mahkeme 2022/1558 E. 2024/959 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1558 Esas
KARAR NO: 2024/959
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/06/2022
NUMARASI: 2021/85 Esas - 2022/165 Karar
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 17/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kadın giyim sektöründe saygın bir firma olduğunu, müvekkilinin kendisine ait mağazalarda, instagram sayfasında ve internet sitesinde kadın giyimine ilişkin satış yaptığını ve büyük bir kitleye hitap ettiğini, davalı tarafından 08/03/2021 tarihinde müvekkiline gönderilen e-posta ile, "... tescil numaralı tasarıma ilişkin olarak müvekkili tarafından o tarihte satılan "..." ve "..." isimli ürünlerin tasarım ve faydalı model haklarına tecavüzde bulunduğunu, tecavüzün sona erdirilmesini, ürünlerin instagram ve internet sitesindeki satıştan kaldırılmasını ve reklamının yapılmamasını, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağının" bildirildiğini, ancak davalının tasarım tesciline sahip olduğu ürünün uzun yıllardır kullanıldığını ve sergilendiğini, davalı adına ... sayı ile tescilli tasarım SMK'da belirtilen yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını iddia ederek, davalı adına ... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin moda üzerine çalışan bir tasarımcı olup, 2007 yılından beridir kendi tasarımlarını sergilendiği "..." markası ile ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkilinin başörtüsü kullanırken spor yapabilmek için hayatı kolaylaştıran, günlük hayatta birçok insana fayda sağlayabilecek "başörtüsü" ve "başörtüsü için boyunluk" tasarladığını, bu tasarımı TPMK nezdinde ... sayı ile tescil ettiriğini, davacı yanın iddialarının aksine müvekkilinin davaya konu tasarımı kendisinden önceki tasarımlardan farklı olup, yenilik ve ayrıt edicilik özelliklerine sahip olduğunu, davacının bu yöndeki tüm iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 28/06/2022 tarih ve 2021/85 Esas - 2022/165 Karar sayılı kararıyla; "Her ne kadar bilirkişi raporunda 1 ve 2 nolu tasarımların başvuru tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olduğu belirtilmiş ise de, bu tasarımların tek başına tescil edildikleri haliyle nihai tüketici tarafından kullanımı söz konusu olmayıp, taraf vekillerinin kabullerine göre de 1 ve 2 nolu tasarımın bir araya getirilerek normal kullanım sırasında 3 nolu tasarımı teşkil ettiği sabittir. SMK'nun 56 maddesi uyarınca "(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir: a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır. b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır. (3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder." yukarıda değinildiği üzere ayrıca tescil edilen 1 ve 2 nolu tasarımlar tek başına nihai tüketici tarafından kullanım sırasında tescil edildiği şekliyle görünür durumda olmayıp, son görünüm hali 3 nolu tasarımı oluşturduğundan ve 3 nolu tasarımda başvuru tarihi olan 14.01.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığından davanın kabulü ile tasarım tescilinin tümden hükümsüzlüğüne." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; "Mahkeme tarafından hüküm kurulurken iki noktanın hatalı şekilde incelendiğini; müvekkilimize ait 1 ve 2 numaralı tasarımlar tek başına nihai tüketici tarafından görünür durumda olduğunu, Dosya kapsamına sunulan deliller nihai görünüme nasıl ve hangi teknikle ulaşıldığını göstermediğini, hükmün bu noktaları içermemesi sebebiyle yeniden incelenmesi gerektiğini,Müvekkilimize ait ... sayılı tasarım birleşik ürün olup 3 farklı tasarım ihtiva ettiğini, müvekkilimize ait 1 numaralı tasarım eşarbın boyun kısmından bağlanmasını sağlayan parça olduğunu, iki numaralı tasarım bone kısmı olup saç ve boyun kısmını örttüğünü, 3 numaralı tasarım ise ilk iki tasarımın bir araya gelerek oluşturduğu görünüm olduğunu, işbu 3 tasarımın da normal kullanımında görünür vaziyette olduğunu, Huzurdaki dosyaya davacı yan tarafından sunulan görseller “incelendiğinde müvekkilimize ait tasarım bakımından yenilik ve ayırt ediciliği ortadan kaldıracak ölçüde ispata elverişli delillerin sunulamadığını,Tüketici müvekkile ait tasarımı kullanmak üzere satın aldığında öncelikle 1 numaralı tasarım olan saten boyunlukla karşılaştığını, arkasında bağlanabilmesi için 4 adet çıt çıt bulunan işbu tasarım boyun bölgesine yerleştirilmektedir. 2 numaralı tasarım ise omuzları örten bir bone olarak tasarlanmış başörtüsüdür. Ayrı ayrı üretime konu edilen işbu tasarımlar kullanım sırasında nihai tüketici bakımından görünür durumda olduğunu,Dosya kapsamına sunulan delillerin hükümsüzlük bakımından yeterli olmadığını, sunulan delillerin tasarımın yenilik ve ayırt ediciliğini ortadan kaldıracak nitelikte olmadığını, sunulan delillerde 1 ve 2 numaralı tasarımların görünür olmaması sebebiyle yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin devam ettiği tartışmasızdır. Görsellerde tasarımın nihai sonucuna ait görünüm yer almakta olup bu sonuca nasıl ulaşıldığını gösteren herhangi bir görünüm yer almamaktadır. müvekkilimiz tarafından oluşturulan ve tescile konu edilen tasarımın teknik unsurları sunulan fotoğraflarda yer almamaktadır. sunulan fotoğraflar müvekkilimize ait ... markasının reklamına yöneliktir, marka bakımından yapılan paylaşımların teknik özellikleri açıklama olmadığı için yenilik unsurun zedeleme gibi bir niteliği de bulunmadığını, bu durum bilirkişi tarafından sunulan 2 raporla da teyit edildiğini,Müvekkilimize ait 1 ve 2 numaralı tasarımların yeni ve ayırt edici niteliğe haiz olduğu tespit edildiğini, mahkeme tarafından bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınmaksızın 1 ve 2 numaralı tasarımların da hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, Davacının işbu davayı ikame etmekte kötü niyetli olduğunu, müvekkilimize ait tasarımın hitap edilen kitle tarafından yoğun şekilde talep göreceğinin bilinmesi sonucu aynı ürünün birebir taklit edilerek satışa sunulması iyi niyetli olmadığı gibi haksız rekabete sebebiyet verdiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından, "Davanın KABULÜ ile; Davalı adına tescilli ... (1), (2) ve (3) nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine." karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı, davalı adına kayıtlı bulunan ... sayı ile tescilli tasarımın uzun yıllardır kullanıldığını ve sergilendiğini, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığından bahisle tasarımların hükümsüzlüğünü talep etmiş; davalı ise, davaya konu tasarımın kendisinden önceki tasarımlardan farklı olup, yenilik ve ayrıt edicilik özelliklerine sahip olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarının denetime elverişli ve yeterli olduğu, mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi incelemeleriyle, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ve bilirkişilerce resen yapılan araştırmalar sonucunda bulunan geçmiş tarihli tasarım tescillerinin incelenmesi neticesinde, davalıya ait ... (3) numaralı tasarım tescilinin, başvuru tarihi olan 14.01.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davalının ... (1) ve (2) numaralı tasarımların bir araya gelerek ... (3) numaralı tasarımı oluşturması karşısında bilirkişi raporunda "1 ve 2 nolu tasarımların başvuru tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olduğu" belirtilmiş ise de, bu tasarımların tek başına tescil edildikleri haliyle nihai tüketici tarafından kullanımı söz konusu olmayıp, 1 ve 2 nolu tasarımın bir araya getirilerek normal kullanım sırasında 3 nolu tasarımı teşkil ettiği sabit olduğundan, SMK'nun 56. maddesi de dikkate alındığında 1 ve 2 nolu tasarımlar tek başına nihai tüketici tarafından kullanım sırasında tescil edildiği şekliyle görünür durumda olmayıp, son görünüm hali 3 nolu tasarımı oluşturduğundan ve 3 nolu tasarımda başvuru tarihi olan 14.01.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığından, mahkemece davanın kabulü ile tasarım tescilinin tümden hükümsüzlüğüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/05/2024