Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1833
KARAR NO: 2025/125
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/02/2021
NUMARASI: 2018/871 Esas, 2021/125 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/02/202
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili; taraflar arasında 27.04.2015 tarihli ... Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşme gereğince davacının edimlerini yerine getirmesine karşın; sözleşme bedelinin kalan kısmını alamadığını, taraflar arasında yapılan şifahi sulh görüşmelerinden olumlu bir sonuç alınmaması üzerine, davacının Beşiktaş .. Noterliği'nin 18.07.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bakiye sözleşme bedeli olan 12.375,00 Euro'nun 3 gün içinde ödenmesini ihtar ettiğini, ihtarnamenin 19.07.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının 23.07.2018 tarihinden itibaren temerrüde düştüğünü, ihtarnameden bir sonuç alınamaması üzerine davacının 12.375,00 Euro tutarındaki bakiye sözleşme bedeli alacağı ile temerrüt tarihi olan 23.07.2018 tarihinden itibaren işlenmiş 109,17 Euro tutarındaki faizin tahsili amacıyla, davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinde ... E. sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız ve kötü niyetli itirazı sebebiyle takibin durdurulduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz sebebiyle davalı şirketin % 20 icra inkar tazminatına mahkumiyeti kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; davacının, sözleşme bedelinin kalan kısmını, edimlerini tamamlamadan talep etmesinin haksız ve sözleşmeye aykın olduğunu, sözleşmede davalının iş sahibi (yüklenici), davacı taraf ise yüklenici (alt yüklenici) konumunda olduğunu, davalının Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi tarafından yaptırılan, ...'nin ana yüklenicisi ve ... A.Ş.'nin alt yüklenicisi olduğu Khabat Termik Santrali'nin, Su Arıtma Tesisi [Water Treatment Plant (WTP) ] ve Atık Su Arıtma Tesisi [Waste Water Treatment Plant (WWTP)] projesini yürüttüğünü, sözleşmede davacı yüklenici tarafından yapılacak işin, söz konusu su arıtma ve atık su arıtma sistemi kapsamında yer alan PLC kontrol panoları ve SCDA/PLC bazlı komple otomasyon sistemi ve otomasyon sisteminin ... A.Ş.'ye ait genel kontrol DCS ağına bağlanmasına yönelik olarak, donanım ve mühendislik (fiber optik kablo çekimi işi hariç) işlerinin sözleşme ekinde verilen şartnameler, teklif ve malzeme listelerine göre projelendirilmesi, imalatı, temini, yazılım geliştirme ve programlanması, bilgisayar donanımı, sistemin çalışması için gerekli olacak lisanslı yazılımları, atölye testleri ve bunların dokümantasyonu, haberleşme ve donanım altyapısının kurulması ile ilgili süpervizörlük ve devreye alınması faaliyetleri olduğunu, işin fiyatı ve ödeme bilgilerini düzenleyen sözleşmenin 5. maddesi uyarınca ise, sözleşme kapsamında yapılacak işlerin toplam bedelinin %15'i devreye alma sonrasında, 45 gün vadeyle banka hesabına havale olarak yapılacağını, sözleşme ile yüklenici tarafından yapılacak işin kapsamında yer alan süpervizörlük ve devreye alma hususunun sözleşmenin 15. Maddesinde; davacının hangi koşullarla bedelin % 15'ini tahsil etmeye hak kazanacağının açık olarak belirlendiğini, davacının huzurdaki davaya konu ettiği istemin, bedelin % 15'Iik bu dilimine ilişkin olduğunu, davacı tarafın bedelin bakiye % 15'lik kısmım hak etmesi için öngörülen edimi yerine getirmediğini, Süpervizörlük ve devreye alma ayrıca, sözleşmenin eki niteliğinde olan Genel Teknik Şartname'de düzenlendiğini, söz konusu şartnamenin "Diğer Detaylar" başlıklı 5. maddesine göre, davalının sözleşme uyarınca süpervizörlük ve devreye alma yükümlülüklerinin sabit olduğunu, sözleşme ve eki olan şartname uyarınca, davalının ancak toplamda 60 günlük devreye alma işlemlerini tamamlamasını takiben sözleşmede kararlaştırılan toplam bedelinin %15'ine hak kazanacağı açıkça görüldüğünü, davacının devreye alma işlemini tamamlamadığını, buna rağmen davalı şirketin iyiniyetli bir tavırla sözleşmede kararlaştırılan toplam bedelin %15'i olan 24.750 Euro'luk kısmın yansı olan 12.375 Euro'yu kararlaştırılan iş tamamlanmadan ödediğini, davalı tarafından yapılan faturalandırmanın ise, sözleşme konusu ihraç kayıtlı bir teslimat niteliğinde olduğundan işin tamamını kapsadığını, davalı tarafından işin bedelinin %85'inin ve kalan %15'lik kısmın da yarısının davacı şirkete ödendiği hususunda taraflarca uyuşmazlık olmadığını, davacı tarafın %15'lik kısmın yarısını talep ettiğini, davalı şirket tarafından sahaya davet edilen davalının, devreye alma ve süpervizörlük için sahadaki çahşmalanna 27.03.2017 tarihinde başladığını ve 12.05.2017 tarihinde toplam 41 gün çalışarak sahayı, henüz devreye alma işlemini tamamlamadan terk ettiğini, fakat sözleşme ve şartname uyarınca davacının sahada sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmesi, dolayısıyla devreye alma ve süpervizörlük İşlerini tamamlaması için sahada 60 gün kalması gerektiğini, talep ettiği bakiye kısım ödemesi için, davacıya işin tamamlanması gerektiğini hatırlatarak davacıyı defalarca sahaya davet ettiğini, davacıya ancak sahada eksik kalan devreye alma ve süpervizörlük işlerinin tamamlandığı takdirde ödeme yapılacağının belirttiğini, sözleşme ve şartname uyarınca, davacının %15'lik kısmın bedelini talep etmeye hakkı olmadığını, davacı tarafın işleri tamamlamadığı için taraflar arasında geçici kabul protokolü düzenlenmediğini ve davalı tarafından işlerin başkasına yaptırılmak zorunda kalındığını, davacının ihtarına karşılık, davalının da Beyoğlu ... Noterliğinin 24.07.2018 tarih, ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile davacının sözleşme gereği işlerini tamamlamadığını, bu yüzden alacağı talep yetkisinin olmadığının ifade ettiğini, ardından davacı tarafından haksız bir şekilde icra takibi başlatıldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 1/02/2021 tarihli karar ile; davacının sözleşme gereği edimlerinin yerine getirdiğini iddia ettiği, davalının ise devreye alma faaliyetinin tamamlanmadığını ileri sürdüğü, sözleşmeye konu işin Kuzey Irak’ta ifa edilmesi söz konusu olup incelemenin, dosyaya giren delillerle sınırlı olarak yapılabileceğini, her iki tarafında kabulünde olan, davalı tarafın sunmuş olduğu mail dizisi incelendiğinde; davacı şirket yetkilisi ...’ın davalı şirket yetkiline yazmış olduğu 10.04.2017 tarihli mailde; devreye alma işlemlerinin 27.03.2017 tarihinde başladığı, sahada yapılan çalışmaların sıralandığı, ... kurulumu yapılmadığından; ... ile ilgili haberleşme yapılamadığının belirtildiği, buna karşılık davalı şirket yekilisi ...’ın 24.05.2017 tarihli mailinde kalan bakiyenini ödenmesi ile ilgili talebin AS-built dökümanların ingilizce olarak teslimi ve bu meblağ karşılığında 2 yıllık kati Teminat mektubu verilmesi halinde kabul edilebileceğinin belirtildiği, sözleşmenin 15. Devreye Alma, Saha Eğitimleri ve Kabul başlığı altında 15.4. te ... ve sistemin kullanma talimatlarını sunmak, ekipmanların kullanma klavuzlarını ve gerekli ilave talimatları, tasarım hesaplamalarını varsa müşteri talebi olan ilave dökümasyonları tanzim etmesi gerektiğinin düzenlendiği ancak bu konuda herhangi bir dil şartı bulunmadığı ve sözleşmenin geneline bakıldığında teminat mektubu şartının bulunmadığının anlaşıldığı, bilirkişi raporları incelendiğinde, tarafların uyuşmazlık dönemine tabi defterlerinin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı, HMK m. 222 anlamında kendi lehlerine delil vasfı taşıdığı, 12.375,00 Euronun her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun tespit edildiği, davacının alacaklı olduğunu ispatladığı, davacının Beşiktaş ... Noterliği 18.07.2018 tarihli ihtarname ile davalı yana 3 günlük ödeme süre verdiği, ihtarın 19.07.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 23.07.2018 tarihinde temerrüde düştüğü, ek bilirkişi raporunda hesaplanan bedellerin hükme esas alındığı, alacağın likit olduğu gerekçesi ile; davanın kısmen kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılmış olan itirazın kısmen iptali ile takibin 12.375,00 Euro asıl alacak ve 46,36 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.421,36 Euro üzerinden devamına, Euro cinsinden olan asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4-a maddesi uyarınca en yüksek %8,00 oranından faizi geçmemek şartıyla döviz faizi işletilmesine, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınıp davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; mahkemenin, davacının sözleşmeden doğan edimini ifa edip etmediği ve böylelikle hizmet bedeline hak kazanıp kazanmadığının irdelenmediğini, davada taraflar arasında ihtilafın hizmet bedelinin miktarı değil, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceğine dair olduğunu davacının sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirmediğini ikrar eden deliller sunmalarına karşın, Mahkemenin gerekçeli kararında söz konusu itirazlarına ilişkin değerlendirme yapmadığını, davacının sözleşmeden doğan edimini ifa ettiğini ispat edemediğini, davacının ödemeye hak kazanabilmesi için 60 günlük devreye alma işlemlerini tamamlaması gerektiğini, davalı şirketin, iyi niyetle ve süregelen ticari ilişkiye binaen sözleşmede kararlaştırılan toplam bedelin %15’i olan 24.750,00 Euro’luk kısmın yarısı olan 12.375,00 Euro’yu erkenden ve kararlaştırılan iş tamamlanmadan ödediğini, davalı şirketin bakiye bedeli kendi ticari defterlerine kaydetmesinin de yegane sebebinin bu olduğunu, davacı işi tamamlamadığından, davalının işi bünyesinde çalışmakta olan mühendis ve teknisyenlere yaptırmak zorunda kaldığını, bu durumun dosya içindeki yazışmalarla sabit olduğunu, davacının 60 gün yerine yalnızca 41 gün sahada kaldığına dair sundukları , davacının ikrarını içeren mail yazışmaları ve davalı tarafından temin edilen uçak biletleri, davacının 60 gün sahada kalmadığını açıkça ortaya koyduğunu, sözleşme’nin eki niteliğindeki Teknik Şartname’nin 7. sayfasının sondan üçüncü paragrafında açıkça “Projeler İngilizce olarak hazırlanacaktır.” hükmünün yer aldığını, gerekçeli karara konu e-postada talep edilen “As-built dokümanı” ise söz konusu projelerin son halini gösteren bir belge olduğunu, bu dokümanın, sözleşme’nin 15.4. maddesi uyarınca geçici kabule kadar davacı yüklenici¬ tarafından sağlanmasının zorunlu olduğunu, işin geçici kabulünün gerçekleştirilmediğini, davacının da işin geçici kabulünün gerçekleştirildiğine ilişkin hiçbir delil sunamadığını olup, aksine 03.12.2018 tarihli dilekçesinin 2. Sayfasında; “Görüleceği üzere devreye alma işleminin yapılmamasında davacı tarafın kusurundan kaynaklanmayan bir imkânsızlık hali söz konusudur.” diyerek devreye alma işleminin gerçekleştirilemediğini ikrar ettiğini, davalının teminat mektubu talebinin bulunduğu mailde ise“Tarafımızdan talep edildiği zaman WTP ve WWTP’de kalan işleriniz, testler ve ... haberleşmesi için sahaya personelinizin gönderilmesi, sistemin çalışır vaziyette teslimi ve eğitim dokümanlarının verilmesini takiben teminat mektubunuz iade edilecektir.” denilerek; davacının henüz gerçekleştirmediği bir edimin bakiye ödemesini talep ettiğinden, ödemenin gerçekleştirilmesi halinde davacının sahaya gitmeme riskinin güvencesi olması için teminat mektubu talep ettiğinin açıkça anlaşıldığını, uçak biletlerinin, davalı tarafından davacı çalışanı ...’ın sahaya gidebilmesi için, Teknik Şartname’nin 5. maddesinde düzenlenen “Irak’ta devreye alma çalışmalarında bulunacak personelin tüm ulaşım, vize, konaklama ve yemek imkânı İŞVEREN tarafından karşılanacaktır.” hükmüne uygun olarak temin edildiğini sunulan uçak biletlerinden davacının yalnızca 41 gün sahada kaldığının, görüldüğünü, davacının ödemezlik def’ilerine karşı borcu ifa ettiğini ispat edemediği gibi, bizzat borcu ifa etmediğini e-posta yazışmalarında da ikrar ettiğini, tek bir faturanın davalının ticari defterlerine kaydedildiğini, ödemelerin ise tarafların sözleşme’de kararlaştırdığı şekilde, davacı her bir işi tamamladıktan sonra, hak edilen yüzdenin ödenmesi şeklinde, kısım kısım yapıldığını, faturanın yada defterlerin tek başına işin yapıldığının delili olamayacağını, icra ve inkâr tazminatının hukuka aykırı olduğunu belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur . Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir. Taraflar arasında 27/04/2014 tarihli ... Otomasyon İşleri Yüklenici Sözleşmesi akdedilmiştir. Davacı yan taraflar arasında imzalanan ve işin ifa yeri Irak olan 27/04/2014 tarihli ... İşleri Yüklenici Sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili için başlatığı icra takibine davalı yanın yaptığı itirazın iptalini talep etmiş, davalı iş sahibi ise henüz ödeme planına göre son kısım olan %15 lik dilimin işin tamamlanmasından sonra ödeneğini, iş tamamlanmadığı halde son %15 lik dilimin yarısını bile iyi niyetle ödediklerini belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece alacağın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Somut olayda; mahkemece davanın çözümü için sözleşme ve taraflar arasındaki yazışmalar ile taraf defterleri incelenerek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş ise de; çift sayıda atanan bilirkişilerin davaya konu sözleşme içeriği dikkate alındığında, dava konusunda uzmanlıkları olmayan hukukçu bilirkişi ve hesap bilirkişinden oluştuğu ve bu bilirkişilerce de ticari defterler ve yazışmalar incelenmiş ise de doğal olarak teknik terimler içeren sözleşme ve şartnamenin incelenmediği, mahkemece hak edişlerin dosyaya celb edilmeden dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, yazışma içeriğinden işin henüz tamamlanmadığı, bu bilirkişilerin ancak şartlar oluşmuşsa hesap konusunda rapor verebilecekleri anlaşılmıştır. O halde mahkemece öncelikle davaya konu iş hakkında düzenlenen hak edişlerin dosyaya celbinden sonra, konusunda uzman elektrik-eloktronik mühendisi, makine mühendisi ve mekatronik mühendisinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden ( bilirkişi listesinde bulunmamaları halinde üniversitelerin ilgili bölümlerince görevlendirilecek) ; davaya konu sözleşme, sözleşme eki şartname, hak edişler ve yazışmalar incelenerek davacının talep ettiği bedeli işin geldiği aşama dikkate alınarak talep hakkı doğup doğmadığı, doğmamış ise bu konunun hangi tarafın kusurundan ya da henüz yapmadığı veya temin etmediği bir işten kaynaklandığının tespitinin denetime elverişli şekilde açıklayacak rapor tanziminin istenilmesine ve raporun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve bu aşamada yetersiz bilirkişi hesap raporu ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 17/02/2021 tarih, 2018/871 Esas, 2021/125 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.