Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1317
KARAR NO: 2024/1155
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2019/924 Esas, 2020/621 Karar
TARİHİ: 07/10/2020
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/12/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının reddine dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili; müvekkil ile davalı arasında 04.06.2018 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalının bina cephelerinde çeşitli işlerin yapılmasını üstlendiğini, davalıya 05.06.2018 tarihinde sözleşme hükümlerine uygun olarak 84.000,00 TL avans ödemesi yapıldığını ve bu avansa karşılık davalıdan 04.07.2018 tarihinde 150.000,00 TL tutarlı teminat bonosu alındığını, sözleşme hükümlerine göre davalının yüklendiği işi 30 gün içerisinde tamamlamak zorunda olduğunu fakat bunun yerine getirilmediğini, bunun üzerine 84.000,00 TL tutarlı avansın iade edilmesi için davalıya noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini ancak davalının ödeme yapmadığını, belirterek, icra takibi başlatıldığını fakat davalının takibe haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, anılan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamı ile davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; müvekkil ile davacı arasında bina cephelerine çeşitli iş ve işlemlerin yapılması konusunda sözleşme imzalandığını, müvekkilin şantiyeye imalat montajını gerçekleştirmek üzere 40 boy adedinde çelik malzeme getirdiğini ancak davacının sözleşmede yer almayan haksız bir gerekçeyle getirilen malzemelerin imalat için yeterli olmadığını ileri sürerek müvekkil şirket çalışanlarının şantiyeye girişinin engellendiğini, müvekkilin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, aksi bir durum olsa dahi sözleşme gereği fesih işleminden önce müvekkilin uyarılmasının gerektiğini fakat davacının böyle bir uyarı yapmadığını belirterek ... açısından davanın husumet yönünden reddini, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddi ile davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, tazminata mahkum edilmenin mümkün olmaması halinde haksız sözleşme feshi nedeniyle davalıya ait inşaatta müvekkilin gerçekleştirdiği imalat bedellerini ile mahrum kalınan karın takas ve mahsubunu talep etmiştir. Mahkemece verilen kararda; davacı tarafça davalı tarafa 84.000,00 TL bedelli "Cephe Kompozit-Çelik İşleri Avans Ödemesi" açıklaması ile ödeme yapıldığının banka dekontu ile sabit olduğu, dava konusu uyuşmazlıkta asıl irdelenmesi gereken hususun taraflar arasında akdedilen sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediğinin tespiti olduğu, davacı tarafça sözleşmenin feshine ilişkin davalı tarafa gönderilen ihtarnamede "işyeri teslimi 04.06.2018 tarihinde yapılmış olmasına rağmen, firmanız tarafından bu zamana kadar işe başlanılmamış, işe başlanılması konusunda firmanıza şifahi olarak yapmış olduğumuz ikazlarımızda karşılıksız kalmış....işe başlamanız halinde dahi işin süresi içerisinde bitirilmesi imkansız hale gelmiştir." denilerek sözleşmenin yer teslimine rağmen davalı tarafça işe başlanılmamış olması nedeniyle feshedildiğinin bildirildiği, sözleşmenin haklı nedenle feshedilip feshedilmediğinin tespiti için ise davalının süresinde sözleşme konusu işlere başlayıp başlamadığına bakılması gerektiği, bu yönde bilirkişi raporu ile yapılan tespitler ve tanık beyanları da göz önünde bulundurularak yapılan incelemede, taraflar arasındaki sözleşmenin 04.06.2018 tarihinde akdedildiği, ancak tanık beyanları ve dosya içerisinde yer alan e-tespit tutanağı ile işe sözleşme tarihinden evvel 01.06.2018 tarihinde başlandığı, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca işin süresinin yer tesliminden itibaren 30 gün olduğu, gecikmenin 5 günü aşması halinde işverene sözleşmeyi tek taraflı fesih imkanı tanındığı, ancak sözleşme ile davalı tarafa tanınan sürenin sona ermesi beklenmeden davacı tarafça 25.06.2018 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği, her ne kadar davacı taraf davalının işe zamanında başlamadığı ve başlasa dahi işi kararlaştırılan süre içerisinde bitiremeyeceğinin açık olduğu iddiasıyla sözleşmeyi feshettiğini bildirmişse de sözleşmenin 13. maddesine göre de fesih iradesini ortaya koymadan evvel yükümlülüğün yerine getirilmesi ile ilgili olarak davalıya yazılı olarak bildirim yapması, yazılı bildirime rağmen davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde sözleşmeyi fesih hakkının doğacağının kararlaştırıldığı, davalının süresi içerisinde işe başlamadığına yönelik iddiaların yerinde olmadığı, sözleşme ile davacıya tanınan sürenin tamamlanması beklenmeden ve öncesinde sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilmesine yönelik yazılı bildirimde bulunulmadan sözleşmenin haksız yere feshedildiği, davacı tarafça sözleşmenin davalının işe süresi içerisinde başlamaması nedeniyle fesih edildiği belirtildiğinden yapılan işin hangi oranda tamamlandığına yönelik araştırmanın davanın esasına etkili olmayacağı anlaşılmakla davanın davalı şirket bakımından reddine, sözleşmenin tarafı olmadığı anlaşılan ... bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalının süresinde hatta sözleşmeden evvel işe başladığı ve işin bir kısmını yerine getirdiği sabit olmasına rağmen davalı aleyhine icra takibi başlatılmış olması nedeniyle davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilerek, davanın davalılardan ... San. Tic. Ltd. Şti. bakımından reddine, davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından asıl alacak olan 93.555,00 TL'nin % 20 si oranında olmak üzere 18.711,00 TL kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiliyle davalı şirkete ödenmesine, davanın davalı ... bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinafında; davalı firma sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirmediğini, işe başlamadığını, yerel mahkemenin davalının süresi içinde işe başladığının kabul etmesinin doğru olmadığını, taraflar arasında akdedilen 04.06.2018 tarihli yüklenici sözleşmesinin 12.2.4 maddesinde düzenlenen eleman sayısının davalı yanca bulundurulmadığını, davalı tarafa 04.06.2018 tarihinde iş yeri teslimi yapıldığını, 25.06.2018 tarihinde de sözleşmenin feshedildiğini, 30 günde bitirmeyi taahhüt eden davalının 21 günde %5 ini dahi yapamadığını ,davalı tarafından sözleşmenin imzalanmasından itibaren 3 iş günü içinde hazırlanıp işverene onaylatılacak olan cephe giydirme ve shop drawing çizimlerinin yapılmadığını ve onaylatılmadığını, sözleşmenin 5. Maddesi gereği 5 gün içinde yer teslim edileceğini, 30 gün içinde işin biteceğini, gecikme 5 günü geçerse işveren ihtarsız fesih hakkına sahip olduğunu, 25.06.2018 tarihinde müvekkilinin sözleşmeyi haklı feshettiğini ve ödenmiş olan 84.000,00 TL.'nin talep edildiğini, yerel mahkemenin sözleşme hükümlerini dikkate almadığını, kötü niyet tazminatının şartları olmamasına rağmen yerel mahkemece hükmedildiğini, söz konusu tazminata hükmedilebilmesi için açıkça takibin kötü niyetli olması gerektiğini, yerel mahkemenin itibar ettiği 08.04.2019 tarih ve 10279 yevmiyeli e-tespit tutanağının davada haksız olduklarını göstermediğini, söz konusu tutanakta instegram hesabından 01.06.2018 tarihinde cephe işlerimizin ekibi ... Gruptan ... Bey ve ekibine hayırlı olsun şeklinde olduğunu, bu tutanağın o tarihte işe başlandığını göstermeyeceğini, davalı tanıklarını kabul etmediklerini, bilirkişinin görüşlerine itibar edildiğini, bilirkişilerin defter kayıtlarından davacının 85.436,05 TL. alacaklı olduğunu tespit ettiklerini, bilirkişiye yaptıkları itirazların giderilmediğini, davalı ...'nın pasif husumet ehliyeti bulunduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında alt yüklenici sözleşmesi vardır. Davacı yüklenici, davalı alt yüklenicidir. Davacı vekili; davalının yükümlendiği işi yapmaması sebebiyle sözleşmeyi haklı fesih yaptıklarını, avans olarak ödedikleri 84.000,00 TL.'nin iadesi için icra takibi açarak talepte bulunduklarını ve yapılan haksız itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı vekili yaptıkları imalat bedelleri olduğunu takas mahsup talepleri olduğunu, haksız feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesi, süresi içinde işe başlamadığına yönelik iddiaların yerinde olmadığını, sözleşme ile davalıya tanınan süre beklenmeden, sözleşmenin 13 maddesi gereği davalıya öncelikle yazılı bildirim yapması gerektiğini belirterek davanın reddine davacıdan kötü niyet tazminatının tahsiline karar vermiştir.Davacı şirket ile davalı Alt Yüklenici arasında 04.06.2018 tarihinde Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu sözleşmenin 4. Maddesine göre sözleşme bedeli anahtar teslim götürü bedeli 280.000,00 TL. Olduğu bu bedele KDV dahil olmadığı şeklinde anlaşmışlardır. Sözleşmenin 5. Maddesine göre sözleşmeden itibaren en geç 5 gün içinde yer teslimi yapılacağı ve 30 gün içinde işin bitirileceği hususunda taraflar anlaşmıştır. Ayrıca aynı madde de gecikmenin 5 günü aşması halinde işveren sözleşmeyi tek taraflı ihtar çekmeden feshedebileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 13. maddesinde, "Alt yüklenicinin sözleşme ile yüklenmiş olduğu yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde işveren yükümlülüğün yerine getirilmesi ile ilgili olarak Alt Yükleniciyi yazılı olarak uyarır. Yazılı bildirime rağmen Alt yüklenici tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde işveren mahkeme hükmüne gerek kalmaksızın işbu sözleşmeyi yazılı bildirimle fesih hakkını haizdir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Davalı Alt Yükleniciye tutanakla yer teslim edilmiştir. Davacı tarafından Kadıköy ... Noterliğinin 25 Haziran ... yevmiye no'lu ihtarı ile yer tesliminin 4.6.2018 tarihinde yapıldığını, bu zamana kadar işe başlanmadığını belirterek sözleşmenin feshini ve ödenmiş olan 84.000,00 TL.'nin iadesini davalılardan talep etmiştir. Davacı bu ihtarı ile sözleşmenin 13. Maddesine aykırı davranarak, davalı Alt Yükleniciye yazılı olarak uyarmadan feshetmiştir. Davalıya yazılı uyarı yapmalıydı. Bu bildirime rağmen yükümlülük yerine getirilmezse o takdirde feshetmeliydi. Ayrıca sözleşme ile belirlenen 30 gün dolmadan davacı yan sözleşmeyi haksız feshetmiş durumdadır. Eldeki davada sözleşme gereğince ödenen 84.000,00 TL.'nin iadesi talep edilmektedir. Taraflar arasındaki 04.06.2018 tarihli Alt Yüklenici sözleşmesinin tarafları Davacı Yüklenici ile Davalı Alt Yüklenici şirkettir. Davalı ... sözleşmenin tarafı olmadığından davada pasif husumet ehliyeti yoktur. Davacı, davalı tarafından yapılan işlerin %5'i bulmadığını belirtmektedir. Dosya kapsamında alınan raporda Davalı Yüklenicinin yaptığı imalat bedeli tespit edilmemiştir. Davacı yüklenici tarafından kusurlu ya da kusursuz sözleşmenin feshedildiğine bakılmaksızın davacının yaptığı avans ödemesini talep edebilir. Davalı Alt Yüklenici de kusurlu ya da kusursuz olduğuna bakılmaksızın yaptığı imalat bedelini talep edebilir. Yerel mahkemece keşif yapılmak suretiyle ek rapor alınarak, götürü bedelli sözleşmede Davalı Yüklenicinin hak ettiği imalat bedeli, fiziki oran yöntemi ile hesaplanarak, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplarda dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanarak bulunmalı. Bulunan bu bedel, davacı yüklenicinin dekont sunmak suretiyle avans olarak ödediğini belirttiği 84.000,00 TL. den mahsup edilerek, davacının alacağı olup olmadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verebilmek için, davacının icra takibini açmakta kötü niyetli olduğu sabit olmalıdır. Dosya kapsamına göre davacının icra takibi açmakta kötü niyetli olduğu ispatlanmış durumda değildir. Davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmetmek hatalı olmuştur. Yerel mahkeme kararı eksik incelemeye dayandığından, davacı istinafının kabulüne karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1 - Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2 - İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/10/2020 tarih, 2019/924 Esas, 2020/621 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3 - Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4 - Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5 - Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6 - İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 04/12/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.