mahkeme 2021/2543 E. 2025/699 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/2543
KARAR NO:2025/699
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:03/12/2020
NUMARASI:2019/35 Esas, 2020/853 Karar
DAVANIN KONUSU:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)|Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:24/06/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kabulü ile birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı/.birleşen dava davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili; davacı ile davalı .... Aş.nin aralarında bulunduğu ... Şirketi ... ile Bakırköy ... Noterliği'nin 18/03/2011 tarih ve ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklindeki Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme gereğince mülkiyeti...ŞTi ...'e ait İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel üzerinde müvekkili ve ... Makine...Şirketinin inşaat yapacaklarını, taşınmazlar üzerine inşaat edilecen yapıların %60'ı müteahhide, %40'ı ise arsa sahiplerine ait olacağı, sözleşme kapsamında mutabakata vardıkları diğer bir husus olan 1.000.000 USD'yi davacı müvekkilinin davalı ... Yapının iş bankasında bulunan hesabına 18/03/2011 tarihinde gönderdiğini, ilerleyen aşamada arsa sahiplerinin ve davalı inşaatın devamı için verilmesi gereken vekaletnameleri zamanında vermediğinden yine projeler için gerekli onayları sunmadığından işin başlamasında aksaklıklar olduğunu, davalının da içerisinde bulunduğu arsa sahiplerinin 25/09/2012 tarihli ihtarname ile söz konusu sözleşmeyi feshettiklerini ve müvekkiline devredilen taşınmazların kendilerine iadesini talep ettiklerini, yine arsa sahiplerinin sözleşmenin feshini sağlamak amacıyla Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/378 esas sayılı dosyası ile sözleşmenin iptali davası açtıklarını, söz konusu davanın kabul edilmesi durumunda sözleşme gereğince müvekkiline devredilmiş olan taşınmazlar arsa sahiplerine iade edileceği ve yine sözleşmenin ifası kapsabında müvekkili şirketçe davalı ... yapıya gönderilmiş olan 1.000.000 USD hakkında hüküm kurulmayacağından işbu davanın açıldığından bahisle öncelikli olarak işbu dosya ile Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/378 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, Bakırköy ... Noteri 18/03/2011 tarih ve ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklindeki Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesineden ödeme talebinin Büyükçekmece 4.AHM.nin 2013/378 esas sayılı dosyasında kabul edilmesi halinde bu sözleşme kapsamında davalı ... Yapı ...Tic. Aşye 18/03/2011 tarihinde yapılan 1.000.000 USD ödemenin ticari avans ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Yapı A.Ş ; banka havalesi ile gönderilen meblağın hangi amaçla gönderildiğine dair 18/03/2011 tarihli banka havalesinde de bir açıklama olmadığını, yapılan ödemenin sözleşmeye ilişkin olması halinde bu sözleşmenin feshi ile ilgili davada verilen kararın kesinleşmesi halinde böyle bir alacağın iadesinin bahis konusu olacağını, aksi takdirde sözleşme ayakta kaldığı süreç içinde böyle bir alacağın muaccel olamayacağı cihetle talep edilmesinin hukuken mümkün olamayacağı, talep edilen 1.000.000 USD tutarındaki alacak dava tarihi itibariyle muaccel hale gelmiş bir alacak olmadığından dava konusu edilemeyeceği cihetle davanın reddine, Büyükçekmece 4. AHM. Dosyasının sonucunun beklenilmesine, sözleşmenin 11/5-son maddesi gereğince gönderilen 1.000.000 USD nin maddi ve manevi kayıplarının karşılığı olarak sayılmasına ve bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/335 esas sayılı dosyasında davacılar vekili; İstanbul İli, Büyükçekmece ilçesi, ... mahallesinde kain ve tapu sicilinin ... ada, ... ve ... parselleri (ifrazen ... parsel) aynı yerde kain ve tapu sicilinin ... parsel nosunda tescilli taşınmazların davacıların tapulu mülkü iken taraflar arasında Bakırköy ... Noterliğince tanzim edilen 18.03.2011 tarihli ve ... yevmiye sayılı gayri menkul satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin 5.1 maddesi gereğince sözleşmenin imzalanması akabinde taşınmazların 2/5 payı davacı malikler tarafından sözleşme gereği müstakbel ortak sayıla ....A.Ş üzerine, sözleşmenin aynı maddesi gereğince 3/5 payı muhatap Adi ortaklığı teşkil eden davalı şirketlere paylı olarak tapuda devredildiği, ancak davalıların kendi aralarında yaptıkları işlemle yüklenici ... firmasının arsa malikleri tarafından kendisine sözleşme gereğince devredilen arsa payını, arsa sahiplerinin bilgisi dışında İnwest firmasına devrettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9. ve 11. Maddeleri gereğince davalı yüklenicilerin sözleşmenin imzalanmasından itibaren 6 aylık süre içinde inşaat ruhsatını almak ve inşaatlara başlamakla yükümlü olup, bu akti gereğe uymayan davalı yüklenicilerin sözleşmede yazılı sürelerde inşaat ruhsatı dahi almadıklarından temerrüte düştükleri ve sözleşmenin haksız yere feshine sebep oldukları, bu nedenle Büyükçekmece 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin davacılar tarafından açılan sözleşmenin feshine dair davada 2013/378 esas, 2014/15 karar sayılı kararı ile taraflar arasındaki mezkur arsa payı karşılığı inşaat yapımı suretiyle satış vaadi sözleşmesinin feshine ve davalılara bu sözleşme gereğince devredilen 3/5 arsa paylarının iptali ile adlarına tesciline karar verildiği, söz konusu kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından onandığı, tashihi karar talebinin reddedildiği ve kararın kesinleştiği, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince taşınmazları inşaat yapımına hazır hale getirilmesi için davacı arsa sahipleri müteahhitlerle yapılan 18.03.2011 tarihli sözleşme akabinde sözleşmeye konu arsaları inşaatın yapımına hazır etmek için arsalar içinde bulunan ve kadim mal sahipleri tarafından inşa edilen ve arsa sahiplerinin ikameti için kullanılan 4 adet ahşap villa, bir adet kamyon ve oto lastiği satışı, değiştirilmesi, balans işleri vs. İşlerin yapıldığı, ticari binanın tahliye edildiği, ticari faaliyetin ertelendiği, gelir kaybının oluştuğu, keza yıkılan 3 adet villanın bina yerine arsa sahiplerinin başka kişilere ait binalarda yıkım tarihinden bu yana kira ödedikleri, bu nedenle arsa sahiplerinin zarara uğradığı, sözleşme akabinde sözleşme konusu arsaların inşaat yapımına hazır hale getirilmesi için yaptıkları, arsa üzerindeki 4 adet villanın yıktırılması ve bir adet otomobil ve kamyon lastiği satış ve değiştirme, balans işleri ile ilgili ticari faaliyetin sona erdirilmesi, kendi ikamet ettikleri villaların 4 adet olup yıkılmış olması nedeni ile kira ödeme sürecine girmeleri, taşınmazların değer kaybına uğraması gibi nedenlerden dolayı değerlendirme uzmanlarından rapor alındığı, detay raporlarda bu maddi kayıpların parasal karşılığının 54.336.000,00 TL olarak hesaplandığı, dilekçe ekinde raporu sundukları, sözleşmenin 11- 4 ve 5.fıkralarına göre sözleşmenin taraflardan biri için haklı nedenlerle feshedilmesi halinde diğer tarafın yani, haksız feshe sebep olan tarafın diğer yanın bütün zararlarını tazmin edeceği, davalı tarafın sözleşmenin mahkeme tarafından feshedilmesi ve verilen kararın Yargıtay 23.Hukuk Dairesi tarafından onanması akabinde sözleşmenin 11.maddesi gereğince peşin ödenen 1.000 USA lık cezai şart tutarının iadesi için Büyükçekmece 5.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/36 esas sayılı dosyada tazminat davası açıldığı, tazminat dosyasında verdikleri cevaplarda, davalı yüklenicinin sözleşme gereğince verdiği cezai şart bedelinin iadesinin sözleşmenin 11.maddesi gereğince mümkün olamayacağını bildirdikleri, ayrıca sözleşmenin haksız yere feshine sebep olan davalı yüklenicilerden yine sözleşmenin 11.maddesi gereğince edimlerini yerine getirilmemesi nedeni ile maruz kalınan menfi zararların ve diğer maddi zararların varlığının ileri sürülerek davacı yüklenicinin haklı görülmesi halinde bunların takas ve mahsubunun talep olunduğu, bu nedenle derdest olan Büyükçekmece 5.Asliye Hukuk mahkemesinin 2014/36 esas sayılı dosyası ile bu davanın birleştirilmesinin zorunluluk hali bulunduğu belirtilerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 100.000 TL maddi zararın kanuni faizleri ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, bu davanın Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/36 esas sayılı derdest dava ile birleştirilmesine, birleşen davalardaki karşılıklı talepler yönünden takas mahsubun yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme; tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, 18.03.2011 tarihli Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile müteahhit bakımından ani edimli borç ilişkisinin doğduğu ve sözleşmenin sözleşmeden dönme hükümleri çerçevesinde sona erdiği, Sözleşmeden dönmenin sözleşmeyi geriye etkili olarak hükümsüz kılması sebebiyle, sözleşme süresince taraflar arasında ifa edilen edimlerin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde iade edilmesi gerektiği, davacı-karşı davalı tarafından ödenen 1.000.000,00 USD’nin sözleşme kapsamı içerisinde yapılmış bir ödeme olduğu, bu haliyle davacı-karşı davalı tarafından ödenen 1.000.000,00 USD’nin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde iadesinin gerektiği anlaşılmakla asıl davanın kabulüne, davacılar tarafından, B.Çekmece 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/378 esas sayılı dosyası ile sözleşmenin feshine dair dava açıldığı mahkemece verilen kararda, taraflar arasındaki mezkur Arsa payı karşılığı inşaat yapımı suretiyle satış vaadi sözleşmesinin feshine ve davalılara bu sözleşme gereğince devir edilen 3/5 arsa paylarının iptali ile davalı karşı davacı adına tesciline karar verildiği, kararın Yargıtay 23. HD. tarafından onandığı ve 11/03/2016 tarihinde kesinleştiği, taraflar arasındaki sözleşmesinin md. 11- 4 ve 5 fıkralarında, Sözleşmenin taraflardan biri için haklı nedenlerle fesih edilmesi halinde diğer tarafın yani haksız fesihe sebep olan taraf diğer yanın bütün zararlarını tazmin edecektir, hükmünün bulunduğu, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat yapma suretiyle satış vaadine dair 18 mart 2011 tarihli sözleşme gereğince yüklenicilerin kendi edimlerini yerine getirmediği gerekçe gösterilerek davacı arsa sahiplerinin sözleşmeyi fesih etmeleri ve bu hususta B.Çekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/378 esas sayılı dosyasında da aynı kararın verildiği, belirtilen işlem ve eylemler sebebiyle davacı arsa sahiplerinin maddi zarara uğradığının kabulünün gerektiği, yapı bedeli yönünden ve kira kaybı yönünden görevsiz mahkemece aldırılan 09/05/2018 tarihli bilirkişi ek raporuna itibar edilmiş olmakla, talebin kısmen kabulüne karar verilmiş, Birleşen dosya davacıları tarafından her ne kadar vergi ödemeleri yönünden talepte bulunulmuş ise de; davacıların talebi doğrultusunda müzekkere yazıldığı, İstanbul İlçe Belediyesinin müzekkereye cevabı dikkate alındığında, vergi makbuz örneklerinin 2016 yılına ait olduğu belirtilmiş olup birleşen dosya davacıları tarafından vergi borcunun davacı- karşı davalının uhdesinde bulunduğu döneme ait olup olmadığı hususunda başka delil sunulmamış olup vergi borcunun taşınmazın davacı- karşı davalının uhdesinde bulunduğu ispatlanamadığından bu kısım yönünden talebin reddine dair, asıl dava yönünden davanın kabulü ile; 1.000.000,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, birleşen Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/335 esas sayılı dosyası yönünden davanın kısmen kabulü ile; 1.127.896,10 TL'nin birleşen dosya dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılarından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine karar verilmiştir.Davalı/birleşen dosya davacılar vekili istinaf dilekçesinde; Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 2019/35 esas, 2020/853 karar sayılı ve 03/12/ 2020 tarihli gerekçeli kararının taraflarca talep olmadığı için henüz taraflara tebliğ edilmediğini, ancak mezkur kararda esas dava davacısı vekili haricen öğrendiği kararı henüz tebliğ edilmediği halde ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ve icra emrinin tebliğinin 04.02.2021 tarihinde büro kapısına yapıştırıldığını, not ile aynı gün Mahalle Muhtarlığına bırakılmış olarak yasaya aykırı olarak tebliğ edildiğini, bu şekilde gerekçeli karar tebliğ edilmeden yapılan icra takibi ile kendilerine karar metninin tebliğ edilmemiş sadece kararın 1.sah.fotokopisi eklerimek suretiyle ...a cinsinden (Amerikan doları) davacının alacağı için verilen davanın kabul edilen miktarı yönünden avans faizi ile birlikte tahsiline dair hüküm fıkrasının açıkça yabancı paralara uygulanacak faiz oranını belirleyen 6095. Sa.yasaya açıkça aykırı olduğunu, sebepsiz zenginleşmeye dayalı davada sebepsiz zenginleşme miktarının tespiti yönünden Bilirkişi incelemesi (davalı tarafça yapıları yargı harç ve sair giderlerin tenzili ve hesaplanması için) yapılmamış olması, yabancı para değerini süreç içinde çok aşırı derecede artması sebebiyle öngörülecek sebepsiz zenginleşme miktarının tayin ve takdirinde mahkemece hakkaniyet kurallarının uygulanmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.Mahkeme tarafından verilen karar asıl davada davalı - Birleşen dava davacı ... İnşaat vekili tarafından istinaf dilekçesi sunulmuş, dairemiz geri çevirme kararı doğrultusunda şirket vekili 16.09.2021 tarihli beyan dilekçesi ile, istinaf taleplerinin asıl dava yönelik olduğu belirtilmiştir.Dairemizce dava dosyasının istinafı istinaf eden sıfatı, istinaf edilen karar yönelik incelenmiştir. Asıl davada davacı ve davalı ... Yapı şirketi ve dava dışı ... şirketi arasında Bakırköy ... Noterliğinin 18.03.2011 tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme gereğince mülkiyeti... şirketi ...'e ait olan taşınmaz üzerinde davacı ve ... şirketi tarafından inşa yapılacağı ve inşaatın %60 hissesi müteahhide, %40 hissesi ise arsa sahiplerine ait olacağı kararlaştırılmıştır.Asıl davada davacı; sözleşme gereğince davacı tarafından 1.000.000,00 USD bedel 18.03.2011 tarihinde davalı ... yapı şirketinin hesabına parayı gönderdiklerini, arsa sahipleri gerekli vekaletnameleri vermemesi sebebiyle işin ilerlemediğini, 25.09.2012 tarihinde arsa sahipleri tarafından sözleşmesin fesih edildiğini ve ayrıca Arsa sahipleri Büyükçekmece 4.asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/378 esas sayılı dosyası ile sözleşmenin iptali davacı açıldığını, davacı tarafından ödenen 1.000.000,00 USD ilişkin bir beyanda bulunmadıklarını, mahkemece sözleşmenin feshi halinde ödenen bedelin iadesi gerektiğini belirterek; 1.000.000,00 USD bedelin ticari avans faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesi talep edilmiştir. Birleşen Büyükçekmece 2.asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/335 Esas ve 2016/364 karar sayılı dosyasında davacı ..., ... şirketi, ... şirketi vekili; taraflar arasında 18.03.2011 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin haksız olarak feshi sebebiyle maruz kalınan menfi zararlarının sözleşmenin 11. Maddesi gereğince başka zararların mahsubu ile şimdilik 100.000,00 TL tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan 26.02.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak talebini 1.349.815,44 TL çıkartmıştır.Mahkeme; asıl dava yönünden; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davacı şirket tarafından davalı arsa sahibi şirkete 1.000.000,00 USD bedel gönderildiği, sözleşmeden dönüldüğü ve fesih edildiğinden sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında bu bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, birleşen dava dosyası itibariyle; 09.05.2018 tarihli ek rapor gereğince davacı tarafından yapılan masraflar olarak 1.127.896,10 TL bedelin davalıdan dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.Büyükçekmece 4.Asliye Hukuk mahkemesinin 22.01.2014 tarih 2013/378 Esas ve ... makine şirketi, ... şirketi,... adi ortaklığı olduğu, Mahkemece; davanın kabulü ile Bakırköy ... Noterliğinin 18.03.2011 tarih ve ... yevmiye numaraıl düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini, Büyükçekmece Akçaburgaz ... ada ... parseldeki davalı... şirketi adına kayıtlı 3/5 pay ile ... ada ... parseldeki aynı davalı adına kayıtlı 3/5 hisse, ... pareldeki aynı davalı adına kayıtlı 3/5 tapu payının iptali ile davacı ... şirketi tesciline karar verilmiştir. Mahkeme kararı temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay 23.Hukuk Dairesi 01.10.2014 tarih 2014/3952 Esas ve 2014/6111 karar sayılı ilamı ile kararın Onanmasına karar verildiği ve karar 11.03.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.Somut olayda, taraflar arasında imzalanan Bakırköy ... Noterliğinin 18.03.2011 tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi arsa sahipleri tarafından 25.09.2012 tarihinde fesih edilmiştir. Taraflar arasında sözleşmenin feshi konusunda iradi uyuşma bulunmaması sebebiyle arsa sahiplerince; Büyükçekmece 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/378 Esas ve 2014/15 karar sayılı dosyası ile; sözleşmenin feshi ve sözleşme gereğince yüklenicilere devir edilen arsa payların iptali ile davacı arsa sahibi adına tesciline karar verilmiş olup; iş bu karar Yargıtay temyiz incelemesinden geçmek suretiyle 11.03.2016 tarihinde kesinleşmiştir.Asıl dava 15.06.2016 tarihinde açılmış olup, Büyükçekmece 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/378 esas ve 2014/15 karar sayılı dava dosyası; 01.11.2012 tarihinde dava açıldığı, mahkemece 22.01.2014 tarihinde karar verildiği, Yargıtay 23. Hukuk Mahkemesi tarafından mahkeme kararı 01.10.2014 tarihinde onandığı, davalının karar düzeltme talebi 11.03.2016 tarihinde reddedilerek mahkeme kararı kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır. Asıl dava, taraflar arasındaki sözleşmenin geriye etkili olarak (dönme) fesih edilmesi sebebiyle sözleşme gereğince arsa sahibine ödenen bedelin tahsiline ilişkindir.TBK'nın 470. vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan “kat karşılığı inşaat sözleşmesi” satış vaadini (arsa payının devrini) de içerdiğinden, tek taraflı irade beyanı ile feshi mümkün değildir. Dairemizin kararlılık gösteren içtihatlarında bu tip sözleşmelerin tarafların fesih iradelerinin birleşmesi halinde ya da haklı sebeplerin bulunması durumunda mahkemenin vereceği fesih kararı ile sona ereceği kabul edilmektedir.Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra da tarafların sözleşmenin yükümlerinden kurtulmaları, başka bir anlatımla, sözleşme ilişkisinin tasfiyesi gerekir. Geriye etkili fesihte alacaklı TBK'nın 124. maddesine dayanarak yükleniciye veya onun halefi durumundaki kişilere verdiği tapuları geri isteyebilir.Geriye etkili feshin en önemli sonucu tarafların sözleşmenin yapıldığı tarihteki mal varlığına getirilmeleridir. Bunun anlamı, geriye etkili fesihte yükleniciye inşaatın fesih tarihindeki fiziki durumuna uygun bağımsız bölüm verilmez. Feshin geriye etkili olması durumunda, sözleşme hiç yapılmamış (yok) farzedilerek hüküm doğuracağından taraflar karşılıklı olarak birbirlerine verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerince geri alabilir. Örneğin, avans niteliğinde bir miktar arsa payı devredilmiş ise arsa payının adına tescili arsa sahibince; yasaya uygun bir kısım imalat gerçekleşmiş ise bunun bedeli de yüklenici tarafça istenebilir. Taraflar arasındaki sözleşme Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 013/378 esas ve 2014/15 karar sayılı dava dosyası ile geriye etkili fesih edildiği ve arsa sahiplerince yükleniciye devir edilen tapu hissesi iptal edildiği anlaşılmaktadır.Davacı taraf, sözleşme gereğince davalı arsa sahibine ödemiş olduğu bedeli sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında talep etme hakkı bulunmaktadır. Dava dosyasına sunulan deliller itibariyle davacı tarafından davalı şirkete sözleşme gereğince; 1.000.000,00 USD bedel ödeme yapıldığı anlaşılmış olup, taraflar arasındaki sözleşme geriye etkili fesih edildiğinden davalı tarafından sözleşme kapsamında alınan iş bu bedeli sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında davacı yükleniciye iade etmesi gerekmektedir.Mahkemece, asıl dava yönünden davacı tarafından davalıya yapılan 1.000.000,00 USD'nin davalıdan tahsiline yönelik kararı doğru olmuştur.Bununla birlikte; mahkemece " 1.000.000,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı...A.Ş den alınarak davacıya -verilmesine," karar verilmiştir.3095 sayılı Kanuni Faiz Ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesi "(Ek : 14/11/1990 - 3678/30 md.) Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır."şeklindeki düzenlemesi gereğince davacı yanın alacağına sözü edilen 4/a maddesi doğrultusunda faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Mahkemece, dava tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline ilişkin yazılı şekilde hükmü hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, Asıl davada davalı vekilinin istinafı kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)1-Asıl davada davalı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 03/12/2020 tarih ve 2019/35 Esas, 2020/853 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Asıl dava yönünden Davanın KABULÜ ile; 1.000.000,00 USD alacağın 3095 sayılı Kanunun 4/a. maddesi gereğince dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca USD para biriminde açılan bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara VERİLMESİNE,4-Birleşen Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/335 esas sayılı dosyası yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile 1.127.896,10 TL'nin birleşen dosya dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılarından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine,
B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN ASIL DAVA YÖNÜNDEN:1-Alınması gereken 200.599,14 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 37.673,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 162.926,14 TL harcın davalı ... Yapı'dan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı tarafından yatırılan 37.673,00 TL peşin harcın davalı ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yapılan toplam 2.605,40 TL yargılama giderinin davalı ... Yapı'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davalının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 378.928,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:1-Alınması gereken 77.046,58 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 75.338,83 TL harcın davalı ... Yapıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,2-Davacı tarafından yatırılan 1.707,75 TL peşin harcın davalı... Yapıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yapılan toplam 871,30 TL yargılama giderinin davalı ... Yapıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 169.905,45 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN:1-Asıl davada davalı vekilinin istinaf talebi kısmen kabul edildiğinden, davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE,2-Birleşen dava yönünden 615,40-TL istinaf karar harcının davacı ... Yapıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,3-Yapılan yargılama giderlerinin davalı karşı davacı ... Yapı üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5-Gerek ilk derece gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 24/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.