaklaşık iki yıldır faaliyet gösteren işletmenin, sektörde öncü işletmeler arasında kendine kısa sürede yer bulduğunu, davanın hiçbir soyut ve hukuki dayanağı olmadığını, davacının işbu davayı açmakta herhangi bir hukuki yararının olmadığını, söz konusu davada davacı tarafından herhangi bir maddi veyahut manevi tazminat istenilmediği gibi, müvekkili tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen eylem nedeniyle suç duyurusunda da bulunulmadığını, davacı tarafından söz konusu delil tespitine ilişkin davasının Değişik İş dosyası şeklinde açılarak, bu dosya üzerinden delil tespitinin yapılması gerekirken huzurdaki davanın davacı tarafından hatalı şekilde açıldığını ve herhangi bir hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı firma tarafından kötü niyetli bir şekilde müvekkili firmadan alındığı iddia edilen ürünün gerçeği yansıtmadığını, müvekkili firma nezdinde ek olarak sunulan ürünün ve davacıya ait olduğu iddia edilen patentte belirtilen ürün veya benzeri ürünlerin hiçbir zaman temini yapılmadığı gibi, satışının da gerçekleşmediğini, davacı vekilince dosyaya sunulan fiş incelendiğinde; müvekkili firmadan 200,00-TL tutarında ... alışverişi gerçekleştirildiğinin görüleceğini, davacı tarafından iddia edildiği üzere bir ürünün müvekkili firma uhdesinde bulunmadığını, bu hususta müvekkili firma tarafından herhangi bir satış yapılmadığını, müvekkili firmaya ait pos cihazında ... ve.... olmak üzere farklı başlıklar mevcut olduğunu, yapılan her satışta ilgili başlık üzerinden seçim yapılarak fiş düzenlendiğini, davacının ihtiyati tedbir talebinin haksız olmakla birlikte kapsamı itibarı ile yargılamayı gerektirdiğini savunarak, arz ve izah edilen ve ayrıca re'sen göz önüne alınacak nedenlerle davacının açmış olduğu haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 12/12/2023 tarihli 2022/16E. - 2023/135 K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak ele alındığında; ... tescil numaralı "... için esnek sap" isimli patentin davacı adına tescilli olduğu, koruma kapsamında olduğu, davacı tarafça dosyaya delil olarak ibraz edilen ve davalıdan alındığı sabit olan ürünün dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile davacının patenti kapsamında kaldığı, her ne kadar davacı tarafça dosyaya ibraz edilen fişte ... olarak ürün alışverişi yapıldığı belirtilmiş ise de bu hususun fiş alınırken yazar kasadan yanlışlıkla alınmış olabileceği dikkate alınarak davalının eylemlerinin davacı adına tescilli patent hakkına tecavüz niteliğinde olduğu, aynı zamanda patent hakkına tecavüz niteliğindeki eylemin haksız rekabet niteliğinde olduğu, bu hususun dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; davalının eylemlerinin, davacının patent hakkına tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olduğunun TESPİTİNE,
2-Davalının haksız rekabet ve tasarıma tecavüz niteliğindeki eylemlerinin ÖNLENMESİNE VE DURDURULMASINA, bu kapsamda davalının davacının patent hakkına ihlal oluşturan ürünlerin satışının ve/veya dağıtılmasının veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarılmasının ya da bu amaçlar için ithal edilmesinin ve/veya ticari amaçla elde bulundurulmasının durdurulmasına, ilgili patent hakkına ihlal teşkil eden satışa sunulan ürünlere bulundukları her yerde EL KONULMASINA..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki savunma ve beyanlarını tekrarla, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın HMK'nın 114/1-h maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerektiğini,
Davacının delil tespiti için Değişik İş dosyası ile talepte bulunması gerektiğini,
Davacının müvekkiline ait iş yerinden aldığını iddia ettiği ürünün müvekkili tarafından satılmadığını, satış fişinde de ürünün ... olduğunun yazılı olduğunu,
Müvekkili tarafından ....... ... ürünü olduğuna dair satış fişi düzenlenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, satılan ürünlerin %95'inin .... olduğunu, davacının bu ürünü müvekkilinin iş yerinden satın aldığı iddiasının gerçek olmadığını,
Müvekkili tarafından hiçbir zaman bulundurulmayan ve satışı yapılmayan ürünle ilgili davacının iddiaları hakkında tüm şikayet haklarını saklı tuttuklarını,
Müvekkiline ait iş yerinde mali bilirkişi tarafında yapılan incelemede ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutuldukları ve davacıya ait markaya ilişkin bir ticari alışverişin olmadığının tespit edildiğini,
Yine T.C. Sağlık Bakanlığı'nın mahkemeye gönderdiği yazı cevabında "..." markalı ürünlerle ilgili müvekkilinin stok ve tekil ürün hareket bildirimlerinde bir kayda rastlanmadığının da bildirildiğini,
Davacının talebinin tecavüzün tespitine ilişkin olup, Mahkemece tek bir hüküm kurulduğunu, ancak Mahkemece kabul etmedikleri tecavüz halleri için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki hükmü 5)a- bendinde marka hakkına tecavüz denilerek dosya kapsamı ile uzaktan, yakından alakası olmayan bir hususta hüküm kurulduğunu,
Dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine, müvekkilinin söz konusu ürünü sattığına dair somut bir delil bulunmadığı gibi alınan bilirkişi raporu ile de bu durumun açıkça ortaya koyulduğunu, Mahkemece tamamen varsayım üzerinden hareketle müvekkilinin cezalandırılması niteliğinde davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, Mahkeme kararının istinafen incelenerek kaldırılmasına ve davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; davacı ...adına ... tescil numaralı, ... için ..... buluş başlıklı patentin .../03/2014 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile tescil edildiği anlaşılmıştır.
Davacı ...adına ... tescil numaralı ..... buluş başlıklı patentin, 04/03/2014 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile korunmak üzere 20/03/2018 tarihinde incelemeli olarak tescil edildiği,
Davacı ...adına ...... tescil numaralı patentin, 08/05/2014 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile korunmak üzere 20/11/2017 tarihinde incelemeli olarak tescil edildiği bildirilmiştir.
T.C. Sağlık Bakanlığı’nın 30/12/2022 tarihli cevabi yazısı incelendiğinde; davalı ... 'in ... 'de ....... firma tanımlayıcı numarası ile “... .... İSTANBUL” adresinde faaliyet gösteren ...isimli firmanın mesul müdürü ve imza yetkilisi olduğu tespit edildiği, “...” marka ürünlere ilişkin ... mevcut stok ve tekil ürün hareket bildirimlerinde herhangi bir kayda rastlanılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan 27/12/2021 tarihli yazar kasa fişi ve ürün fotoğrafı incelendiğinde; davacıya ait olduğu tespit edilen ...isimli iş yerinden 200,00 TL bedelle ... satışına ilişkin olduğu tespit edilmiş, gözlük çerçevesi ürünün fotoğrafı incelendiğinde ise "..." markasını taşıdığı görülmüştür.
İlk derece mahkemesince; marka vekili ....., sektör bilirkişisi ....... ve SMMM .....'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda; "...Davalıya ait olan ticari defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğunun görüldüğü, dava dosyasında delil olarak sunulan ürünün alış fişi olduğu iddia edilen fiş incelendiğinde; davalıya ait vergi mükellefiyetine ilişkin bilgilerin bulunduğu, yani davalının yazarkasa POS cihazından bu fişin düzenlendiği anlaşılmakta, ürün bedelinin 200,00-TL olduğu, kredi kartı ile ödendiği, satışı yapılan ürün açıklamasının "..." olarak yazılı olduğu, yapılan yerinde inceleme sırasında davalı adresinde dava konusu ürün alış-satışına ilişkin bir. verinin mevcut olmadığı, davacının patent hakkına tecavüz iddialarını ... ve ... numaralı incelemeli patent belgelerine dayandırdığı, anılan belgelerin tescilli ve koruma süresi içerisinde bulunduğu "........" buluş başlıklı patent belgelerinin tescilli olduğu, davacı tarafından davalı firmadan fiş karşılığı satın alınarak temin edildiği iddia edilen ürün ile, davacı adına tescilli ...... numaralı "......." buluş başlıklı patent belgesi incelendiğinde, söz konusu ürünün, patente konu istemler kapsamında kaldığı kanaatine ulaştıkları..." bildirilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve giderilmesi davasıdır.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili süresi içinde istinaf yargı yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya incelendiğinde davacının iddiasını davalının iş yerinden satın aldığını iddia ettiği .......ürününe dayandırdığı anlaşılmaktadır. Ancak, ürüne ait olduğu iddia edilen satış fişinde ürünün cinsi ... olarak yazılmış olup, davalı ise yargılamanın başından bu yana dava konusu edilen ......ürününün iş yerinde satışa sunulmadığını savunmuştur. T.C. Sağlık Bakanlığı’ndan verilen cevapta da davalının "..." marka ürünlere ilişkin ... mevcut stok ve tekil ürün hareket bildirimlerinde herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirilmiştir.
Davacının, dosyaya sunulan ..... ürününü davalıya ait iş yerinden satın aldıkları iddiasını kanıtlaması gerekir. Ancak, davacı tarafından dosyaya, bu konuda ürün ve kasa fişi dışında bir delil sunulmamıştır. Davacının dava dilekçesinde davalının iş yerinde ürün satışı yapılıp yapılmadığına dair delil tespiti talebi mevcutsa da, Mahkemece ürün numunesinin dosyaya sunulduğu gerekçesiyle delil tespiti talebinin reddine karar verilmiş, davalının iş yerinde ürün satışının bulunup bulunmadığına dair başkaca bir inceleme yapılmamıştır. Tüm bu deliller karşısında, Mahkemece ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davacı tarafından Mahkemeye sunulan gözlük çerçevesi ürünün davalı tarafından satıldığının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Kaldı ki, alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait patentin istemleri ile davaya konu ürünün usulüne uygun olarak karşılaştırılmadığı, raporun bu haliyle denetime uygun olmadığı halde raporun hükme esas alınması da hukuka aykırıdır.
Tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm kurulmasına, ispatlanmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, kaldırma gerekçesine göre davalının diğer istinaf talepleri incelenmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 12/12/2023 tarihli 2022/16 E. - 2023/135 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Davanın REDDİNE,
3-İlk derece yargılaması yönünden;
-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin ödenen 80,70-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 651,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davalı yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden;
-Markaya tecavüz yönünden; A.A.Ü.T göre hesaplanan 55.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Haksız rekabet yönünden; A.A.Ü.T göre hesaplanan 55.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-İstinaf yargılaması yönünden;
-Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,
-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 238,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.407,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 29/01/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.