Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1717 Esas
KARAR NO: 2025/201 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/07/2023
NUMARASI: 2022/272 E. - 2023/731 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili ve diğer borçlular aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmış olup, işbu takibin hukuki mesnetten yoksun olduğunu, huzurdaki davaya konu ... Bankası Şanlıurfa Şubesi’ne ait 31/03/2020 keşide tarihli ve 120.000,00-TL bedelli çekin, müvekkili ... tarafından keşide edilerek dava dışı borçlu ...’e teslim edildiğini, haricen öğrenmiş oldukları üzere, diğer dava dışı borçlu ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından söz konusu çekin ticari iş ve işlemlerinde kullanmak amacıyla İstanbul’da faaliyet gösteren ... San. ve Tic. Ltd. Şti unvanlı firmaya gönderilmek üzere ... Kargo’nun Tokat şubesine teslim edilmiş olduğunu, ancak kargoda çalışan kuryenin çantasının çalındığının ve çanta içerisinde müvekkili tarafından keşide edilen çekin de bulunduğunun kargo yetkilileri tarafından beyan edilmiş olduğunu, dağıtımı gerçekleştiren kurye ... tarafından Beşiktaş Polis Merkez Amirliği’ne gidilerek çantasını çalan şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu şikayet dilekçesinin Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/629 E. sayılı dosyasında mübrez olduğunu, davaya konu çekin çalındığını öğrenen şirket yetkilileri tarafından Tokat 2. ASHM'nin 2019/511 E. sayılı dosyası ile ödemeden men talepli olarak çekin iptaline karar verilmesi amacıyla dava açıldığını ve nihai olarak 13/02/2020 tarihli karar ile çekin zayi olması nedeni ile iptaline dair karar verildiğini, işbu kararın 10/03/2020 tarihinde kesinleştiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak kambiyo vasfına haiz olmayan çek hakkında haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının mahkemenin ödemeden men yasağı yazısına rağmen bu çek ile Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu İle Takibe başvurmuş olması ve takibe devam etmesinin de kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davalı ... tarafından takip dosyasında yapılan tüm işlemlerin müvekkili ve çeki çaldıran ... Sanayi ve Tic. A.Ş. ve yetkilisi ... yönünden olduğunu, çekin çalınmasından sonra çeki ciro ettiği görülen diğer borçlular ... ve ... yönünden icra dosyasında hiçbir işlem yapılmadığı gibi, haciz işleminin de gerçekleştirilmediğini, davalıların kötü niyetli olduğu ve birlikte hareket ettiğini, ilk ve ikinci ciranta tarafından davalılar aleyhine Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/629 E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini ve işbu davanın kabulüne dair karar verilerek dosyanın kesinleştiğini, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/629 E. sayılı dosyası ile de keşideci müvekkilinin davalılara karşı borçlu olmadığının sabit olduğunu, müvekkilinin davalılarla hiçbir ticari ilişkisi olmadığı gibi davalılara hiçbir borcu da bulunmadığını, müvekkilinin, ... San. ve Tic. A.Ş. elindeyken çalınan çek nedeniyle dava konusu icra takibi ile karşı karşıya kaldığını, haksız ve hukuka aykırı olarak tüm malvarlığına yönelik haciz işlemi uygulandığını, ilk ciranta ve ikinci ciranta tarafından davalılar hakkında Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/46531 soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu beyanla; müvekkilinin telafisi imkansız zararlarının doğmaması amacıyla müvekkili aleyhine başlatılan Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası hakkında Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/629 E., 2021/964 K. sayılı ilamı dikkate alınarak teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, alacaklı tarafa yapılan veya yapılacak ödemelerin müvekkiline iadesine, davalıların asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/07/2023 tarihli 2022/272E. - 2023/731K. sayılı kararıyla; "... somut olayın değerlendirilmesinde; dava konusu çekte, davacı keşideci durumunda olup, davalılar senede ciro yoluyla hamil olmuştur. Çek hamiline yazılı olup ilk ciro dava dışı ...'in imzası ile yapılmıştır. Davacı keşideci, kendi imzasını inkar etmemektedir. Çek metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmamaktadır. Her ne kadar davacı keşideci, lehtarın imzasının sahte olduğu ve çekin kargo şirketinde iken çalınmak suretiyle sahte ciro ile tedavüle sürüldüğünü iddia etmiş ise de keşideci ile lehtar arasındaki şahsi def’ilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi için hamilin senedi iktisabında kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerekir. Bu durumda takibe ve eldeki davaya konu dosya kapsamından, davacı keşidecinin, dava konusu çekteki kendi imzasını inkar etmediği, bu durumda yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca davacı keşidecinin, dava dışı çek lehtarının çekteki ciro imzasının sahteliğini ileri süremeyeceğinden davanın reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki ve aşamalardaki beyanlarını tekrarla, müvekkilinin davalılarla ticari ilişkisinin bulunmadığını, davalılara borçlu olmadığını,Davalı ... şirketinin pek çok çalıntı çeki tahsil etmeye çalıştığına dair hakkında açılmış davalar bulunduğunu, Davalı ... şirketinin davacı ve dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ile dışı ... dışındaki borçlular hakkında icra dosyasında hiçbir işlem yapmadığını, bu durumun da davalının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, Davalıların ihtara rağmen ticari kayıtlarını incelenmek üzere mahkemeye sunmadıklarını, Davalı ...'nin son tescilini 16/08/2012 tarihinde yaptırdığını, yetkili temsilcisinin süresi dolmasına rağmen yeni bir yetkili temsilci atanmadığını, iş ve işlemlerini nasıl yaptığının belli olmadığını, Davalı ... şirketinin çek hakkında ödeme yasağı olduğunu öğrenmesine ve çekin arkası yazılmamasına rağmen kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatmasının kötüniyetli olduğunu,İlk ve ikinci cirantanın davalılar hakkında Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/629 Esas sayılı menfi tespit davasını açtıklarını ve yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiğini,İlk derece mahkemesince yalnızca imza bakımından inceleme yapılarak ve dosyadaki deliller dikkate dahi alınmadan davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay kararlarına göre hırsızlık sonucu elden çıkan çekleri hukuka aykırı iktisap ettikten sonra haksız icra takibine konu edildiği takdirde, bir tacirin basiretli davranıp çeki gerekli araştırma yapmadan iktisap etmesinde kusurlu olduğunun kabul edildiğini, işbu davada da dava konusu çekin hırsızlık yoluyla elde edildiğini, Birden fazla çalıntı çekin bir ticari işletmede toplanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyan ederek, istinaf taleplerinin kabulüne, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/07/2023 tarihli, 2022/272 Esas, 2023/731 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılarak haklı davanın kabulüne, müvekkilinin Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı alacaklı ... Tekstil'e ve diğer davalılara borçlu olmadığının tespitine, alacaklı tarafa yapılan veya yapılacak ödemelerin müvekkiline iadesine, davalıların asıl alacağın %20'sinsen az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı takip alacaklısı ... tarafından davacı ... ve dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Anonim şirketi, dava dışı ..., davalılar ... Ticaret ve Limited Şirketi, ... aleyhine 120.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 135.644,38 TL alacak için 24/07/2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 31/03/2020 keşide tarihli, 120.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı çek olduğu görülmüştür.Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası Şanlıurfa Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 31/03/2020 keşide tarihli, 120.000,00 TL bedelli, hamiline düzenlenmiş çek olduğu, keşidecisinin ... olduğu, çekin arkasında sırasıyla ..., ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Otomotiv Telekomünikasyon Ticaret ve Limited Şirketi, ... ve ...'nin cirolarının bulunduğu, ... Bahçeşehir Şubesi'ne 31/03/2020 tarihinde ibraz edildiği, çek üzerinde bulunan ödeme yasağı kararına istinaden çekin arka yüzüne gerekli şerhin düşüldüğü, karşılıksız işlemine tabii tutulmadığı banka tarafından bildirilmiştir. Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/511 E-2020/66 K. Sayılı dosyası celp edilmiş olup incelenmesinde; davacı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından ... Bankası Şanlıurfa Şubesi’ne ait 31/03/2020 keşide tarihli ve 120.000-TL bedelli, keşidecisi ... olan çekin iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği görülmüştür. Davalılara ait ticaret sicil kayıtları incelendiğinde; ...'nin son tescilini 16/08/2012 tarihinde yaptırdığı, tek ortağının ... olduğu, ...'nin son tescilini 12/12/2018 tarihinde yaptırdığı, ortağının ve yetkilisinin ... olduğu, ...'nin son tescilini 21/05/2019 tarihinde yaptırdığı, ortağı ve yetkilisinin ... olduğu tespit edilmiştir. Davalı şirketler adına ticari defter ve belgelerin sunulması için ihtarlı tebligat yapıldığı, davalı şirketlerin yapılan ihtara rağmen ticari defter kayıtlarını mahkemeye ibraz etmediği, buna ilişkin tutanak düzenlendiği görülmüştür. Büyükçekmece Cumhuriyet Baş Savcılığı’nın 2021/46531 Sor. sayılı dosyası incelendiğinde; ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından ... Oto San. Tic. Ltd. Şti. aleyhinde bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlamasıyla şikayette bulunulduğu, soruşturmanın halen devam ettiği tespit edilmiştir.İfadesine başvurulan ... Tekstil yetkilisi ve ortağı ... beyanında; ... Kimya’nın satın alma müdürünün isminin ... olduğunu, soy ismini bilmediğini, açık kimlik bilgilerinin kendisinde olmadığını, telefon numarasını bildiğini, şu an kendisine ulaşamadığını, telefonunu değiştirmiş olabileceğini, 2019-2020 arası bu telefon ile kendisiyle irtibata geçtiğini, ... Kimya yetkilisi ...'yı tanımadığını, diğer ciro yapan kişileri de tanımadığını, bu çeki aldığı zaman bankasına sorduğunda çekin sağlam olduğunun söylenmesi üzerine çeki aldığını beyan ettiği görülmüştür. İfadesine başvurulan ... İnşaat yetkilisi ve ortağı ...’nun beyanında; ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2018-2021 yılları arasında yetkilisi olduğunu, Şirketi 2018'de devir aldığını, aldıktan 3-4 ay sonra ... ve ...’na devir ettiğini, zaten bu şirkete işçi olarak girdiğini, birlikte iş yapmak için anlaştıklarını, vekaleti aldığını, daha sonra şüphelendiğini ve şirketi eski sahipleri olan şahıslara tekrar geri devir ettiğini, onların da şirketi tekrar üzerlerine devir alacaklarını söylediklerini, bunun için onlara vekalet verdiğini, fakat kendisine geri dönen olmadığını, kendisinin zaten şirket ile 3-4 ay münasebet kurduğunu, daha sonra şirketten ayrıldığını, Bodrum'a taşındığını, orda işe başladığını, daha sonra bu şahıslar ile de hiç görüşmediğini, fakat hep mahkemelik olduklarını, vekaleti ne yaptıklarını bilmediğini, o sıralarda işlerinden dolayı vekalet sonucunu takip edemediğini, bu şahıslara ulaşamadığını, Şirketin 2021'e kadar üzerinde kaldığını, bahse konu ... Bankası Şanlıurfa Şubesi ... keşideli, keşide yeri Şanlıurfa, keşide tarihi 31.03.2020 olan, 120.000,00 TL'LİK, ... serili çek ile ilgili hiç bir bilgisi olmadığını, Çağlayan adliyesinde, Anadolu adliyesinde, Büyükçekmece adliyesinde, Küçükçekmece adliyesinde bu konuyla ilgili sürekli ifade verdiğini, tahminimce 25 adet dosya olduğunu, konularının da hep çek, senet işleri olduğunu, anladığı kadarıyla ismini verdiği şahısların kendisi adına işlem yaptıklarını, kendisinin de dolandırıldığını, ... ve ...'ndan şikayetçi olduğunu, suçlamaları kabul etmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: Dava, çekten kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde, davacının çekte keşideci olduğu, kendi imzasına ilişkin bir itirazı bulunmadığı, çekin cirantası olan dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin elindeyken çalındığı iddiasıyla dava açtığı anlaşılmıştır. Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/11/2021 tarihli, 2020/629 Esas, 2021/064 Karar sayılı kararı ile çekin çalıntı olduğu, davalıların çeki iktisaplarında ağır kusurlu oldukları gerekçesiyle ilk ve ikinci cirantalar ... ve ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verildiği tespit edilmişse de, TTK'nın 677. maddesinde düzenlenen Kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince, davacı kendi imzasından sorumludur. Davacı çekteki son hamil olan davalıya karşı ilk iki cirantanın imzasının sahteliğini ileri süremez. Zira davalı son hamil, çeki ciro ile devralırken çekteki ciroların düzgün olup olmadığını, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunup bulunmadığını incelemeye mecbursa da, önceki cirantaların imzalarının sıhhatini araştırmak zorunda değildir. Davacı, son hamil olan davalının çeki iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket ettiğini ve davalıların kötüniyetli olduğunu da ispatlayamadığından, bu durumda davalıların ve diğer cirantalarının ticari kayıtlarının incelenmesine de gerek yoktur. Tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 13/02/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.