Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/515
KARAR NO:2024/743
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:08/10/2020
NUMARASI:2017/344 Esas, 2020/482 Karar
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:01/10/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile ; müvekkili şirket ile davalı arasında 07/01/2013 tarih ve 2012/166341 ihale kayıt nolu ... Lojman ve Kargo Servis Binası Güçlendirme ve Tadilat işine ait sözleşme akdedildiğini, 375.000,00 TL sözleşme bedelli güçlendirme ve tadilat işinin tesliminin 11/01/2013 tarihinde yapıldığını, 15/12/2013 tarihinin işin bitim tarihi olarak kararlaştırıldığını, davalı firma geçen süre zarfında güçlendirme ve onarım işini geçici kabule hazır hale getirmediğinden Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu'nun 20. Maddesinin e bendi ile sözleşmenin 25. Maddesi 3. Fıkrası gereği taraflar arasında akdedilen sözleşme tek taraflı olarak feshedildiğini, davalı firmaya verilen işe ait hak ediş raporunun tanzim edildiği ancak hak edişten doğan alacakların tahsil edilmemesi nedeniyle İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin yetkiye, borca ve ferilerine itiraz ettiğini belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesinİ talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, öncelikli olarak icra dosyasına yaptıkları yetki itirazlarını tekrarladıklarını, davacı tarafın 1. süre uzatımını ve buna bağlı olarak da devam eden süre uzatımlarını yanlış ve eksik hesapladığını, bundan dolayı 2. 3. ve 4. süre uzatımlarının bu sebeple hatalı belirlendiğini, işin tamamlanması gerekli nihai tarihin 23/01/2014 tarihi olduğunu, gecikme cezası tahakkuku ve tahsilatının hatalı olduğunu, müvekkili şirketin itiraz ve taleplerinin davacı tarafından göz ardı edildiğini, elektrik faturasına itiraz ettiklerini, davalıya ödenmesi gereken fiyat farklarının ödenmediğini, hakediş ödemelerinin süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 08/10/2020 tarihli karar ile, davalı tarafından yüklenen işin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığının tarafların alacak-borç durumlarının tespiti hususunda bilirkişi kök ve ek raporu ile, davalı yüklenici tarafından sözleşme gereği edimin sözleşmede belirtilen süre içerisinde tamamlanmadığı, eksik imalatların bulunduğu tespit edilmiş olup, denetime elverişli bulunan raporlar ve dosya kapsamına göre davacı ...'nin sözleşmenin feshinde haklı olduğu kanaatine varılmış olmakla birlikte ek raporda davacı alacak kalemleri ile davalı taraf hakediş miktarları hesaplandığında mahsup sonrası davalının davacıdan alacaklı bulunduğu davacının alacağının bulunmadığı; gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, dava konusu tadilat işinin yer tesliminin 11/01/2013 tarihinde yapıldığını ve 15/12/2013 tarihinin işin bitim tarihi olarak kararlaştırıldığını, yapım işinin 15/12/2013 tarihinde bitmesi gerekirken yapım işinin gecikmeli olarak devam etmesi nedeniyle davalı firmadan geçici kabule engel imalatların tamamlanmasının istendiği ancak yazışmalara rağmen davalı firmanın ne işi bitirmeye ne de geçici kabule hazır hale getirmeye yönelik çalışma yapmadığının tespit edildiği, davalı firmaya 26.02.2014 tarih ve ...sayılı ihtar ile yüklenicisi olduğu yapım işinin bitim tarihi 15/12/2013’den itibaren 2 aylık günlük ceza uygulandığı, ancak şantiye sahasında yapılan kontrollerde inşaat çalışmalarının durduğunun görüldüğü, çalışmalara başlanılmaması halinde sözleşmenin tek taraflı feshedileceği bildirildiği, ihtara rağmen davalı firmanın işin bitirilmesine yönelik çalışmalara başlamaması nedeniyle İstanbul ... Noterliğinden 13/03/2014 tarih ve ... nolu ihtarname ile güçlendirme ve tadilat işinin 1 ay içinde geçici kabule hazır hale getirilmesi istendiğini, 01/12/2014 tarihli Kontrolör Teşkilatı tarafından hazırlanan raporda da davalı firmanın hiçbir çalışma yapmadığının tespiti ile sözleşmenin 05/12/2014 tarih ve 53411 sayılı ... konulu yazı ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu'nun 20. Maddesinin e bendi ile sözleşmenin 25. Maddesi 3. Fıkrası gereği taraflar arasında akdedilen sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, 09/12/2014 tarih ve 54357 sayılı yazı ile de davalı/borçlu firmaya sözleşmenin feshedildiği bildirildiğini, ... Lojman ve Kargo Şubesi Güçlendirme İşi'ne ait gerek inşaat mahallinde yapılan imalatların tespiti gerekse 6 ve son nolu hesap kesme hak edişiyle ilgili davet yazılarına rağmen davalı/borçlu firmanın katılımı sağlanamadığından söz konusu hak ediş ve tespitler zorunlu olarak tek taraflı hazırlandığını, 15/09/2014 tarihli hak ediş raporu ile sözleşme fiyatları ile yapılan iş, fiyat farkı, hak ediş tutarları ile vergiler ve KDV tevkifatı, kesintiler, gecikme cezası ve ödenmemiş fatura bedelleri kalem kalem gösterildiğini, ayrıca davalı/borçlu firma tarafından kullanılan elektriğin tespiti .... ,... A.Ş.'ce yapılmakla müvekkil şirket adına tahakkuk eden 3.671,50 TL fatura bulunduğunu, Yapılan hesaplamalar neticesinde davalı/borçlu firmanın 17.023,04 TL borçlu olduğunu tespit ettiklerini, kök bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde belirttikleri hususların ek bilirkişi raporunda da düzeltilmeyerek ".davacının .... Sayılı ilamsız icra dosyası ile davalı aleyhine başlattığı takipte alacağının bulunmadığı..." nın belirtildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, bilirkişi raporunda yer alan fiyat farkına ilişkin değerlendirmenin hatalı olduğu, davaya konu iş ile ilgili iş dosyasında bulunan revize iş programı ve aylara göre ödenek dağılımın incelenmediğinin anlaşıldığı, bilgi ve belgeler incelendiğinde Toplam Sözleşme Bedelinin 406.355,12 TL olduğu, işin sözleşmede belirtilen süresinin 4 ay olarak belirlendiği, yer tesliminin yapılmasından inşaat çalışmalarının durdurulduğu tarih arası çalışma (11/01/2013 – 06/02/2013) 26 gün çalışıldığı, inşaatın tekrar çalışmaya başlamasından süre uzatımları dahil işin bitirilmesi gereken tarih arası (24/05/2013 - 15/12/2013) ise 205 gün çalışıldığı, iş programının yer teslim tarihinden iş bitim tarihine kadar(süre uzatımları dahil ) olan tüm çalışma günlerini, aylarını ve bu aylara ayrılan ödenek dilimlerini kapsadığı, bu doğrultuda 406.355,12 TL. tutarlı ödeneğin 26 gün +205 gün= toplam 231 gün çalışma günleri esas alarak 11/01/2013 -15/12/2013 tarih aralığındaki günlere eşit olarak dağıtıldığının görüleceği, bu durumda 26 gün çalışma süresi için 42.085,26 TL, 205 gün çalışma süresi için 364.329,20 TL ayrıldığı anlaşılacağı, dilekçe ekinde yer alan iş programı ödenek dilimleri incelendiğinde bilirkişi raporunun bu bakımdan hatalı olduğu, aksine raporda idare tarafından hazırlanan revize iş programının hatalı olduğu belirtildiği, yine raporda; iş programında ödenek dilimlerinin gösterildiği aylar (11/01/2013-15/12/2013) ile Fiyat farkı için esas alınacak (11/05/2013-15/12/2013 ) ayların birbirine karıştırıldığı, zira dosyada mevcut bilgi ve belgelerden güçlendirme işi toplam ödeneğinin 406.355,12 TL olduğu, söz konusu ödeneğin (11.05.2013 - 15/12/2013 ) tarihleri arasında değil, yer tesliminden iş bitimine kadar (11/01/2013 - 15/12/2013) tarihleri arasındaki çalışma sürelerine dağıtılacağı, 11/05/2013 ile 15/12/2013 tarihlerinin ise fiyat farkı hesabında kullanılabileceği beyan edilmişse de bilirkişi ek raporunda İdarenin ödenek dilimlerinin hatalı hazırlandığı belirtilerek revize edildiği, heyet tarafından yeniden düzenlenen revize iş programında 11/01/2013 tarihi ile 15/12/2013 tarihi aralığındaki ödenek dilimlerinin açıklandığı, fiyat farkı hesabının iş programında gösterilen aylık ödenek dilimleri ve bu aylara ait.... endekslere göre hesaplanması gerekmekte olduğunu, ayrıca fiyat farkı hesabında kullanılmak üzere dosya genelindeki bilgiler hatta sadece bilirkişi raporundaki bilgiler ile (Yer teslimi: 11.01.2013 revize projeler ile çalışmaların durdurulduğu tarih: 06.02.2013 çalışmaların tekrar başladığı tarih: 24.05.2013 süre uzatımı dahil iş bitim tarihi: 15.12.2013 işin süresi: 4 ay toplam sözleşme bedeli:406.355,12 TL ) gün başına düşen (birim günlük ödenek TL/gün)ödenek hesabı ile ödenek dilimleri gösteren iş programı ve ya bir çizelge hazırlanmasının mümkün olduğu, Üstelik yapım işlerinde fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar 8. maddesinde; “Herhangi bir aya ait onaylı iş programındaki ödenek harcanamadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak hakedişlerde, hakediş toplamları ödeneğin harcanamayan kısmına eşit olana kadar, iş programı gerçekleştirilmemiş ayın indeksi uygulanır.” denildiğini, davaya konu iş, yüklenicinin işlerini iş programına göre yürütmediği, iş programında aylara göre belirtilen ödeneği harcamadığı, 355 gün cezalı çalıştığı halde işi bitiremeyip sözleşmenin fesh edildiği bir iş olduğunu, davalı yüklenici firmanın ödenekleri iş programına göre zamanında değil ileri tarihli hakedişlerde harcadığının dikkate alınmaması, fiyat farkı hesabında tüm hakkedişlerde en yüksek ÜFE endeksi (Kasım 2013) kullanılmasının kabul edilemeyeceği, yine 27/06/2019 tarihli bilirkişi raporuna itirazlarında; sözleşme bedelinin 375.00,00-TL, işin devamı süresince oluşan iş artışının ise (%8,36) 31.355,13-TL olduğundan toplam sözleşme bedelinin de 406.355.12-TL'ye tekabül ettiğinin belirtildiği, iş artışı heabında uygulama yılı birim fiyatları kullanıldığı, bu fiyatlar üzere ilk sözleşme şartları çerçevesinde fiyat farkı ödemeksizin anlaşıldığı için, iş artışı miktarına ayrıca fiyat farkı ödenmediği, bu durumda fiyat farkı hesabı yapılırken 31.355,13 TL iş artışı fiyat farkı hesaplarına dahil edilmesi gerektiğinden bu hususları incelemeksizin rapor tanzim edildiğini, gecikme cezası hesabına ilişkin itirazlarında; sözleşme bedelinin 375.000,00 TL, iş artışının 31.355,12 TL, Toplam sözleşme bedelinin (375.000,00-TL+31.355,12-TL) 406.355,12-TL olduğu, iş artış onay tarihinin 29/0572014, Yer Teslim tarihinin 11/01/2013, işin süresinin 120 gün, sözleşmeye göre bitim tarihinin ise 09/10/2014 olduğu görüleceği, 05/12/2014 fesih tarihi olduğundan gecikme süreleri ve gecikme cezasına ilişkin; hakedişten kesilecek gecikme cezasının 91.982,94-TL-62.000,00-TL=29.882,94 TL olması gerektiği anlaşıldığının belirtildiği ancak bilirkişilerce dikkate alınmadığı, davalının işi taahhüt edilen sürede bitirmediği, 4 kez süre uzatımı almasına rağmen söz konusu işi geçici kabule hazır hale getirmediği sabit olan, davalı yüklenici firmanın taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırılığın yanında tüm bu süre zarfında yaşattığı mağduriyetlere rağmen alacaklı olduğuna ilişkin tanzim edilen rapor hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yan is sahibi, davalı yan ise yüklenicidir. Taraflar arasında 07/01/2013 tarih ve 2012/166341 ihale kayıt nolu ... Lojman ve Kargo Servis Binası Güçlendirme ve Tadilat işine ait sözleşme akdedilmiştir.Dava; taraflar arasındaki ... binasının güçlendirme ve tadilatı işinden kaynaklanan eser sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin davalı tarafından yerine getirilmediği iddiasına dayalı alacağın tahsili için davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili istinaf talebinde bulunulmuştur.Takas ve mahsup talepleri itiraz niteliğinde olduğundan, ödeme beyanı gibi, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Mahsup itirazının cevap süresi içerisinde ileri sürülmesi zorunlu olmayıp, bunun için karşı dava açılması da gerekmez. Davacı yanın alacakları ile davalı yanın hak edişleri mahsup edilerek alınan bilirkişi raporuna göre davacı yanın davacıdan alacaklı olmadığı tespit edilmiş olup; Mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinde usule ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/10/2020 tarih ve 2017/344 Esas, 2020/482 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 01/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.