mahkeme 2022/559 E. 2024/1233 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/559 Esas
KARAR NO: 2024/1233 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/05/2021
DOSYA NUMARASI: 2019/507 Esas 2021/430 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 12/07/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Havayolu ile Türkiye'den Hong Kong'a taşınan ürünlerin hasar görmesi nedeniyle nakliyat sigortası teminatından ödenen (24046,96 TL. tutarındaki) tazminatın akdi ve fiili taşıyıcıdan rücuen tahsilini teminen başlatılan (ve 2 nolu davalıya 11.09.2018 de diğer davalıya da 26 12.2018 de tebliğ edilen) icra takibinin (13.09 2018 ve 31.12.2018 de) yapılan itirazlarla durdurulması üzerine sayın davacı vekili işbu davayı ikame etmiş ve 27.08.2018"de harçlandırdığı dava dilekçesinde (müvekkilinin dava dışı ...Tic. AŞ.'ne ait siyah incir türü ürünlerin taşınması sırasında oluşabilecek rizikolara karşı düzenlediği poliçe ile sigorta teminatı sağladığını, Hong Kong'da mukim ... Limited şirketine gönderilen ve gümrük işlemleri de 29.08.2017'de tamamlanan ürünlerin Türkiye'den Hong Kong'a taşınması isini akdi taşıyıcı olarak faturaya bağlı belli bir navlun ücreti karşılığında 2 nolu davalının üstlendiğini, fiili taşıma işinin ise 1 nolu davalı tarafından ... sefer sayılı uçakla gerçekleştirildiğini, 31.08.201 T de uçağa yüklenen ürünlerin aynı gün Hong Kong Uluslararası Hava Limanı'na ulaştığını, yapılan kontrollerde 6 palet üründen 5 paletteki 1000 kutunun ıslak halde ve kutularının da ezilmiş olduğunun görüldüğünü, ürünlerin kullanılmaz hale geldiği ve ticari değerinin kalmadığını, davalıların yuke ve ambalajına herhangi bir çekince koymadan teslim aldıkları +2 ~ +8 °C ısıda taşınması gereken ürünleri teslim aldıkları gibi teslim edemediklerini, üstlendikleri taşıma işinin gereği olarak tazmininden davalıların müştereken sorumlu oldukları zararı ise müvekkilinin sigortalısına tazmin ettiğini ve böylelikle de müvekkilinin TTK. Md.1472'ye göre sigortalısının haklarına halef olmakla hem 'kanuni halef, hem de sigortalısı tüm hak ve alacaklarını müvekkiline devrettiğinden TBK md.183 uyarınca akdi halef sıfatını kazandığını, bu nedenlerle borçluların aleyhlerine başlatılan icra takibine haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiklerini beyan ederek) Yüce Mahkeme'den özetle; derdest davanın dayandığı T.C. Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına borçlular/davalılar tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamına {yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine) karar verilmesini ve haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren borçlular/davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ...Ltd. Şti cevap dilekçesinde özetle; fiili taşıma işi diğer davalı tarafından gerçekleştirilen dava konusu yükteki hasar sebebiyle müvekkiline, Türk Sivil Havacılık Kanunu nun 124. Maddesinde yer alan düzenleme uyarınca taşımanın tabi olduğu Montreal Sözleşmesi'nin 31. ve havayolu konşimentosunun 10. Maddesinde öngörülen şekilde ve sürede yazılı şikâyet gönderilmediğini, emtianın teslim tarihinden itibaren 14 günlük yasal süresi içinde yazılı herhangi bir bildirim yapılmadığını, taşıyıcının kötü niyetli olması haricinde bu sürede bildirim yapılmadan taşıyıcı aleyhine tazminat istemiyle dava açılamayacağını, somut olayda dava şartı oluşmadığı gibi fiili taşımayı da müvekkilinin gerçekleştirmediğini, somut olay nedeniyle fiili taşıyıcı aleyhine dava açılabileceğini ve tazminat talebinin ancak ona yöneltilebileceğini, kaldı ki taşıyıcıya yöneltilebilecek talebin de rücu konusu yapılan miktara göre değil taşımanın tabi olduğu kurallara ve gerçek zarar miktarına göre tespit edilmesi ve üst sınırının da SDR hesabıyla belirlenmesi gerektiğini, taze meyve türü ürünlerde oluştuğu öne sürülen zararın tazmininden müvekkilinin mesul tutulamayacağını beyan ederek davacının haksız ve yersiz davasının reddine ve %20 inkâr tazminatının yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ile birlikte davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmektedir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine ikame edilen işbu davanın yetki yönünden Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gibi davacı tarafından hasarlandığı iddia edilen ürünler için yazılı ihbar yükümlülüğünün müvekkilinin üstlendiği havayoiu taşıma işinin tabi olduğu 1999 tarihli Montreal Konvansiyonunun 31. maddesinde belirtilen 14 günlük sürede yerine getirilmediğini, bu yönden de davanın reddinin gerektiğini, kaldı ki tutulan kargo hasar raporunda açıkça dava konusu kargonun muhteviyatının değil sadece ambalajında eziklik ve ıslaklık olduğunun belirtildiğini, bu durumun kargo muhteviyatının mahrecinde hasarlı olduğuna dair karine oluşturacağını, aksinin davacı tarafından ispat edilemediğini, bir an için davacının haklı olduğu düşünülse bile müvekkilinin değeri beyan edilmemiş yük için sorumluluğunun gerçek zarar miktarı dâhilinde kalması kaydıyla Montreal Sözleşmesinin 23. Maddesine göre hasarlı malın ağırlığının 19,-SDR ile çarpılarak hesaplanması gereken tutarla sınırlı olduğunu ve davacının bu sınırı aşmayacak şekilde ancak karar tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini, dava konusu alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkâr tazminatı talebinin ise haksız olduğunu beyan ederek öncelikle yetki itirazlarının dikkate alınarak davanın reddine, olmadığı takdirde davacı tarafından yazılı ihbarda bulunma mükellefiyeti yerine getirilmediğinden davanın reddine, aksi takdirde, davacının, hukuki dayanağı olmayan tazminat talebinin reddine, müvekkilinin tazminat ödemekle sorumlu tutulması halinde ise mesuliyetinin sınırlı sorumluluk limitleri içinde kalması kaydıyla davacının gerçek zararı kadar olduğunun gözetilip fazla talebin ve mesnetsiz icra inkâr tazminatı talebinin reddine, tüm mahkeme masrafları ve ücreti vekâletin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmektedir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 27/05/2021 tarih 2019/507 Esas 2021/430 Karar sayılı kararında;''.... Her ne kadar davalılar tarafından derdest davada tartışılan hasar için Montreal Sözleşmesinin 31. Maddesinde (ve/veya AWBnin 10. Maddesinde) öngörülen sürelerde hasar ihbarı yapılmadığından (hasar nedeniyle şikâyette bulunulmadığından) taşıyıcılardan dava yoluyla tazminat istenemeyeceği öne sürülmekte ise de; somut olayda tartışılan ve 29.08.2017 tarih ... nolu havayolu konşimentosu eşliğinde, ambalajına ve durumuna yönelik herhangi bir tutanak düzenlenmeden 31.08.2017de ...nin ... sefer sayılı uçağı ile Hong Konga gönderilen ürünlerin istiflendiği 6 paletin 5 adedi, “Kargo Hasar Raporunda” yer alan detaylara göre aynı gün Hong Kong hava limanına “ezilmiş ve ıslanmış” vaziyette intikal ettiğinden ve ilk etapta oluşan hasarın nitelik ve niceliği de mahallinde inceleme yapan ekspertiz şirketinin düzenlediği raporda kayıt altına alınan bilgilere göre “hava yolları temsilcisi ve gönderilen firmanın temsilcileri ile birlikte” belirlendiğinden, taşıyıcının zaten malumu olan hasar için ayrıca ihbar gönderilmesine gerek bulunmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. "gerekçesi ile, ''1-Davanın kabulü ile; davalıların Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... icra dosyasına yapmış olduğu itirazlarının iptaline, takibin 24.046,96 TL üzerinden devamına, Alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, 2-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan alacağın %20 'si oranındaki 4.809,40 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınıp davacı tarafa verilmesine dair, '' karar verilmiş ve karara karşı Davalı ... vekili ve Davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: DAVALI ...LTD. ŞTİ VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkil şirketin, davada akdi taşıyıcı olarak yer almakta olup, fiili taşıyıcının ise ... A.Ş. (...) olduğunu, dava konusu hukuki ilişkiye Montreal Sözleşmesi uygulanacağı, Yerel Mahkemenin, müvekkil şirketin sorumluluğuna eksik inceleme sonucu haksız ve yersiz bir şekilde karar verdiğini, Zamanaşımı ve dava şartı olan yazılı bildirim yapılmadığını,Davacının, sigortalı malın ... tarafından taşınması esnasında meydana gelen hasar nedeniyle tazminat talep ettiğini, Montreal Sözleşmesi ve konişmento (Air Waybill) hükümlerine göre, kargoda hasar durumunda yazılı şikayetin 14 gün içinde yapılması gerektiğini, ancak müvekkil şirkete yasal süresi içinde yazılı bildirim yapılmadığını,Türk Sivil Havacılık Kanunu (TSHK) Madde 128'e göre de bu bildirim süresinin öngörüldüğünü, Yerel Mahkemenin, ... ile gönderilen firma arasında tutulan zabıta dayanarak yanlış bir değerlendirme yaptığını, Montreal Sözleşmesi Madde 36/3'e göre, hasarın meydana geldiği anda taşıyıcı olan ... aleyhine dava açılabileceğini, müvekkil şirketin akdi taşıyıcı olup, hasarın meydana geldiği anda fiili taşıyıcının ... olduğunu, bu sebeple, müvekkil şirkete karşı dava açılamayacağını,Montreal Sözleşmesi'ne göre sorumluluk sınırları bulunduğunu ve her kilogram başına 19 Özel Çekme Hakkı (ÖÇH) uygulandığını, bu hususun dikkate alınmadığını,Yazılı bildirim yapılmamasının dava hakkının düşmesine sebep olacağını, müvekkile yazılı bildirim yapılmadığını, bu sebeple icra takibi ve itirazın iptali davasının kabul edilemeyeceğini, hasarın meydana gelip gelmediğinin, kimden kaynaklandığının belli olmadığı gibi müvekkile savunma hakkı verilmediğini,Müvekkil şirketin hasardan bilgisi ve müdahalesi olmadığını, yükün içeriğinin bilinmemekte, taze meyve emtiasının doğal durumları nedeniyle oluşabilecek hasarların müvekkile yüklenemeyeceğini beyanla, tehiri icra taleplerinin kabulü ile Yerel Mahkeme kararının bozulmasını, müvekkil aleyhine açılan davanın reddini talep etmiştir.
DAVALI ... VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;Davacının, müvekkil ortaklığa karşı 24.046,96 TL'lik maddi tazminat talebiyle açtığı davada, yerel mahkemenin davacı lehine karar verdiğini, Davacının, hasarlı teslimatla ilgili olarak Montreal Sözleşmesi'nin 31. maddesine göre 14 günlük ihbar süresine riayet etmediğini, bu ihbarın yazılı ve açıkça yapılması gerektiği halde yapılmadığı için davanın reddedilmesi gerektiğini, Montreal Sözleşmesi'ne göre taşıyıcının sorumluluğunun, her kilogram için 19 SDR ile sınırlı olduğunu, davacının, bu sınırlı sorumluluk kapsamında ancak ispat ettiği gerçek zararını talep edebileceğini, Montreal Sözleşmesi'ne göre faizin, ödeme tarihinden itibaren değil, ancak karar tarihinden itibaren talep edilebileceği, yerel mahkemenin takip tarihinden itibaren faize hükmetmesinin hukuka aykırı olduğunu,Davacının alacak miktarının likit bir alacak olmadığını ve yargılamayı gerektirdiğini, Yerel mahkemenin %20 icra inkar tazminatına hükmetmesinin haksız ve mesnetsiz olup, bu kararın kaldırılması gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddedilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; uluslararası havayolu taşıması sırasında zayi olduğu belirtilen emtia nedeniyle, emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacının, bu bedelin rücuen tahsili talebiyle akdi ve fiili taşıyıcı davalılara karşı başlattığı icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı Davalı ... vekili ve Davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Somut olayda davacı tarafça, dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait siyah incir cinsi emtia, nakliye sırasında meydana gelecek zarar, ziyan ve hasarlara karşı sigortalanarak teminat altına alındığı, söz konusu sigortalı emtia, sigortalı firma tarafından Hong Kong / Çin'de yerleşik dava dışı ... Lımıted adlı şirkete satıldığı, bahsi geçen sigortalı emtianın Türkiye'den Hong Kong / Çin'e taşınması işi, 2 no'lu davalı ... tarafından üstlenilmiş ve buna ilişkin navlun faturası kesildiği, böylelikle, taşımanın tamamını taahhüt etmiş ve akdi taşıyan haline geldiği, 2 no'lu davalı bu taşımayı fiilen yerine getirmeyerek, ibraz edilen havayolu konişmentosundan da görüleceği üzere, taşıma işini 1 no'lu davalı ... A.O'ya devretmiş olup, taşıma fiilen 1 no'lu davalı tarafından ... sefer sayılı uçakla gerçekleştirildiği, bahse konu emtia, Hong Kong'da mukim ... Limited şirketine gönderilmek üzere sağlam ve eksiksiz bir şekilde, 6 palet (1200 koli) olmak üzere brüt 2400 kg, net 2076 kg olarak 29.08.2017 tarihinde gümrük işlemleri yapıldıktan sonra 31.08.2017 tarihinde 1 no'lu davalıya ait ... sefer sayılı uçağına yüklendiği, emtia, 31.08.2017 tarihinde Hong Kong Uluslararası Havalimanı'na ulaştığı, yapılan kontrollerde 6 palet incir emtiasından 5 palet (1000 kutu) incir emtiasının ıslak halde olduğu ve kutularının çökmüş olduğunun görülmesi üzerine hasarlı olan incir emtialarının herhangi bir ticari değeri ya da sovtaj değerinin olmadığı ifade edilerek, 1000 kutu incir emtiası imha için beklemeye alındığı, davaya konu zararın, emtiaların davalıların sorumluluğu ve hakimiyetinde bulunduğu esnada meydana geldiği yönünde kuşku bulunmadığı, nitekim, taşınan emtia, davalılar tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt olmaksızın teslim alındığı, emtiaların çürümüş/ bozulmuş/ zarar görmüş şekilde taşıyana teslim edildiği / 1 no'lu davalının uçağına yüklendiği yönünde bir hasar notu da konişmento veya başka bir belge ile ispat edilmediğine göre; yükün hasardan ari şekilde taşıyıcıya teslim edildiğinin kabulü gerektiği, emtia, taze meyve emtiası olup, +2 ile +8 C° arasında muhafaza edilmesi gerektiği, bu husus, havayolu taşıma konşimentosuna da yazıldığı ancak emtia, bu sıcaklıklar aralığında muhafaza edilmediği gibi, emtiaların ıslanmış ve kutular da ıslanıp yumuşayarak ağırlığın etkisiyle çöktüğü ve incirlerin ezildiği, emtianın taze meyve emtiası olduğu ve dolayısıyla uygun koşullarda muhafaza edilmediği takdirde emtiaların hasarlanacağı taşıyanlar tarafından bilindiği ancak taşıyanlar tarafından gerekli özen gösterilmemiş olduğundan, sigortalı emtialar hasara uğradığı, davacı sigorta şirketi tarafından hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiği, böylelikle müvekkilinin 6102 sayılı TTK md. 1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu ve "kanuni halef" sıfatını kazandığı, ayrıca sigortalı tüm hak talep ve alacaklarını davacıya devir ve temlik ettiğinden TBK M.183 uyarınca ''akdi halef'' sıfatını da kazandığı, uluslararası havayolu taşıması sırasında zayi olan emtia nedeniyle, emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacının, bu bedelin rücuen tahsili talebiyle akdi ve fiili taşıyıcı davalılara karşı başlattığı icra takibine haksız olarak itiraz edildiği belirtilerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı ... Ambalaj San. Ve Tic. A.Ş.'nin Hong Kong / Çin'de yerleşik dava dışı müşterisi ... Lımıted' e gönderdiği muhteviyatı 6 palet (1200 koli) olmak üzere brüt 2400 kg olan incir emtiasının Davalı ...Ltd. Şti Tarafından ... nolu Hava Yolu Taşıma Senedi, tahtında, ...nın ... seferi ile İstanbul'dan Hong Kong'a ödemeli (navlun peşin ödenmiştir), konsolide kargo olarak taşındığı, dolayısıyla taraflar arasında Taşıma Sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmıştır. TTK’nın halefiyet başlıklı 1472. maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Dosya kapsamındaki 29/11/2017 tarihli ... Bankasına ait ''hasar ödemesi'' açıklamalı havale dekontunun dava dışı sigortalı ... Ambalaj San. Ve Tic. A.Ş.'ye yapılan hasar ödemesine ilişkin olduğu ayrıca 09/11/2017 ibranamenin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının aktif dava ehliyeti mevcuttur.Davalı ...Ltd. Şti tarafından dava dışı sigortalı adına 07/08/2017 tarih ve ... no.lu İstanbul/Hong Kong 'Navlun ücreti' açıklamalı Fatura düzenlendiği tespit edilmiştir. Akdi taşıyıcı, taşıma işini göndericiye karşı taahhüt eden Davalı ...Ltd. Şti.'dir. Fiili taşıyıcı ise ...'dır.Dava konusu havayolu taşımasının Türkiye ile Hong Kong/ÇİN arasında yapıldığı, Türkiye ve Çin Varşova/Montreal Konvansiyonu'na taraf olmaları dikkate alındığında Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre ihtilafın çözülmesi gerekir.Montreal Konvansiyonu'nun 41. Maddesinde müşterek sorumluluktan bahsedilmiştir. Anılan madde şu şekildedir;"1. İstihdamlarının kapsamı dahilinde hareket eden gerçek taşıyıcının, çalışanlarının ya da acentelerinin fiil ve ihmalleri, gerçek taşımacı tarafından gerçekleştirilen taşıma ile bağlantılı olarak, aynı zamanda anlaşmalı taşıyıcının da fiil ve ihmalleri olarak sayılacaktır.2. İstihdamlarının kapsamı dahilinde hareket eden anlaşmalı taşıyıcının, çalışanlarının ya da acentelerinin fiil ve ihmalleri, gerçek taşıyıcı tarafından gerçekleştirilen taşıma ile bağlantılı olarak, aynı zamanda gerçek taşıyıcının da fiil ve ihmalleri olarak sayılacaktır." Bu maddeden de anlaşılacağı üzere taşıyanların sorumlulukları müşterek olup, fiili taşıyıcının eylemi gerçek taşıyıcının eylemi sayılmaktadır. Bu sebeple, meydana gelen zarardan birlikte sorumludurlar. Bunun yanında Konvansiyonun 45. Maddesi ise şu şekildedir; "Gerçek taşıyıcı tarafından gerçekleştirilen bir taşımayla ilgili bir dava, davacının tercihine bağlı olarak; gerçek taşıyıcı ya da anlaşmalı taşıyıcı aleyhinde, ya da her ikisine birlikte ya da ayrı ayrı açılabilir." denilmektedir. Dolayısıyla davacının hava taşımasından sorumlu olan her iki davalı aleyhine birlikte dava açma hakkına sahiptir. Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2015/2835 Esas, 2015/7582 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere konişmento ve navlun faturasına göre Davalı ...Ltd. Şti'in akdi taşıyıcı ve davalı ... A.0.' nın ise alt/fiili taşıyıcı sıfatını taşımaktadır. Montreal Konvansiyonu 39. maddesine göre somut olayda uygulama alanı bulacak hükümler 40. madde ve devamında yer almaktadır. Konvansiyonun 40. maddesine göre hem anlaşmalı taşıyıcı/üst taşıyıcı/taşıma işleri komisyoncusu hem de gerçek taşıyıcı/fiili taşıyıcı, taşımadan dolayı oluşan hasarlardan sorumlu olacak; aynı zamanda müşterek sorumluluğu düzenleyen 41. maddeye göre de; istihdamlarının kapsamı dahilinde hareket eden gerçek taşıyıcının, çalışanlarının veya acentelerinin fiil veya ihmalleri, gerçek taşıyıcı tarafından gerçekleştirilen taşıma ile bağlantılı olarak aynı zamanda anlaşmalı taşıyıcının da fiil ve ihmalleri olarak sayılacağı gibi, anlaşmalı taşıyıcının çalışanlarının yada acentelerinin fiil yada ihmalleri de aynı şekilde gerçek kişinin fiil veya ihmalleri olarak sayılacaktır. Aynı Konvansiyonun 45. maddesine göre, davacının tercihine bağlı olarak, gerçek taşıyıcı ya da anlaşmalı taşıyıcı aleyhine yada her ikisi aleyhine birlikte yada ayrı ayrı dava açılabileceğinden ve TTK'nun 888/3 maddesine göre de asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcının müteselsil sorumluluğunun söz konusu olduğu ve bu sebeple davada pasif dava ehliyetine sahip oldukları anlaşılmıştır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/11415 Esas - 2014/18460 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Montreal Konvansiyonu 18. maddesi uyarınca, akdi taşıyıcı Davalı ...Ltd. Şti'in hasarın hava yolu taşıması sırasında meydana gelmesi halinde sorumlu olacaktır. Yine Konvansiyon'un 31. maddesindeki düzenleme uyarınca, hasarın, teslimden itibaren 14 günlük sürede taşıyıcıya ihbarı gerekmektedir. Aksi halde gönderilene, taşınan emtianın eksiksiz ve hasarsız teslim edildiği karine olarak kabul edilir. Montreal Sözleşmesi'nin 31. maddesinde ihbar yükümlülüğü eşyanın hasara uğraması haline özgü olarak düzenlenmiştir. Somut olayda, taşıma sonrası düzenlnen sörvey raporunda, gönderilen tarafından, emtianın nakliye komisyoncuları tarafından teslim zamanında 6 palet (1.200 kutu ) incir emtiasının 31/08/2017 günü akşamı Hong Kong Uluslararası hava limanında ıslak-lekeli ve çökük durumda olduğu nun iddia edilmesi üzerine exper raporu düzenlenmesinin talep edilmesi üzerine 01/09/2010 günü hava yolları temsilcisi ve gönderilen temsilcisiyle birlikte söz konusu emtianın exper tarafından incelendiği, ilk tespitlere göre 1.000 kutunun çeşitli boyutlarda ıslak ,lekeli olduğu belirtilip rapor hazırlandığı, bu tespitlere göre davalı havayolu şirketinin temsilcilerininde bulunduğu sörvey raporuna göre teslim anında emtianın hasarlı olduğu, gönderilen firma tarafından kabul edilmeyip exper raporu düzenletildiği gözetildiğinde davalılara süresi içerisinde gerekli bildirimin yapıldığı anlaşılmıştır.Davalı ...Ltd. Şti, davanın zamanaşımına uğradığını öne sürmüştür. Taşımanın 31/08/2017 tarihinde yapıldığı,Hasar tarihi 31/08/2017 olup davacı sigorta şirketinin, davalılara karşı 05/09/2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, itiraz üzerine 29/03/2019 tarihinde arabulucuya başvurularak 26/07/2019 tarihinde itirazın iptali davası ikame edilmiştir. Dava konusu taşıma Montreal Sözleşmesine tabi olmakla zamanaşımı süresi de adı geçen sözleşmeye göre belirlenebilir. Sözleşmenin "Davaların Sınırları" başlıklı 35/1. maddesine göre: "Eğer bir dava varış yerine ulaşma tarihinde ya da hava aracının ulaşmış olması gereken ya da taşımanın durdurulduğu tarihten itibaren hesaplanan 2 yıllık bir süreç içinde açılmazsa hasara dair haklar geçersiz olacaktır." Hasarın olduğu tarihten itibaren icra takibi ve dava açılış süresi gözönüne alındığında talebin ve davanın zamanaşımına uğramadığından, bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.HMK 282 maddesindeki "Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir," yasal düzenlemesi ile, İlk Derece Mahkemesine sunulan deliller, bilirkişi rapor içeriğindeki tespitler de gözetildiğinde, davacı sigorta şirketinin TTK. 1472 Madde hükmü uyarınca sigorta ettirenin haklarına halef olarak davalılara rücu edebileceği, bu kapsamda somut olayda davacının sigortalısına ait emtianın hasarı nedeniyle oluşan zarardan, davalı akdi ve fiili taşıyıcılar sorumludur. Taşıyıcının sorumluluğu Konvansiyonun 22/3. maddesine göre sınırlı olup, sınırlı sorumluluk halinin istisnası ise, “paket taşıyıcıya verilirken, göndericinin, varış yerinde teslim anındaki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunması ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemesi" halidir. Somut olayda; mahkemece alınan bilirkişi raporunda, Montreal Konvansiyonu 22/3. madde hükmü gereği, taşıyıcının sınırlı sorumluluk şartları kapsamında davalıların sorumluluğunun 296.346,80 TL. Olarak hesaplandığı, hesaplanan hasar miktarı yönünden konvasiyonun 30/2 ve 44 md. Uyarınca zarar görenin anılan kimselerden alabileceği toplam tazminat miktarı toplam sorumluluk miktarını geçemeyeceğinden somut olayda, toplam zarar miktarı, sınırlı sorumluluk esasına göre hesaplanan miktardan düşük olduğundan bu tespitlere göre mahkemece, gerçek zarar miktarına göre tazminata hükmedilmesi ve dava konusu uyuşmazlık sigortacının TTK'mın 1472. maddesine göre, kanuni halefiyet hakkına dayanarak açtığı rücuen tazmin talepli itirazın iptali davası olduğuna göre, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının zararını karşılayarak haklarına halef olan davacı sigorta şirketinin, sigorta tazminatını sigortalısına ödediği tarihten itibaren temerrüt faizi isteyebileceğinin kabulü gerekmektedir. Buna göre faiz başlangıç tarihin de taleple bağlı olarak icra takip tarihinin esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. (Bkz. Yargıtay 11. HD, 24.11.2014 tarih, 2014/11410 E-2014/18217K.sayılı ilamı) Davalıların icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmadığına yönelik istinaf sebebi incelendiğinde; Dava konusu olay tazminat hukukunu ilgilendirdiğinden ve tazmini gerekecek bedel taraflar arasında açıkça kararlaştırılmadığından, tazminat alacağı önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşımamaktadır. Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleşmediğinden, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekirken kabulü doğru görülmemiş, bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/11013 Esas - 2014/17440 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.) Yukarıda açıklanan nedenlerle,Davalı ...Ltd. Şti. Vekili ve Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun icra inkar tazminatı yönünden kısmen kabulü ile ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılarak dairemizce davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine yönelik yeniden karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; A-Davalıların istinaf başvurularının KISMEN KABULÜ ile; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2021 tarih ve 2019/507 Esas - 2021/430 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurularak; 1-Davanın kabulü ile; davalıların Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış oldukları itirazların iptali ile, takibin 24.046,96 TL. Asıl alacak üzerinden devamına, hükmedilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, 2-Alacağın varlığı ve miktarının tesbiti yargılamayı gerektirdiğinden ve şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN: 3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.642,65-TL karar ilam harcından peşin alınan 290,44-TL. harcın mahsubu ile bakiye 1.352,21-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama sırasında davacı tarafından sarf edildiği anlaşılan 829,90-TL yargılama gideri ile 290,44-TL harç gideri toplamı 1.120,34-TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, 5-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir ve hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Dava şartı olması nedeniyle başvurulan ... Büro, ... Arabuluculuk nolu dosya gereği sarf olunan 1.980,00-TL. Arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, 7-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN: 8-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 9-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde kendilerine iadesine, 10-Davalı ... Anonim Ortaklığı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalı ... Anonim Ortaklığı' na verilmesine, 11-Davalı ... Tic. Nak. Tur. Ltd. Şti. tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalı ... Nak. Tur. Ltd. Şti.' ne verilmesine, 12-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine, 13-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 12/07/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.