Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/981 Esas
KARAR NO: 2025/202 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/04/2023
NUMARASI: 2022/547 E. - 2023/235 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, davacının işbu takibe konu 30/04/2021 tanzim 20/08/2021 vade tarihli 347.000,00 TL bedelli senetteki borcun 02/09/2021 tarihinde 85.000,00 TL, 11/09/2021 tarihinde 100.000,00 TL, 14/09/2021 tarihinde 20.000,00 TL ve 17/12/2021 tarihinde 10.000,00 TL olmak üzere toplam 215.000,00 TL'lik kısmını ödediğini, ödemelere konu dekont açıklamalarında da "... Borç Ödemesi" şeklinde yazdığını, yapılan ödemelerin tamamının senet borcunun ödenmesine ilişkin olup, davalının icra takibinde haksız olduğunu, yapılan ödemelere rağmen davalının senet bedelinin tamamını icar takibine konu ettiğini, bu nedenlerle öncelikle karar verilinceye kadar ödeme yapılan 215.000,00 TL üzerinden icra takibinde yapılan ödemelerin alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmesini, davacının takibe konu senet bedelinin 215.000,00 TL asıl alacağı ve bu alacağa işleyen faiz ve yargılama giderleri yönünden borçlu olmadığının tespitine, haksız takip miktarı olan 215.000,00 TL üzerinden %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının takibe konu senet borcuna istinaden hiçbir şekilde ödeme yapmadığını, davacının borcunu ödememek için adına kayıtlı araç ve gayrimenkulleri kardeşlerine ve 3.şahıslara devrettiğini öğrendiklerini, davalının, davacıya takibe konu senet dışında senede veya çeke dayanmayan yüklü miktarda alacağı mevcut olup, davacının dosyaya sunduğu sözde banka ödeme makbuzlarını senet borcuna istinaden ödediği iddiasını kabul etmediklerini savunarak, bu nedenlerle davanın reddine, talep edilen kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından reddine, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2023 tarihli 2022/547E. - 2023/235 K. sayılı kararıyla; "...Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile takibe konu edilen 30/04/2021 tanzim tarihli 20/08/2021 ödeme tarihli 347.000,00-TL bedelli bono nedeniyle 02/09/2021 tarihinde 85.000 TL, 11/09/2021 tarihinde 100.000 TL, 14/09/2021 tarihinde 20.000 TL ve 17/12/2021 tarihinde 10.000 TL olmak üzere toplam 215.000 TL'lik kısmını ödediklerinden bahisle ödenen miktar kadar borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, davalı taraf ise söz konusu ödemeleri kabul etmediğini, davacının söz konusu bono dışında da kendisine borçları olduğunu, yapılan sözde ödemelerin dava konusu bonoya mahsuben yapılmadığını ileri sürmüştür. Davaya konu edilen 347.000 TL bedelli bono 20/08/2021 vade tarihli olup davacının ödeme makbuzu olarak sunduğu belgeler ise 02/09/2021, 11/09/2021, 14/09/2021 ve 17/12/2021 olmakla senedin vade tarihinden sonrasına aittir. Bu durumda senedin vadesinden sonra yapılmış olan ödemenin mevcut borca karşılık yapıldığının kabulü gerekir. Davalı taraf yapılan ödemelerin dava konusu bonoya mahsuben yapılmadığı, davacının davaya konu bono dışında da borçları olduğunu iddia etmiş ise de alacağın ispatı davalıya aittir. (bkz.Yargıtay 19.HD 2016/9740 E.2017/4849 K.) İspat külfeti kendi üzerinde olan davalı taraf ödeme makbuzlarının takibe sonu senet dışında başkaca bir borca mahsuben yapıldığı iddiası ile ilgili olarak somut bir bilgi ve delil sunmadığından, dosyada mevcut ödeme makbuzları uyarınca, takibe konu bono bedelinin 215.000,00-TL'lik kısmının davacı tarafından davalı takip alacaklısına takipten önce ödendiği, bu doğrultuda davacının işbu senet nedeniyle borcunun 215.000 TL'lik kısmının sona erdiği anlaşılmakla, davanın kabulü ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takibe konu 30/04/2021 düzenleme, 20/08/2021 vade tarihli 347.000 TL bedelli bono nedeniyle davacının davalıya 215.000 TL borçlu olmadığının tespitine, öte yandan davalının takipte kötü niyetli olduğu sabit olmadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMLERİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece kötüniyet tazminatının reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, Davalı tarafın borcun 215.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini bilmesine rağmen senet bedelinin tamamı üzerinden icra takibi başlatması nedeniyle davacıyı menfi tespit davası açmaya zorladığını, kötüniyetli olduğunu, kötüniyet tazminatı koşullarının mevcut olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, talepleri doğrulusunda karar verilmesine, davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatın hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece bizzat davacı tarafından yapılmayan ve ... Borç Ödemesi" açıklamasını içeren dekontların senede dayalı ödeme yapması ve borçlu davacının davasını kabul etmesinin hukuka ve yasalara aykırı olduğunu, Müvekkilinin alacağını tahsil edemediği gibi, haksız mahkeme kararı ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti ödemesiyle karşı karşıya kaldığını, Davacı ile davalı arasında uzun süredir ticari ilişki bulunduğunu, banka dekontlarının davaya konu senet alacağı için yapılmadıklarını, aralarında elden verilen borç olabileceği gibi, ticari ilişkiden kaynaklanan ortaklıktan doğan borç ilişkilerinin her zaman olduğunu, Mahkemece delillerini sunma imkanı tanımadan ve yemin delilinden faydalanıp faydalanma haklarını hatırlatmadan karar verilmesinin ayrıca bozma nedeni olduğunu savunarak, açıkladıkları ve resen dikkate alınacak nedenlerle istinaf taleplerinin kabulüne, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/04/2023 tarihli, 2022/547 Esas, 2023/235 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, kötüniyetli davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, 347.000,00 TL miktarlı, 30/04/2021 tanzim 20/08/2021 vade tarihli senet dayanak gösterilerek 347.000,00 TL alacak için 24/02/2022 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Takibe konu bono incelendiğinde; 30/04/2021 keşide, 20/08/2021 vade tarihli, 347.000,00 TL bedelli, lehtarı ..., borçlusu ... olan bono olduğu, bedelinin nakden alındığının yazıldığı tespit edilmiştir. İstanbul 5.İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/645 esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının ..., davalının ..., davanın 27/06/2022 tarihinde açılan İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine itiraz davası olduğu, 15/11/2022 tarihinde ödeme iddiasının kabul edilebilmesi için söz konusu ödeme belgelerinde takibin dayanağı olan senede açıkça atıfta bulunulmasının zorunlu olduğundan bahisle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece ilgili bankadan istenilen banka dekontları incelendiğinde; ... tarafından davalının hesabına 02/09/2021 tarihinde "... Borç Ödemesi" açıklaması ile 85.000,00 TL, 11/09/2021 tarihinde aynı açıklamayla 100.000,00 TL, 14/09/2021 tarihinde aynı açıklamayla 20.000,00 TL para havale edildiği, davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde sunulan dekont incelendiğinde;17/12/2021 tarihinde davalının hesabına herhangi bir açıklamaya yer verilmeksizin 10.000,00 TL gönderildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne, kötüniyet tazminatının reddine karar verilmiş, karara karşı her iki taraf da istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekilinin istinaf talebi incelendiğinde; Mahkemece davacı tarafça dosyaya sunulan ve davacı adına davalı hesabına para gönderildiğini belgeleyen banka dekontlarındaki ödemelerin icra takibine ve davaya konu olan bono alacağına mahsuben yapıldığının kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmişse de, davalının delilleri arasında yemin deliline de yer verdiği halde, Mahkemece davalı tarafa davacıya yemin teklif edip etmeyeceklerini sorarak, sonucuna göre değerlendirme yapması gerekirken, yemin delilini hatırlatmadan, davalının 215.000,00 TL tutarında alacaklı olduğunu ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebi ile davalı vekilinin diğer istinaf talepleri bu aşamada incelenmeksizin, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davalı tarafa yemin delili hatırlatılarak sonucuna göre değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin incelenmesine yer olmadığına, Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 10/04/2023 tarihli 2022/547 E. - 2023/235 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Davacı vekilinin istinaf talebi incelenmediğinden istinaf harcının talebi halinde davacıya iadesine,4-Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 13/02/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.