Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/582
KARAR NO: 2026/116
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/12/2024
NUMARASI: 2021/592 Esas, 2024/965 Karar
BİRLEŞEN DAVA: Kadıköy 1 ATM 2011/604 E, 2011/918 K sayılı dosyası
DAVA:Menfi Tespit-muarazanın giderilmesi-fazla ödememenin iadesi
TAKİP DOSYASI:Üsküdar ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası
DAVA TARİHİ: 06/07/2011
BİRLEŞEN DAVA: Kadıköy 3 ATM.nin 2011/612 E, 2012/555 K. sayılı dosyası,
DAVA: İtirazın İptali
TAKİP DOSYASI: Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası
DAVA TARİHİ : 08/07/2011
BİRLEŞEN DAVA: Kadıköy ATM.nin 2011/., 2012/...sayılı dosyası,
TAKİP DOSYASI: Üsküdar ... İcra Müd. ... E sayılı dosyası
DAVA TARİHİ : 30/09/2011
KARAR TARİHİ:03/02/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Yüklenici tarafından açılan asıl davada; teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ve davacıya iadesini, teminat mektubunun paraya çevrilmesi halinde; bedeli olan 260.000,00 TL'nin teminat mektubunun nakte çevrildiği itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili, Birleşen Kadıköy 1 ATM 2011/604 E, 2011/918 K sayılı dosyasında davacı iş sahibi ... tarafından açılan davada; Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti ve sözleşme birim fiyat tarifelerinden kaynaklanan taraflar arasındaki muarazanın meni ile imalatlarda ortaya çıkan ayıplar nedeniyle meydana gelen zararın ve alacakların takas mahsubu, fazla yapılan ödemelerin iadesini, Birleşen Kadıköy 3 ATM.nin 2011/612 E, 2012/555 K. sayılı dosyasında, davacı yüklenici tarafından açılan davada; davacı yüklenicinin eksik ödenen iş bedeline ilişkin davalı aleyhine Üsküdar ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile başlattığı takibe; davalı tarafından yapılan itirazın iptali, Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E., 2012/14 sayılı dosyasında davacı yüklenici tarafından açılan davada; davacı yüklenicinin hakediş alacağının tahsili için davalı iş sahibi aleyhine Üsküdar ... İcra Müd. ... E sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalı iş sahibi tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece; Ana davada, (evveliyatı Kadıköy 5. ATM'nin 2011/293 Esas iken İstanbul Anadolu 3. ATM'nin 2014/450 Esas sırasına kaydedilen kök davada); Davacı ....Ltd. Şti'nin 06/11/2007 tarihli 260.000 TL bedelli banka teminat mektubunun iadesi, hükümsüzlüğünün tespiti taleplerinin REDDİNE; Birleşen Kadıköy 1. ATM 2011/604 Esas sayılı menfi tespit/istirdat istemli davada; Davacı ... .. A.Ş'nin açtığı davanın kısmen kabulü ile Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipte, davacının 224.341,99 TL'lik tutar kadar davalı ... şirketine borçlu olmadığının TESPİTİNE; fazlaya ilişkin tüm istemlerinin ve istirdat talebinin REDDİNE; Birleşen Kadıköy 3. ATM'nin 2011/612 Esas sayılı itirazın iptali istemli davada, Davacı ... … Ltd. Şti’nin açtığı davanın KISMEN KABULÜ ile Üsküdar... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipte, takibin 441.376,97 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA; fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE,Asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; Asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E sayılı itirazın iptali istemli davada, Davacı ... … Ltd. Şti'nin açtığı, davanın KABULÜNE; Üsküdar .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe ilişkin sayılı takibin 147.769,62 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA; Asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; Asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine; dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.
Asıl davada;Davacı ... vekili dava dilekçesi ile; davalı ...'nın; mal sahibi ... Koop.'den aldığı; ... İnşaat işinde, inşaat projesinin B1 ve B2 bloklarının malzemeli mekanik tesisat işleri bölümünü alt taşeron olarak davacı şirkete verdiğini, davacı şirket ile ... arasında; 23/03/2007 tarihli ... projesine ait mekanik tesisat işleri sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin teminatını teşkil etmek üzere; davacı yüklenici şirketin, ...'ya 30/03/2009 vade tarihli 260.000,00 TL bedelli banka teminat mektubunu teslim ettiğini, banka teminat mektubunun vadesinin süresinin 31/03/2010 tarihine kadar uzatıldığını, davacının sözleşme ile üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme konusu işleri ...'ya teslim ettiğini, bu hususla ilgili olarak taraflar arasında 10/06/2009 tarihli protokol imzalandığını, protokol tarihi itibariyle; ......... sözleşme kapsamında, bakiye KDV dahil 1.040.735,00TL alacağının olduğunun belirlendiğini, ....... bu borca karşılık ........l konut projesinden ... .. ve... numaralı 240m2 daireyi 1.309.000,00 TL bedel ile davacıya vermeyi taahhüt ettiğini, dairenin tapu devrinden sonra ...'nın davacı şirketten alacaklı duruma geldiğini, 10/06/2009 tarihli protokolün 5. maddesinde, yüklenici 10/06/2009 tarihinden sonra B1 ve B2 bloklardaki arsa sahibine ilişkin dairelerdeki mekanik tesisat işlerini de bu protokolün imzalanmasını müteakip 90 gün içinde 23/03/2007 tarihli yüklenici sözleşmesinde yer alan şart ve koşullar ve birim fiyatlar ile yapmayı gayri kabili rücu kaydı ile kabul ve taahhüt ettiğini, davacı şirketin mal sahibine B1 ve B2 bloklarda bulunan dairelerin mekanik tesisat işini gerçekleştirdiğini, bu işlere ilişkin hak edişler düzenlendiğini ve hakedişlerin büyük bir bölümünün ... tarafından onaylandığını, bu onaylara istinaden de davacı şirketin ...'ya değişik tarihlerde 4 adet fatura kestiğini, ayrıca davacı şirketin B1 ve B2 bloklara ait 2 adet hakediş daha düzenlediğini, bu hakedişlerin şantiye mühendisleri tarafından onaylandığını, ancak ödeme için ... merkez onayının gerçekleşmediğini, bu nedenle de faturaların kesilemediğini, B1 ve B2 blokların mekanik tesisat işlerinin eksiksiz olarak gerçekleştirilerek; .... ve mal sahibine teslim edildiğini, davacı şirketin ...'dan ticari defter ve belgelerinde 665.718,96 TL alacaklı görüldüğünü bu alacakların dışında sürüncemede kalan ve henüz faturası kesilmeyen 2 adet hakediş ve her hak edişte kesilmiş olan %5 nakit teminat kesintisi alacağı olduğunu, davacının edimlerini tamamladığını ve teslim ettiğini, banka teminat mektubunun garanti ettiği riskin ortadan kalktığını ve bu nedenle ...'nın banka teminat mektubunu iade etmesi gerektiğini, ...... teminat mektubunu nakte çevirmemesi için tedbir kararının alındığını belirterek; teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ve davacıya iadesini, teminat mektubunun paraya çevrilmesi halinde; teminat mektubu bedeli olan 260.000,00 TL'nin teminat mektubunun nakte çevrildiği itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasında akdedilen 23/03/2007 tarihli mekanik işlem sözleşmesinin teminata ilişkin ilgili maddesinde yüklenici işverene vereceği teminatları ve bu teminatlar ile ilgili işlemleri geniş bir şekilde açıklandığını, mektubun iade koşullarının oluşmadığını, teminatın iadesi ile ilgili 21. maddede ayrıca kesin teminat mektubunun geçici kabul tarihinden itibaren 12 ay içinde iade edileceğinin belirtildiğini, belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Kadıköy 1 ATM 2011/604 E, 2011/918 K sayılı dosyada:
Davacı ... vekili dava dilekçesi ile ; davacı ... şirketi ile arsa sahibi dava dışı ......... Koop. İle kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını ve davaya konu ... konut projesine başlandığını, bu kapsamda davalı ... şirketi ile B/1 ve B2 Blok mekanik tesisat işlerine ilişkin 23/03/2007 tarihli sözleşme imzalandıklarını, bu sözleşmeden sonra ek protokol ile de sözleşme konusu bloklarda arsa sahiplerine ait dairelerin mekanik tesisat işlerinin de davalı ... tarafından üstlenildiğini, davalının bu sözleşme hükümleri gereği alacak iddiası ile davacı aleyhine Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile takip başlattığını, başlatılan bu takip nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitini ve sözleşme birim fiyat tarifelerinden kaynaklanan taraflar arasındaki muarazanın meni ile imalatlarda ortaya çıkan ayıplar nedeniyle meydana gelen zararın ve alacakların takas mahsubu ile fazla yapılan ödemelerin iadesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Kadıköy 1 ATM 2011/604 E, 2011/918 K sayılı dosyada davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı ile aralarında yapılan konut projesinin mekanik tesisat işlerinin imalatına ilişkin sözleşme gereğince; söz konusu imalatların yapımını üstlendiğini, ancak davacının akdi yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğini, ve hak ediş bedelleri üzerinde uzlaşma sağlayamadıklarını, davalı yüklenici şirket tarafından defalarca ihtar yapıldığı halde tesisatlara ilişkin eksikliklerin giderilmediğini, davacının taleplerinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Kadıköy 3 ATM.nin 2011/612 E, 2012/555 K. sayılı dosyasında; Davacı yüklenici ... vekili dava dilekçesinde özetle; davacı yüklenicinin, taraflar arasındaki 23/03/2007 tarihli sözleşmedeki edimlerini eksiksiz olarak yerine getirip; davalı ... firmasına teslim ettiğinin; davalı şirket ile akdedilen 10/06/2009 tarihli protokol ile sabit olduğunu, 10/06/2009 tarihli protokol gereği davacının; mal sahibine ilişkin dairelere ait mekanik tesisat işlerini de tamamladığını, hak ediş belgelerinin büyük bölümünün davalı şirket tarafından onaylandığını, taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı borçların tasfiye edilip karşılıklı olarak hesap mutabakatı yapıldığını, bu kapsamda davacının KDV dahil 1.040.735,00TL alacağının olduğunun belirlendiğini, davalı ...'nın buna karşılık ...... konut projesinden B 21 blok 8 ve 9 nolu 240 m2 daireyi 1.309.000,00TL bedelle müvekkili şirkete verilmesinin aynı protokol ile kararlaştırıldığını, daire bedelinin alacaktan mahsup edildiğini, bu surette 23/03/2007 tarihli sözleşmeden kaynaklı borç ve alacakların taraflarca tasfiye edilip hesap mutabakatı yapıldığını, müvekkili ... şirketinin hak edişleri onaylanmış olmasına rağmen hak ediş bedellerinin ödenmediğini, davalı ...'nın yapılan imalatların ayıplı olduğunu ileri sürerek ödeme yapmadığını bunun üzerine müvekkilinin davalı ...'ya karşı açtığı, Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, %40 tan az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Kadıköy 3 ATM.nin 2011/612 E, 2012/555 K. sayılı dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ... tarafından başlatılan icra takibine ilişkin olarak menfi tespit ve taraflar arasında borç alacak durumlarının belirlenmesi için birim fiyatlarında uzlaşma sağlanamayan imalat kalemleri ile meydana gelen hasar bedellerine ilişkin murazanın giderilmesi davasının açıldığını, eldeki davanın derdestlik yönünden reddinin gerektiğini, ayrıca davacı tarafından da sözleşmeden doğan yükümlülüklerini tamamlamaması ve akdedilen sözleşmeye ilişkin verilen teminat mektubunun iadesine ilişkin dava açıldığını, eldeki davanın Kadıköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/293 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini belirterek; davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E., 2012/14 sayılı dosyasında;Davacı ... vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalı ...'nın ticari ilişkiden doğan edimlerini yerine getirmediğini, davacı yüklenici tarafından hak ediş bedellerinin tahsili amacıyla Üsküdar .... İcra Müd. ... E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, itirazla takibin durduğunu belirterek; itirazın iptali takibin devamı ve davacı ... lehine %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E., 2012/14 sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile; derdestlik itirazında bulunduklarını belirterek; taraflar arasında daha evvel açılan Kadıköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/293 E. Sayılı dosyası ile iş bu huzurdaki dosyanın usul ekonomisi bakımından birleştirilmesini, haksız yapılan takip nedeni ile %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkemece;17/06/2020 tarih, 2014/450 Esas, 2020/349 sayılı karar ile; asıl dava yönünden; taraflar arasındaki 23/03/2007 tarihli sözleşmenin 15. maddesi ile 24/03/2007 tarihli ek protokol ile revize edilmiş haline göre, teminat mektubunun iadesi için SGK ilişiksizlik yazısının ibraz edilmesi, geçici kabulün yapılmış olması, personel evraklarının teslimi ve ihtilafsızlık koşullarının bir arada oluşması gerektiği, dava tarihi itibariyle SGK ilişiksizlik yazısısının alınmadığı (bu belge yargılama sırasında 12/03/2012 tarihinde alınabilmiştir), geçici kabul tutanağı oluşturulmadığı (geçici kabul davadan sonra 10/06/2013 tarihinde yapılmıştır) ortada olduğundan, banka teminat mektubunun iadesi ve hükümsüzlüğünün tespiti talebinin yerinde olmadığı, birleşen Kadıköy 1.Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2011/604 esas sayılı davası yönünden; menfi tespit davasının açılma tarihinin, aynı icra takibine yönelik açılan itirazın iptali davasından önceki tarihli olduğu, menfi tespit davası mevcut ise de, aynı icra takibine ilişkin alacaklının itirazın iptali davası açmasına engel bir durum olmadığı gibi, alacaklının 1 yıllık süreyi kaçırmaması şartıyla, takibin devamını ve alacağın tahsilini sağlaması için itirazın iptali davası açmakta hukuki yararının bulunduğu, bu nedenle davalının derdestlik itirazının yerinde olmadığı, davalı taşeron .........'nin ticari defterlerine göre 31/01/2011 tarihi itibariyle davalı taşeronun davacı yükleniciden 665.718,96 TL alacaklı göründüğü, davacı yüklenici ........nin defterlerine göre de davacının davalı şirkete 542.618,92 TL borçlu olduğu, aradaki 123.100,04 TL'lik farkın, 70.000,00 TL'sinin işçilik ödemesine, 53.100,00 TL'sinin ise malzeme zaiyatına ilişkin olduğu, bu tutarların, davalı taşeron ... Şirketi'nin defterlerine kayıtlı olmadığı, bu tutarları davacı yüklenici ......'nin defterine tek yanlı olarak işlediği göz ardı edildiğinde (0,04 kuruş farkla) her iki tarafın defterlerinin birbirini teyit eder durumda olduğu, davalı taşeron ... Şirketi tarafından düzenlenen hakediş faturalarının davacı yüklenici .......'nin defterine kayıtlı olduğu, teknik bilirkişilerce işin %100 oranında bitirildiği, sorunsuz ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, süregelen zaman içinde büyük oranda ödemeler yapıldığı, taşeronun birim fiyatlarına göre oluşturduğu faturuların büyük bir kısmının yüklenicinin şantiyede görevli yetkilileri tarafından onaylandığı ve imzalandığı, yüklenicinin işin yaptığı kısmının bedeline hak kazanacağı çok açık olduğundan, tüm muarazanın giderilmesini beklemeden alacağı için icra takibi başlatabileceği, 30/04/2011, 18/06/2011 ve 26/06/2011 tarihlerinde taşeronun edimini yerine getirirken meydana gelen hasarlara ilişkin tutanaklar tutulduğu, davalı taşeron ... yetkilisinin de bu tutanaklarda imzasının bulunduğu, davacı yüklenici ..........'nin ayıplı ve hasarlı işler nedeniyle kestiği faturalardan, B 2 blok, 25. kat, 196 numaralı dairenin; şap içinden giden su tesisatından kaçak sebebiyle 191 nolu dairenin alçıpan duvarının zarar görmesi sebebiyle KDV hariç 5.765,00 TL'lik hasar giderim bedeli hesaplandığı, B 2 blok, 17. kat, 135 dairenin; ebeveyn yatak odasının fan coil tesisatının vanasının açık bırakılması sebebiyle su basması sonucu yatak odasındaki malzemelerin ve alçıpanın hasarlanması nedeniyle KDV hariç 5.011,00 TL hasar giderim bedeline ilişkin fatura kesildiği, B 2 blok, 25. kat, 195 numaralı dubleks dairenin de aynı şekilde ebeveyn yatak odasının fan coil tesisatının vanasının açık bırakılması sebebiyle su basması sonucu KDV hariç 8.095,00 TL lik hasar giderim bedeli hesaplandığı, son raporda belirtildiği gibi, önceki raporlarda bu bedeller KDV hariç olmasına rağmen, KDV dahil olan diğer hasar bedeliyle toplanarak hataya düşüldüğü, tüm hasar bedellerinin KDV dahil olarak belirlenmesi gerektiği, son heyet raporuna göre, 3 kalem hasarın KDV dahil olarak hesaplandığı ve toplamının 22.267,78 TL olduğu, (ayıplı iş bedeli) ayrıca B2 blokta su basan dairelerdeki hasar bedelinin KDV dahil 32.437,50 TL, Thyssen Krupp asansörlerde meydana gelen hasar bedelinin KDV dahil 46.536,71TL, blokta meydana gelen malzeme zaiyat bedelinin KDV dahil 53.100,00 TL olmak üzere toplam 132.074,21TL'lik faturalar düzenlendiği, böylece ayıplı ve hasarlı iş bedeli toplamının 132.074,21 TL + 22.267,78 TL = 154.341,99 TL olarak bulunduğu, davacı taşeron ... Şirketi'nin defterinde kayıtlı olan bakiye 665.718,96 TL alacaktan ayıplı ve hasarlı işlerin bedelinin düşülmesi gerektiği, davacı yüklenici .......... tarafından kesilen 70.000,00 TL'lik işçilik ödemeye ilişkin yeterli ispat sağlanamadığı, davacı yanca sunulan ödeme makbuzu üzerinde ismi bulunan Özcan Uslu'nun davalı taşeron ... Şirketi çalışanı olmadığının tespit edildiği, bu nedenle makbuz bedelinin mahsubu talebinin yerinde görülmediği, eksik ve ayıplı işlere ilişkin bulunan 154.341,99 TL tutar içinde mevcut olan 53.100,00 TL malzeme zaiyatı faturasının bir kısmının sigorta şirketince davacı iş sahibi ...'ya ödendiği, bu durumda iş sahibi ............'nin sigorta şirketinden aldığı hasar bedelini ikinci kez davalı taşeron ... Şirketi'nden istemesinin yerinde olmadığı, 53.100,00 TL lik malzeme zaiyatına ilişkin olarak davacı iş sahibi tarafça 20/06/2011 tarihinde mükerrer olarak 23,136,71 TL fatura kesildiği görüldüğüne göre; sigorta ödemesi olan 29.963,29 TL nin davacı iş sahibi ............ alacağından mahsubunun gerektiği, bu suretle 154.341,99TL- 29.963,29 TL = 124.378,87 TL ayıplı iş bedelinin, bakiye iş bedelinden tenzili ile takibin buna göre devam etmesi gerektiği, buna göre 665.718,96 TL-124.378,87 = 541.340,09 TL üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerektiği, bu tutarın, davacı yüklenici........ şirketinin kendi defterlerine göre takip tarihi itibariyle taşeron ... Şirketi'ne borçlu göründüğü 542.618,92 TL 'ye oldukça yakın olduğu, birleşen Kadıköy 4.Asliye Ticaret mahkemesi ' nin 2011/1129 Esas sayılı davası yönünden: Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen 63.891,99 TL ve 83.878,53 TL' lik toplamda 147.769,62 TL olan faturaların, davalı yüklenici ...........'nin defterlerinde kayıtlı olmadığı, ancak faturalarda iki tarafın da imzasının bulunduğu, mutabakatla hazırlandığının kabulünün gerektiği, faturalarda davalı yüklenici ..........'nin şantiyede yetkili mühendislerinin imzasının bulunduğu, sözleşmenin, proje esnasında değiştirilmesi istenen imalatlarla veya ek imalatlarla ilgili olarak teknik şartnameye göre yeni birim fiyat oluşturulmasına imkan verdiği, yeni birim fiyatların da davalı yüklenici şirketin yetkilisinin onayından geçtiği, teknik bilirkişilerce bu iki faturaya konu işin de Bayındırlık Bakanlığı'nın teknik şartnamesine göre kadri maruf olduğunu mütalaa edildiği, bu iki faturanın 06/04/2011 tarihli olup Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibi ile istenen 665.718,96 TL lik kısma dahil olmadığı, mükerrer talebin söz konusu olmadığı, alacak faturalardan kaynaklı olup, tarafların defterleri ile anlaşılabilir durumda olduğundan alacağın likit olduğunun kabulünün gerektiği, davalar açılırken asıl alacak üzerinden harç yatırıldığından işlemiş faizin talep konusu olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, A-Asıl davada, (Kadıköy 5 Asliye Ticaret mahkemesi' nin 2011/293 Esas sayılı dava iken İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin 2014/450 Esas sayısına kaydedilen kök davada); davacı taşeron ....Ltd Şti'nin 06/11/2007 tarihli 260.000,00TL bedelli banka teminat mektubunun iadesi ve hükümsüzlüğünün tespiti taleplerinin reddine; tedbirlerin karar kesinleşinceye kadar devamına, B-Birleşen Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2011/604 Esas sayılı davada; davanın kısmen kabulüne, davacı yüklenici .....AŞ.'nin Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinde, ayıplı ve hasarlı işler nedeniyle toplamda 124.378,87 TL' lik tutar kadar davalı ... Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine; fazlaya ilişkin tüm istemlerinin ve istirdat talebinin reddine; C-Birleşen Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/612 Esas sayılı davada, davanın kısmen kabulü ile Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinde (665.718,96 TL' den 124.378,87 TL' nin tenzili ile) takibin 541.340,09 TL asıl alacak üzerinden devamına; fazlaya ilişkin kısmın reddine; asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine; D-Birleşen Kadıköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/1129 Esas sayılı davada, davanın kabulüne; Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takipte, takibin 147.769,62 TL asıl alacak üzerinden devamına; asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalı ... Şirketi' nden tahsiline dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
Dairemizce; 14.06.2021 tarih, 2021/26 E., 2021/1167 K. Sayılı karar ile; Sözleşme gereğince, sözleşmenin teminatını teşkil etmek üzere, asıl davada davacı taşeron şirket tarafından davalıya Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. Altunizade Şubesi tarafından düzenlenmiş 06/11/2007 tanzim, 30/03/2009 vade tarihli, 128-VT-000241 nolu, 260.000,00TL bedelli banka teminat mektubu verildiği, söz konusu banka teminat mektubunun süresinin 31/03/2011 tarihine kadar uzatıldığı, sözleşmenin “Sözleşme Bedeli, Ödeme Usulü ve Şartları” başlıklı 19.4 maddesinde; kesin hakedişin, geçici kabul işleminin yapılarak, tutanağın yüklenici ......... tarafından onaylanmasından sonra ödeneceği ve geçici ve kesin kabullerde iş ile ilgili olarak tespit edilen her türlü noksan ve/veya kusurlu işlerin bedeli ve iyileştirme farkı tutarının taşeronun alacaklarından ve/veya teminatları irat kaydedilerek aynen kesileceği düzenlendiği, Bayındırlık İşleri Şartnamesinin “Kesin Hakediş Raporu ve Hesap Kesilmesi” başlıklı 41. Maddesinde; birim fiyat esaslı sözleşmelerde, işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hak ediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanacağının düzenlendiği, aynı maddede; kesin hak ediş raporunun düzenlenmesinde, geçici hak edişlerdeki rakamlara itibar edilmeyeceği ve kesin metraj ile hesaplar sonucunda bulunan miktarların esas alınacağının açıkça belirtildiği, sözleşmenin atıf yaptığı şartnamenin açık hükmü gereği; davacı/ birleşen dosya davalısının iddialarının aksine geçici hak edişlere itibar edilmeyeceğinin açık olduğu; ihtilaf konusu imalat kalemlerine ilişkin olarak sözleşme hükümlerinin ve fiilen yerinde yapılan kesin hak edişe esas metrajların alacak hesabında nazara alınması gerektiği, aynı sözleşmenin “İşin Kabulü” başlıklı 20. Maddesinde; ne yüklenici tarafından yapılan herhangi bir ödeme, ne de işin yüklenici veya arsa sahibi ve/veya onların kullanma izni verdiği kişiler ve/veya kuruluşlar tarafından kısmen veya tamamen kullanılması veya işgalinin, işin tamamı veya herhangi bir kısmının kabul edilmiş olduğu manasına gelmeyeceği, sözleşme konusu iş tamamlandığında; taşeronun yazılı talebi üzerine kabul komisyonu tarafından işleme başlanacağı ve komisyon tarafından tespit edilen eksiklerin geçici kabul tutanağına yazılarak; belirlenecek süre içerisinde tamamlanmasının isteneceği, taşeronun eksik ve kusurlarını tamamlamasını takiben; komisyonun işi yerinde inceleyerek, geçici kabulü yapacağı, geçici ve kesin kabul işlemlerinin Bayındırlık Bakanlığı Genel Şartnamesi hüküm ve esasları dahilinde yapılacağının düzenlendiği, sözleşmenin “İşçi Ücretleri, Vergi ve Sigorta Yükümlülükleri” başlıklı 17.maddesinde; taşeronun, işçi ücretlerini, vergi ve SSK primlerini ödediğini gösteren makbuz ve belgeleri, 30 günden az çalışan sigortalıların olması halinde SSK’ya verilmesi gereken EK 8 formlarının birer suretini hakediş ödemelerinden önce yükleniciye ibraz edeceği, aksi halde bu tutarların hakedişinden kesileceği kabul edilmiş, devamında; taşeronun, sözleşme konusu işler nedeniyle SSK’ya olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerini geçici kabul tarihine kadar ödememesi halinde son hakedişinde bu tutarların kesileceği ve taşeronun SSK’dan “ilişiksiz belgesi”ni (bu iş ile ilgili olarak) almadan ve bunu yükleniciye iletmeden önce son hakediş ödemesi yapılmayacağının taahhüt edildiği, sözleşmenin teminatların çözümüne ilişkin “Nakti Teminat” başlıklı 15.2.maddesinde; aylık hak edişlerden %5 oranında teminat kesintisi yapılıp, sözleşmenin 20.maddesindeki koşullar sağlandığında (yüklenicinin yazılı talebi üzerine Kabul Komisyonu tarafından işleme başlanır. Komisyon tarafından tespit edilen eksiklikler Geçici Kabul tutanağına yazılarak belirlecek süre içerisinde tamamlanması istenir. Yüklenicinin eksik ve kusurlarını tamamlamasını takiben Komisyon işi yerinde inceleyerek Geçici Kabulü yapar) işin geçici kabulünü takiben herhangi bir sorunun söz konusu olmadığının tespiti ve/veya işbu sözleşmeden doğan her türlü ihtilafların sonuçlanmasından sonra teminatın sözleşmeye göre işveren tarafından kısmen veya tamamen tutulmasını gerektiren başkaca haller bulunmadığı takdirde; yüklenicinin SGK’dan alacağı “borcu yoktur” belgesini ibraz etmesi üzerine iade edileceği, ancak iş bu sözleşme kapsamında 3.şahısların veya Yüklenicinin personelin veya sair kişilerin açmış olduğu veya bu nedenle herhangi bir vuku bulması halinde işveren nakit teminatı bu ihtilafın tüm hukuki vecibeleri ile ortadan kalkması halinde; yükleniciye iade edileceği ,şeklindeki düzenleme ile teminat çözüm süreç ve koşullarının detaylı bir biçimde açıklandığı, sözleşmenin “Teminat Süresi” başlıklı 21. Maddesinin; “Yüklenicinin kesin teminat mektubu, geçici kabul tarihinden itibaren 12 ay içinde iade edilecektir.” şeklinde olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Kazan Bacası, Yangın Damperleri, Duvardan Asma Klozet, gömme rezervuar, Kaynaklı İmalat işleri ve PVC boru montajları ölçüm metodundan kaynaklandığının tespit edildiği, dosya kapsamında bulunan tüm bilirkişi kurulu raporlarında; yanlar arasındaki ihtilafın belirtilen 5 konudan kaynaklandığı ve bu ihtilafların çözümü sonrası teminat mektubunun iadesine ilişkin şartların gerçekleşip gerçekleşmediği ve nakti teminat kesintisinin iadesininin gerekip gerekmediği ile ayıplı işler değerlendirilmiş ise de; mahkemece gerekçeli kararda ihtilaf konularının belirlenmediği ve tarafların her bir ihtilaf konusundaki iddiaları değerlendirilmediği, sadece taraf defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu hazırlanan 24/01/2020 tarihli bilirkişi kurulu ek raporuna dayanılarak hüküm tesis edildiği, bu nedenle gerekçeli kararın denetlenebilirlikten uzak olduğu, mahkemece yapılacak işin; taraflar arasında ihtilaf konusu olan 5 adet uyuşmazlık yönünden sözleşme maddeleri ile mahalde yapılan işlerin karşılaştırılması suretiyle, tarafların hak ve yükümlülükleri kapsamında ihtilafların ve muarazaaların giderilmesi, akabinde teminat mektubunun iadesine ilişkin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, nakdi teminat kesintisinin iadesinin gerekip gerekmediği ile ayıplı işler yönünden değerlendirme yapmak olduğu gerekçesi ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkemece; Bilirkişi kök ve ek raporundaki incelemelerin hüküm kurmaya elverişli olduğu, şartnamede acıkça tanımı, birim fiyatı olmayan hususlarda sözleşmenin 4.9 maddesine göre Bayındırlık Bakanlığı Şartnamelerinin geçerli olacağının kabul edildiği, davalı eski çalışanı (... Maslak Manhattan Proesi Mekanik Grup Şef Yardımcılığı ve grup şefi) Mustafa Mert Ayışık'ın etkin görev almış olması, sahada kontrol ve onay işleri yaptığı, yapılan onaylarına göre davalı ... Yapının ödemeler yaptığı, artık ... tarafından bu davada, adı geçenin yetkili olmadığının ileri sürülmesinin dürüstlük kuralına uymayacağı, keza davalı ... tarafından (yangın danışmanı olarak) atanan Prof. Dr. Abdurrahman Kılıç'ın danışman olarak sahadaki toplantılardaki beyanlarının belirleyici olduğu, o beyanlara göre kimi malzeme ve maliyetlerde değişiklik olduğu ve davalı ... Yapının bununla bağlı olması gerektiği, sözleşme, proje esnasında değiştirilmesi istenen imalatlarla veya ek imalatlarla ilgili olarak teknik şartnameye göre yeni birim fiyat oluşturulmasına imkan verildiği, yeni birim fiyatlarında davalı şirketin yetkilisinin onayından geçtiği, asıl davada dava tarihi 07/04/2011 olup, teminat mektubunun hükümsüzlüğü ve iadesi istemi yönünden koşulların davadan sonra oluştuğu, dava tarihi (07/04/2011) itibariyle (12/03/2012 tarihli) SGK ilişiksizlik belgesinin mevcut olmadığı, sonuç olarak sözleşmenin 17. ve 21. Maddesine göre teminat mektubunun iadesi koşullarının dava tarihi itibariyle oluşmadığı nazara alınarak asıl davanın reddine karar verildiği, birleşen Kadıköy 1 ATM 2011/604 E sayılı dosyada ... tarafından , Üsküdar 6. İcra müd. nün ... E sayılı takipten sonra bu takip sebebiyle açtığı menfi tespit davasında 154.341,99 TL + 70.000 TL = 224.341,99 TL kadar borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, birleşen Kadıköy 3 ATM nin 2011/612 E sayılı dosyasında (yukarıdaki ile aynı olan Üsküdar 6. İcra müd. ... E sayılı icra takibine itirazın iptali için açılan ) itirazın iptali davasında alacaklı ... şirketinin (665.718,96 TL -224.341,99 ) 441.376,97 TL alacaklı olduğu anlaşılarak bu tutar üzerinden takibin devamına karar verildiği, birleşen Kadıköy 4 ATM nin 2011/1129 E sayılı dosyasında ... tarafından açılan itirazın iptali davasında, Üsküdar 6. İcra müd. ... E sayılı takibin (iki adet faturadan kaynaklı) 147.769,62 TL alacak üzerinden devamına karar verildiği, Üsküdar 6. İcra müd. ... E ve Üsküdar 6. İcra müd. ... E sayılı takiplerin farklı faturalardan kaynaklı olup mükerrer bir istem olmadığının da anlaşıldığı, alacağın, faturalardan kaynaklı olup, tarafların defterleri ile Taş Yapının kendi yetkilisinin onayladığı işler ve kendisince hazırlanan ödeme cetvelleri ile anlaşılabilir durumda olduğu, bu nedenle, alacağın likit olduğu kabul edilerek, icra takiplerinin de 2011 yılında (Üsküdar 6. İcra müd. ... E sayılı takip 31/03/2011; ... E sayılı takip 07/07/2011 tarihinde başlatılmıştır.) başlatıldığı nazar alınarak, 6352 sayılı yasa ile değişiklik yapılmadan önceki İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca alacağın %40 ı oranında icra inkar tazminatına hükmedildiği, gerek birleşen 2011/612 E sayılı davaya konu Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E; gerekse birleşen 2011/1129 E sayılı davaya konu Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takipte asıl alacakla birlikte işlemiş faiz de talep edildiği, ancak dava açılırken davalar asıl alacak üzerinden harçlandırılmış olduğundan asıl alacak kalemleri ile ilgili hüküm kurulduğu, gerekçesi ile; Ana davada, (evveliyatı Kadıköy 5. ATM'nin 2011/293 Esas iken İstanbul Anadolu 3. ATM'nin 2014/450 Esas sırasına kaydedilen kök davada); Davacı ....Ltd. Şti'nin 06/11/2007 tarihli 260.000 TL bedelli banka teminat mektubunun iadesi, hükümsüzlüğünün tespiti taleplerinin REDDİNE, Birleşen Kadıköy 1. ATM 2011/604 Esas sayılı menfi tespit/istirdat istemli davada; Davacı ... .. A.Ş'nin açtığı davanın kısmen kabulü ile Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipte, davacının 224.341,99 TL'lik tutar kadar davalı ... şirketine borçlu olmadığının TESPİTİNE; fazlaya ilişkin tüm istemlerinin ve istirdat talebinin REDDİNE; Birleşen Kadıköy 3. ATM'nin 2011/612 Esas sayılı itirazın iptali istemli davada, Davacı ... … Ltd. Şti’nin açtığı davanın KISMEN KABULÜ ile Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipte, takibin 441.376,97 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA; fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE; Asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; Asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine; Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E sayılı itirazın iptali istemli davada, Davacı ... … Ltd. Şti'nin açtığı, davanın KABULÜNE; Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe ilişkin sayılı takibin 147.769,62 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA; Asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; Asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine;karar verilmiştir.
Asıl dava ve birleşen 3 ve 4 Asliye Ticaret Mahkemesi dosyalarında davalı, birleşen 1 Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davacı iş sahibi ... Şirketi vekili istinaf dilekçesi ile; kararı birleşen dosyalar yönünden istinaf ettiklerini, davanın esasını etkileyecek nitelikteki bilirkişi raporuna itirazları ile beyanlarının hiçbirisi nazara alınmayarak hüküm tesis edildiğini, Bam kaldırma kararının gereklerinin yerine getirilmediğini, Bam kararında; yargılama süresince hesaplamanın ne şekilde yapılacağının açıkça ifade edildiğini, buna rağmen; bilirkişilerce şirket yetkilisi olmayan ve ... şirketini bağlayıcı söz/karar verme yetkilisi olmayan kişilerin beyanlarına göre hesaplama yaptıklarını, kararda belirtilen Mert Ayışık'ın ... şirketinin eski çalışanı olup çalıştığı dönemde de şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi olmadığını, ödemezlik defi nin gerekçeli kararda yer almamasının; kararı kendi içinde çelişkili hale getirdiğini, zira, asıl davanın red gerekçesi olarak sunulan SGK ilişkisizlik belgesi, personel evrakları, geçici kabul tutanağı, ihtilafsızlık kaydı gibi gerekliliklerin; ödemezlik definin dayanaklarından olduğunu, takip tarihi ve dava tarihinde eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğunu ve bu imalatlara ilişkin taraflar arasında ihtilafın bulunduğunu, kesin hak edişin düzenlenemediği, hatta geçici kabulün dahi yargılama sırasında yapıldığı sabit iken faturalara dayalı hüküm kurulduğunu, taraflar arasında ihtilafın doğmasına, geçici kabul ve dolayısı ile kesin hak edişin yapılarak borç alacak durumunun taraflarca tespit edilememesine ve 14 yıllık yargılamaya neden olan Kadıköy 1 ATM 2011/604 E sayılı muraazanın meni talebine konu ihtilaf konusu imalat kalemlerine ilişkin hiçbir değerlendirmeye gerekçeli kararda yer verilmediğini, taraflar arasındaki sözleşmede kesin hak edişin ödenebilmesi için mutlak olan SGK ilişkisiz yazısının yargılama sırasında dosyaya ibraz edildiğine gerekçeli kararda yer verildiğini; eksik olan personel evraklarının halen ibraz edilmemiş olduğuna ise kararda yer verilmediğini, alacaklı olduğunu iddia eden davacı/birleşen dosyada davalı tarafın, ... şirketi nezdinde bir hak veya alacağından bahsedebilmesi için öncelikle sözleşmeden doğan edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmesi gerektiğini; oysa yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getiremediğinin dosya içinde yer alan bilgi ve belgeler , ilk ve üçüncü bilirkişi heyeti raporları ile de sabit olduğunu, sözleşmenin 19.4 maddesi ile; son hakedişin geçici kabul işleminden sonra ödeneceğinin düzenlendiğini, Bayındırlık İşleri Şartnamesinin “ Kesin Hakediş Raporu ve Hesap Kesilmesi” başlıklı 41. Maddesi gereği davacı/ birleşen dosya davalısının iddialarının aksine geçici hak edişlere itibar edilmeyeceği açık olup; ihtilaf konusu imalat kalemlerine ilişkin olarak sözleşme hükümlerinin ve fiilen yerinde yapılan kesin hak edişe esas metrajların alacak hesabında nazara alınması gerektiğinin açık olduğunu, (Yargıtay 15 Hukuk Dairesi 11.10.1993 tarih 1992/5707 E 1993/3954 K) bu nedenle, davacı/birleşen dosya davalısının; alacağının doğması için kesin hakedişin yapılması ve doğmuş olan alacak miktarı tespit edilir iken davacı/birleşen dosya davalısı hatalı imalatları nedeniyle projede meydana gelmiş olan hasarların bedelinin bu alacak miktarından mahsup edilmesi gerektiğini, taraflar arasında sözleşmede belirtilen şekilde geçici kabul ve kesin kabul yapılmadan; davacının edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğinin kabul edilmesi, teminatının iade edilmesi ve varsa alacaklarının ödenmesinin mümkün olmadığını, dava tarihi itibariyle SGK ilişiksizlik yazısının mevcut olmadığı (bu belge yargılama sırasında 12/03/2012 tarihinde alınabilmiştir), geçici kabul tutanağının olmadığının (geçici kabul de davadan sonra 10/06/2013 tarihinde yapılmıştır) ortada olduğunu, davacı/ birleşen dosya davalısının dava dilekçelerindeki iddiasının ise 10.06.2009 tarihli protokol ile işlerin ... şirketine teslim edilmiş olduğuna dayandırdığını, oysa ki bu protokolün dava dilekçesinde iddia edilenin aksine bir teslim tutanağı değil; bir barter sözleşmesi ve ilave işlere ilişkin imzalanmış bir protokol olduğu, davacı/ birleşen dosya davalısının gerek kendi beyan dilekçeleri ile gerekse de bilirkişi raporları ile gerekse de 10.06.2013 tarihinde “ Geçici Kabul Tutanağı” nın düzenlenmesiyle ortaya çıktığını, sözleşmenin 17. maddesine göre işçi ücretleri ve sigorta yükümlülüklerine ilişkin sözleşmeye aykırılıkların ve bu konuda öne sürülen ödemezlik definin hükümde nazara alınmadığını, davacı/birleşen dosya davalısı tarafından sözleşme hükümlerine göre alınması gerekli SGK “Borcu yoktur” yazısının, 14.01.2014 tarihinde temin edilip, dosyaya ancak 30.01.2014 tarihli dilekçe ekinde dava tarihinden yaklaşık 3 yıl sonra sunulduğunu, 12.07.2013 tarihli dilekçe ekindeki sözleşmenin ilgili hükmüne ilişkin eksik belgeler ise halen ... şirketine ibraz edilmemiş olması nedeni ile davacı/birleşen dosya davalısının doğmuş alacak hakkının bulunmadığını, gerekçeli kararda SGK ilişiksiz yazısının alınma tarihinin bile hatalı olduğunu, sözleşmenin açık hükmünden doğan yükümlülüklerini icra takip tarihinde ve dava tarihinde yerine getirmeyerek; SGK evraklarını, işçilik ücretlerinin ödendiğine dair belgeleri ... şirketine ibraz etmedyen davacı/ birleşen dosya davalısının herhangi alacak hakkı olmadığını, her dava açıldığı tarihteki hukuki koşullara göre değerlendirileceğini, birleşen itirazın iptali davaları yönünden salt davacı/birleşen dosya davalısı tarafından düzenlenmiş faturalar üzerinden değerlendirerek hüküm kurması usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, Asıl ve birleşen davalar incelendiğinde; nakit teminatın iadesine yönelik davacı/ birleşen dosya davalısının herhangi bir talebinin yer almadığını, taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiğini, hükmün tek taraflı düzenlenmiş faturalara dayalı verilmiş olması nedeni ile taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre iade koşulları oluşmamış nakit teminat kesintilerinin de alacak tutarının içinde yer aldığını, azkan bacası imalat kalemi için, taraflar arasındaki sözleşmede, diğer imalatlarda da olduğu üzere tek ve net fiyat verildiğini, ( işçilik ve malzeme mtül fiyatı) dirsek, şapka, manşonun birim fiyatlara dahil olduğunu, fakat davacı-birleşen davalının, kazan bacasını metre olarak ölçümünü yaptıktan sonra ek parçalar için de kendince ayrıca her bir parçayı mtül cinsinden sınıflandırarak; ilave ücret talebinde bulunmasının; gerek işin tekniği gerek sözleşme hükümleri gerekse de hakkaniyet kuralları ile bağdaşmadığını, sigortalı yangın damperleri ve elektrikli motorlu yangın damperleri diye farklı fiyatlar verildiğini, elektrik motorlu yangın damperleri için detay verilmediğini, Sadece FITA TEKNIK, PAMSAN, KES markalarından herhangi birinin olmasının şart koşulduğunu, kullanılan markanın FITA TEKNİK' olduğunu, yangın damperinin zaten kendinden sigortalı olduğunu, elektrik motorlu yangın damperi dendiğinde, sigorta üzerinde zaten olduğundan; ilave olarak istenemeyeceğini, yüklenicinin sözleşmede gömme rezervuar ve iç takımının dahil olmadığını, şantiye nezdinde YBF oluşturduklarını iddia ettiğini, sözleşmede kabul edilen fiyatın, açık bir şekilde anahtar teslimi olarak belirlendiğini, aynı iş için ek bir bedel talep edilemeyeceğini, şantiyede bu konuyla ilgili yapılmış herhangi bir YBF (Yeni birim fiyat tarifi) bulunmadığını, Yeni Birim Fiyatının kabul edilebilmesi için iş sahibi yetkililerinin onayı gerektiğini, onayında verilmediğini, sözde tanık beyanlarına dayanarak geberit imalatının farklı şantiyelerde yapılan bir imalata göre YBF oluşturulduğundan bahsedilmesinin yanlış olduğunu, çünkü işin yapıldığı tarihlerde başka bir şantiyede benzer bir durum bulunmadığını, sözlü olarak alındığı iddia edilen kararların geçerli olmadığını, ataşmanlarda bu imalatın da diğer imalatlar gibi sayı olarak onaylanmış olmasının normal olduğunu, sistemdeki borular ve boru montaj malzemesi bedellerinin sözleşmede bulunduğunu, fakat yüklenicinin montaj malzemesinden ayrı bir kalem olarak gördüğü, boruları asmak için profillere yapmış olduğu işlemi, kaynaklı imalat olarak ayrıca fiyatlandırmak istemediğini, bununda mükerrer hakediş düzenlenmesini doğurduğunu, hakediş kontrolleri sırasında ise davacı/ davalı şirket tarafından PVC boru imalatları hesaplanırken fittings lerin de boru ölçümünde esas alındığı gibi fittings imalatı için ayrıca %60 bedelin hak edişlere yansıtıldığı dolayısı ile bu imalatlara ilişkin mükerrer hakediş düzenlenmiş olduğunun tespit edildiğini, oysa, PVC ve diğer her türlü boru ölçümü yapılırken sadece boru kısmının ölçüldüğünü, ek parçaların ise sözleşmede verildiği gibi toplam boru metrajının işin durumuna göre belli bir yüzdesi ilave edilerek verildiğin, boru fittings ile ölçülmeyeceğini, 21.08.2010 tarihinde imalatlar sırasında yapılan hatalı uygulama neticesinde oluşan hasar konusunda, taraflar arasında uzlaşma sağlanmış olmasına rağmen yükleniciden bu konuda talep edilen bedelin taraflar arasında gerek teminat mektubu gerekse de hak edişlerde yaşanan ihtilaf üzerine yüklenici tarafından çeşitli bahaneler öne sürülerek kabul edilmediğini,30.04.2011 - 18.06.2011 ve 26.06.2011 tarihlerinde meydana gelen hasarlarda ise dairelerin kullanılmakta olması nedeni ile iş sahibince derhal müdahale edilmesi gerektiği; arızalar ve meydana gelen hasarlar giderilerek bu hususun yükleniciye ihtaren bildirilerek; bedelinin talep edildiğini, sözleşmeye aykırılıklara ilişkin iş sahibi tarafından keşide edilen diğer ihtarnameler önceki dilekçeleri ekinde sunulduğunu, iş sahibi şirketin; başlatılan takiplere, yüklenicinin sözleşme hükümlerine riayet etmediği ve temerrüt içerisinde olduğu; ayıplı imalatları nedeni ile iş sahibinin tamamlanmış pek çok imalatına zarar verdiği; daireleri su basması nedeni ile de iş sahibinin müşterileri nezdinde prestij kaybına uğrattığı gibi takip tarihi itibari ile hak ediş bedellerinin henüz kesinleşmemiş olması nedeni ile itiraz edildiğini, taraflar arasında ihtilafta, alacağın likit olmaması, yargılamaya gerektirmesi sebebi ile icra inkâr tazminatı talebinin kabulü yönündeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,
belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Asıl dava ve birleşen 3 ve 4 Asliye Ticaret Mahkemesi dosyalarında davacı, birleşen 1 Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davalı yüklenici vekili istinaf dilekçesi ile; asıl davada; kesin teminat mektubunun iadesi için aranan ve sözleşmenin 15.1. maddesinde yer alan tüm koşulların oluştuğunu, zira tüm personel evraklarını sunduklarını, davaya konu proje kapsamında çalışan müvekkil personellerinden veya sair ilgili üçüncü kişiler tarafından müvekkil şirket aleyhine açılan herhangi bir dava ve ihtilaf halinin mevcut olmadığını, ayrıca taraflar arasında; geçici kabul tutanağı tanzim edildiğini, alınan bilirkişi raporlarıyla yülenicinin; işleri %100 oranında tamamen bitirdiğinin belirtildiğini, SGK 'dan borç bulunmadığına dair alınan belgenin dosyaya sunulduğunu, sözleşmenin “Teminat Süresi” başlıklı 21. Maddesinde; “Yüklenicinin kesin teminat mektubu, geçici kabul tarihinden itibaren 12 (On İki) ay içinde iade edilecektir.” şeklinde olduğunu, geçici kabul tutanağının 10.06.2013 tarihinde taraflar arasında imzalandığı, ancak söz konusu hüküm gereğince 260.000-TL tutarındaki teminat mektubunun 10.06.2014 tarihiyle iadesi gerektiği halde iade edilmediğinin açık olduğunu, birleşen Kadıköy 3 Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/612 E sayılı davada, davanın reddedilen kısmı bakımından verilen kısmen red kararının; dosyada yer alan mevcut deliller ve açıklamaları göz önünde tutulduğunda usul ve yasaya aykırı olduğunu, birleşen Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/604 E sayılı davada davanın kısmen kabulü kısmının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu davanın tamamen reddinin gerektiğini, huzurdaki davada; ... tarafından düzenlenen hakediş faturalarının, Taş Yapının defterine kayıtlı olduğu, teknik bilirkişilerce, işin %100 oranında bitirildiği, sorunsuz çalışır vaziyette olduğu, bu nedenle birim fiyatlara ilişkin uyuşmazlık varsa da süregelen zaman içinde büyük oranda ödemelerin de yapıldığı, yüklenicinin yine birim fiyatlarına göre oluşturduğu faturaların büyük bir kısmının da işverenin şantiyede görevli yetkilileri tarafından onaylanıp, imzaladığının anlaşılması sonucu, yüklenici işin yaptığı kısmının bedeline hak kazanacağının çok açık olduğundan, tüm muarazanın giderilmesini beklemeden alacağı için icra takibi başlatabileceğini, buna rağmen davalı şirket tarafından hasar bedeli adı altında tanzim edilen bedellerin alacaklarından mahsup edilmesinin hatalı olduğunu, zira işin eksik ve ayıplı olduğu iddialarının asılsız ve dayanaksız olduğunu, yapılan sistemlerin çalıştığı, işin kesin kesin kabulüne engel bir durum olmadığının; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile de tespit edildiğini, bunun yanında, yüklenici şirket tarafından gerçekleştirilen imalatlar ayıplı olmadığından; karşı tarafça hiçbir itiraz, şerh yahut ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin teslim alındığını, yüklenici şirket tarafından tesisatı yapılan bloklarda; hak sahipleri hali hazırda oturmakta olduğundan, yaşanmış olabilecek arızaların, kullanımdan kaynaklı yıpranmalardan kaynaklı olabileceğini, ayrıca yükleniciye usulüne uygun olarak yapılmış bir ayıp ihbarının da bulunmadığını, yargılama sırasında bu yöndeki iddialarımız bakımından gerekli inceleme yapılmaksızın sözleşme konusu bloklara ilişkin tüm arızaların kaynağı ne olursa olsun yükleniciye izafe edilmiş olmasının haksız olduğunu, yüklenici şirket tarafından takipte asıl alacakla birlikte işlemiş faiz de talep edilmişse de ilk derece mahkemesince işlemiş faize yapılan itirazın iptaline karar verilmediğini, gerekçeli kararda davanın asıl alacak üzerinden harçlandırılmış olması gerekçesi ile işlemiş faiz taleplerinin hükme bağlamadığını, bilirkişi raporunda faiz alacağına ilişkin hiçbir tespit yapılmadığı hususunda itiraz ettiklerini, alacak kalemlerine ilişkin keşide ettiğimiz ihtarname tarihleri göz önüne alınarak işlemiş faiz alçaklarımızın tespitini talep ettiklerini, bu taleplerinin dinlemediğini, mahkemece bu durumda talep sonucunun açıklattırılarak, işlemiş faiz talebi varsa eksik harcın tamamlatılması gerektiğini, belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Uyuşmazlık; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. ... şirketi alt taşeron mahiyetinde yüklenici, .......... ise iş sahibidir. Asıl davada davalı ... ile dava dışı arsa sahibi .........Kooperatifi arasında; kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş, istinafa konu eldeki davanın tarafları arasında da B1 ve B2 blokların malzemeli mekanik işlerinin asıl davada davacı taşeron tarafından yapılması konusunda 23/03/2007 tarihli “... Projesine ait Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi” başlıklı sözleşme imzalamıştır.
Somut olayda; Asıl davada yüklenici ...Ltd Şti, davalı iş sahibi ... şirketine karşı açtığı dava ile taraflar arasında akdedilen 23.03.2007 tarihli mekanik tesisat işleri sözleşmesi gereği , davalı iş sahibine verdiği, 260.000,00 TL lik teminat senedinden dolayı; işi tamamlayıp, teslim ettiği iddiası ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, davalı iş sahibi, ... ...A.Ş vekili ise sözleşmenin 15. maddesi gereği, teminat mektubunun ancak geçici kabul tarihinden 12 ay içinde verileceğini, dava tarihi itibari ile gecici kabulün yapılmadığını dolayısı ile teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşmadığını belirterek; davanın reddini istemiştir. Dosya kapsamından asıl dava tarihi 07.04.2011 tarihi itibari ile gecici kabulün yapılmadığı, geçici kabulün yargılama sırasında 10.06.2013 tarihinde yapıldığı, SGK 'dan borcu yoktur belgesinin 12.03.2012 tarihinde alındığı, davacı yanın iş bu sözleşme nedeni ile herhangi davaya muhatap olmadığı, dolayısı ile teminat mektubunun iadesi şartlarının yargılama sırasında oluştuğu, her davanın dava açıldığı tarihteki duruma göre çözümlenmesi gerektiği anlaşıldığından; mahkemece asıl davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E., 2012/14 sayılı dosyasında, davacı yüklenici ... vekili; davacı yüklenicinin yaptığı ek işlere dair hak ediş bedellerinin tahsili amacıyla Üsküdar 6. İcra Müd. ... E sayılı dosyası ile 2 adet faturaya dayalı olarak; başlatıldıkları icra takibine itirazın iptalini talep etmiştir. Davacı yanın takibe ettiği, 63.891,99 TL ve 83.978,53 TL lik faturaların davalı tarafından da imzalanmış olduğu ve bu fatura alacaklarının; birleşen Birleşen Kadıköy 1 ATM 2011/604 E, sayılı dosyasına konu Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına konu edilen alacakla ilgisi olmadığı, faturalardaki alacağın yapılan işlere göre yeni birim fiyatlarla oluşturulduğu anlaşıldığından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi ve faturalarda her iki tarafın imzasının bulunması sebebi ile alacak likit olduğu gerekçesi ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli olmuştur.
Birleşen 3 ATM 2011/612 E. Sayılı dosyada; davacı yüklenici yan, davalı yüklenicinin hak ediş alacaklarının ödenmesi için Üsküdar 6. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında başlattığı icra takibine itirazın iptalini talep etmiş, mahkemece, dairemizin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporu ile davacının alacağından düşülmesi gereken, ayıplı ve hasarlı iş bedeli toplamının 132.074,21 TL + 22.267,78 TL = 154.341,99 TL olarak bulunduğu, bu bedele davalının yaptığı 70.000 TL lik işçilik ödemesinin de dahil edilmesi sonucu 224.341,99 TL nin davacının alacağı olarak hesaplanan 665.718,96 TL den mahsubu ile davacının alacağı 441.376,97 TL olarak bulunup, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de ; 154.341,99 TL ayıplı iş bedelinin içinde bulunan 53.100,00 TL lik malzeme zaiyatına ilişkin olarak; iş sahibine yapılan sigorta ödemesi olan 29.963,29 TL nin, ayıplı iş bedelinden düşülmesi sonucu davacının alacağının 471.340,26 TL olması gerekirken mahkemece sigorta ödemesinin ayıplı işler toplamından mahsup edilmeden davanın 441.341,99 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gibi, iş bu itirazın iptali davasında alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
Birleşen Kadıköy 1 ATM 2011/604 E. Sayılı dosyasında ise; davacı iş sahibi, yukarıda zikredilen diğer birleşen dava olan Kadıköy 3. ATM 2011/612 E sayılı dosyasına konu edilen Üsküdar 6. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından dolayı; borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile ve yukarıda da izah edildiği gibi, yüklenicinin bu icra dosyası ile talep edebileceği alacağının 471.340,26 TL olarak tespit edilmiş olması karşısında yüklenici icra takibinde asıl alacak olarak 665.718,96 TL talep etmiş olduğundan bakiye 194.37870 TL sinden borçlu olunmadığının tespitime karar verilmesi gerekirken, mahkemece iş sahibinin ayıplı işler sebebi ile sigorta şirketinden tahsil ettiği 29.963,29 TL mahsup edilmeksizin; iş sahibinin icra takibinde 224.341,99 TL lik kısmı kadar borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak; birleşen 1 ve 3 ATM dosyalarında davanın yukarıda belirlenen miktarlar üzerinden kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1-Taraf vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE,
2-İSTANBUL ANADOLU ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ..../12/2024 tarih ve 2021/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3- Asıl Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a-Asıl dosyada
Davacı ....Ltd. Şti'nin ..../11/2007 tarihli 260.000 TL bedelli banka teminat mektubunun iadesi, hükümsüzlüğünün tespiti taleplerinin REDDİNE;
b-Birleşen Kadıköy .. ATM 2011/... Esas sayılı menfi tespit/istirdat istemli davada;
Davacı ... .. A.Ş'nin açtığı davanın KISMEN KABULÜ İLE Üsküdar .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipte, davacının 194.378,70 TL'lik tutar kadar davalı ... şirketine borçlu olmadığının TESPİTİNE; fazlaya ilişkin tüm istemlerinin ve istirdat talebinin REDDİNE;
c-Birleşen Kadıköy 3. ATM'nin 2011/612 Esas sayılı itirazın iptali istemli davada,
Davacı ... … Ltd. Şti’nin açtığı davanın KISMEN KABULÜ ile Üsküdar 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipte, takibin 471.340,26 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA; fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE; Asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına;
-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
d-Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/.... E sayılı itirazın iptali istemli davada,
Davacı ... … Ltd. Şti'nin açtığı, davanın KABULÜNE; Üsküdar... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe ilişkin sayılı takibin 147.769,62 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA; Asıl alacağa takipten tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; Asıl alacağın %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN
a) Asıl dava yönünden;
1-Alınması gerekli 427,60-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.861,00 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 3.433,40-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı ...'e iadesine,
2-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı ... .. A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden takdir olunan 41.600,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'ten alınarak davalı ... vekiline verilmesine,
b) Birleşen Kadıköy 1. ATM 2011/604 E sayılı davada;
1-Alınması gerekli 15.324,80-TL harçtan davacı tarafından dosyaya yatırılan toplam 9.888,80 TL harcın mahsubu ile kalan 5.436,00- TL'nin 3.859,56 TL sinin davacıdan, bakiye 1.576,44 TL sinin davalı ...'ten tahsili ile hazine adına irad kaydına; ( davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan % 29 kabul- % 71 ret)
2- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 18,40TL başvurma harcı, 9.888,80-TL mahsup edilen harç toplamı olan 9.907,20-TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre 2.873,08 TL sinin davalı ...'ten alınarak davacı ...'ya verilmesine, bakiye kısmın davacı yan üzerinde bırakılması,
3- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden davacı ... vekili için takdir olunan 31.100,59 -TL nispi vekalet ücretinin davalı Gündüz Mühendislikten alınarak davacı ... vekiline verilmesine,
4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden davalı ... vekili için takdir olunan 75.414,52 TL -TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ... vekiline verilmesine,
c) Birleşen Kadıköy 3 ATM.nin 2011/612 E sayılı davada,
1- Alınması gerekli 30.150,46-TL harçtan davacı tarafından dosyaya yatırılan toplam 6.474,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 23.676,31 TLsinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 16.810,18 TL sinin davalı ...'dan, bakiye 6.866,12 TL sinin davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
2- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 18,40TL. başvurma harcı, 6.474,15TL peşin edilen harç toplamı olan 6.492,55TL'nin, 4.609,71 TL sinin davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
3- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden davacı ... vekili için takdir olunan 75.414,52 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacı ... vekiline verilmesine,
4- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden davalı ... vekili için takdir olunan 31.100,59 -TL TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'ten alınarak davalı ... vekiline verilmesine,
d) Birleşen Kadıköy 4 ATM.nin 2011/1129 E sayılı davada,
1- Alınması gerekli 10.094,14 TL harçtan davacı tarafından dosyaya yatırılan toplam 1.429,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.664,44 TL'nin davalı ...'dan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
2- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 18,40TL. başvurma harcı, 1.429,70 TL peşin edilen harç toplamı olan 1.448,10 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
3- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı ... vekili için takdir olunan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacı ... vekiline verilmesine,
e) Asıl dava ve birleşen davalarda ortak yapılan giderler yönünden;
1-Davacı ... tarafından sarfedilen toplam 52.128,50-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%71 kabul, % 29 ret oranında) olmak üzere 37.011,23-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, bakiye kısmın davacı ... üzerinde bırakılmasına,
2-Davalı ... tarafından sarfedilen toplam 24.504,30-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (% 29 kabul, % 71 ret oranında) olmak üzere 7.106,24-TL'nin davacı....... Mühendislikten alınarak davalı ...'ya verilmesine, kalan kısmın davalı ... üzerinde bırakılmasına,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN
1-Taraflarca tarafından yatırılan istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE,
2-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere03/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.