Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1080 Esas
KARAR NO: 2025/226
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/11/2022
NUMARASI: 2021/300 Esas, 2022/164 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin web sitesi üzerinden (http.//www...com/...). müvekkili şirkete ait tescilli tasarımların sergilendiğini ve sipariş üzerine üretim yapıldığının öğrenilmesi üzerine, Bakırköy 1. FSHHM' nin 2015/54 D.iş sayılı dosyasında tespit talebinde bulunduklarını, yapılan tespit sonucunda; Müvekkili şirkete ait ... nolu tescil belgesindeki 4 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 6 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 7 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 3 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 6 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 11 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 15 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 5 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 5 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 7 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 13 nolu tasarım, ... nolu tescil belgesindeki 4 nolu tasarımları île davalı şirketin web sitesinde sipariş için sergilenen tasarımların birebir aynı olduğunu, davalının tasarımı kullanmak suretiyle elde ettiği kazanca göre şimdilik 1.000,TL maddi ve 9.000. TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, hükmün ilanınına, ürünlerin üretiminde kullanılan araçlara ve ürünlere el konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş; ile maddi tazminat talebini 7.203.11-TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin Bakırköy FSHHM' leri olduğunu, Bakırköy FSHHM 'nin 2015/54 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporuna 08.06.2015 tarihinde itiraz edildiğini, rapor kendi içinde çelişkili olup eksik incelemeye dayandığını, Tespit raporunda fotoğraflanan desenlerin müvekkili şirket tarafından kullanılmadığını, fotoğrafta da (14 nolu) açıkça görüldüğü üzere bir çok katalog üzerinde bulunduğunu, bunun dışında davacı tarafın iddia ettiğinin aksine herhangi bir ürüne baskı yapılmış vaziyette bir ürüne rastlanmadığını, müvekkili şirketin faaliyeti gereğince fason üretim yaptığını, bunun dışında kendi üretiminin söz konusu olmadığını, desenlerin yurt dışı firmaların desenleri olduğunu, bir tasarımın yeni olabilmesi için aynı ürünün dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerektiğini, beyanla davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı ve davalının istinafı üzerine verilen bu karar; Dairemizin 2017/4902 E. - 2020/1201 K. sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda; 554 Sayılı KHK hükümleri, TPMK ( eski TPE) kayıtları, Bakırköy 1. FSHHM'nin 2015/54 D.İş sayılı dosyası, 11/05/2021 tarihli kök - 03/12/2021 tarihli ek bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından; TPMK nezdinde ..., ..., ..., ... ve ... numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğunun anlaşıldığı, Bakırköy 1. FSHHM'nin 2015/54 D.İş sayılı dosyası ile davalı şirkete ait iş yerinde ve "www...com" internet sitesinde inceleme yapıldığı, 26/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda, her ne kadar davalının iş yerinde üretilmiş halde davacının tescilli tasarımlarına benzer ürünlere rastlanmamışsa da, davalının internet sitesinde söz konusu tescilli tasarımlara benzer ürünlerin satışa arz edildiği ve ayrıca davalıya ait işyerinde de bahsi geçen desenleri basmaya yarayan aletlerin bulunduğu belirtilerek, tek tek davacıya ait tescilli tasarımlar ile davalının internet sitesinde sergilenen ürünlerin görselleri rapora eklendiği, davalı vekilinin müvekkili şirketin üretim yapmadığını, yalnızca müşterilerinden gelen siparişler doğrultusunda fason üretim gerçekleştirdiğini ve söz konusu desenlerin yenilik arz etmediğini, katalog içinde yer aldığını beyan etmiş ise de, yeniliğe ilişkin iddiasını ispat edemediği, 554 Sayılı KHK'da tecavüz fiili olarak yalnızca üretimin sayılmamış olması, benzer ürünü piyasaya sürme, satma, sözleşme akdi için icapta bulunma fiillerinin somut olayda gerçekleştiği, ayrıca davalının iş yerinde bulunan dava konusu desenleri nereden aldığını veya nasıl sağladığını açıklamaması dikkate alındığında; davalının tasarım sahibi olan davacıdan izin almaksızın davacıya ait tescilli tasarımları www...com isimli internet sitesi üzerinden sattığı, tasarım sahibinin izni olmadan tasarım/tasarımların ticari amaçla kullanılmasının tasarım hakkına tecavüz sayıldığı, davacı taraf maddi tazminatı 554 Sayılı KHK'nın 52/2-b maddesine, ön inceleme duruşmasında ise 554 sayılı KHK'nın 52/2-c maddesine yani "tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin, tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline" göre talep ettiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararı sonrası davalı vekilinin tazminat seçeneğinin değiştirilmesine muvafakat etmediği, maddi tazminatın 554 sayılı KHK'nın 52/2-b maddesine göre 12.755,26-TL olarak belirlendiği, taleple bağlı kalınarak 7.203,11-TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet gereği takdiren 9.000-TL manevi tazminatın uygun olacağı kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile; davalının eyleminin, davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, 7.203,11-TL maddi, 9.000-TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, mütecaviz ürünlerin üretiminde kullanılan araçlara ve ürünlere el konulmasına, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak sureti ile imhasına, www...com sitesinde yer alan davacıya ait tasarımların kullanılmamasına/kaldırılmasına, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; öncelikle hüküm kurulurken zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını ve bu hususun göz ardı edilerek hüküm kurulmuş olunmasının hukuka aykırı olduğunu, varsayıma dayalı hesaplamalar doğrultusunda hazırlanan bilirkişi raporunun da hükme esas alındığını, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu tasarımların yurt dışındaki firmalara ait tasarımlar olduğunu ve kamuya sunulduğunu, söz konusu desenler yenilik şartını taşımadığını ileri sürerek, davacı tarafı maddi - manevi tazminat taleplerine ilişkin huzurdaki davada iddialarını ispat edemediğini ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması ve tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının davaya cevap ve ikinci cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmadığı, davalının iş yerinde bulunan nereden aldığını veya nasıl sağladığını açıklamadığı dava konusu desenleri, tasarım sahibi olan davacıdan izin almaksızın davacıya ait tescilli tasarımları www...com isimli internet sitesi üzerinden sattığı, tasarım sahibinin izni olmadan tasarım/tasarımların ticari amaçla kullanılmasının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği, tasarıma tecavüz ve tazminat koşullarının oluştuğu, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE 2-Alınması gereken 1.106,84 TL harçtan, peşin alınan toplam 429,00 (277,00 + 152,00) TL harcın mahsubu ile bakiye 677,84 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2025