Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1540 Esas
KARAR NO: 2025/207 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/03/2022
NUMARASI: 2018/998 Esas - 2022/187 Karar
DAVA: Alacak
KARAR TARİHİ:13/02/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil i ile davalı şirket arasında bayilik dikey ilişkisi kurulduğunu, taraflar arasında 20.09.2015 tarihinde 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve Bayilik Protokolü akdedildiğini, Davalı aynı zamanda şahsen de müvekkili ile imza ettiği sözleşme ve protokolde, müvekkilinin tüm hak ve alacaklarının garantörü sıfatıyla taahhüt ettiğini, ayrıca müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile 20.09.2015 tarihli kefaletnameyi de imzaladığını, davalı yan daha sözleşmenin ilk yılından satış taahhütlerini yerine getirmediğini, davalı bayinin satış taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine İstanbul ... Noterliğinin 01.09.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile satış taahhüdüne uyulmadığını, bu sebeple cezai şart borcu doğduğunu, ürün verilmeye devam edilmesinin cezai şart isteminden vazgeçildiği anlamına gelmeyeceği yönünde davalı şirkete uyarı yazısı gönderildiğini, davalı, müvekkiline olan cezai şart borcunu ödemediğini, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesini de Emirdağ ... Noterliğinin 03.07.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide etmek sureti ile süresinden önce haksız olarak sona erdirdiğini, bayilik sözleşmesinin davalı bayi tarafından süresinden önce erken feshi sebebiyle 50.000 USD cezai şart bedelinin işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Davalı bayinin satış taahhüdünü ihlali nedeni ile satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağımızın şimdilik 10.000-USD’lik kısmının (onbinamerikandoları) temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek bankaların dövize uyguladıkları en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Ariyet ve demirbaşların hasarsız şeklide aynen iadesine karar verilmesini, bu mümkün değil ise tespit edilecek rayiç bedellerinin şimdilik 15.865,00 USD tutarındaki kısmının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 23/12/2021 Tarihinde harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile; Islah talebinin kabulü ile, davalı bayinin satış taahhüdünü ihlali nedeni ile satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağını 23.210,54 USD daha artırmak sureti ile toplam 33.210,54 USD cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Piyasadaki şartların ekonomik olarak kötüye gittiğini, müvekkilinin 10 km. yakınında bulunan 2 adet petrol istasyonunda mazot’un ve gaz’ın çok çok ucuza satıldığını, davacı şirket tarafından müvekkilinin istasyonuna herhangi bir yatırımın yapılmadığını, müvekkilinin satış yapamadığını ve hatta işçilerin parasını ödeyemeyecek duruma geldiğini, müvekkili aylarca satış yapamayınca ekonomik anlamda iflasın eşiğine kadar geldiğini, bu hususları belirtir ihtarnameyi 03.04.2017 tarihinde davacı şirkete Emirdağ ... Noterliği’nin ... yevmiye numarası ile gönderdiğini ve Bayilik Sözleşmesini tek taraflı fesih ettiğini, dava dilekçesinde yazan cezai şart miktarları müvekkilinin mahvına sebep olacağını, Müvekkilinin, Emirdağ ... Noterliğinin ... yevmiye numarası ile gönderilen 03.04.2017 tarihli ihtarnamede Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve tüm ekleri ve bağlantılı sözleşmeler, lisansının 13.03.2017 tarihi itibari ile sona erdirdiğini, istasyonunda bulunan kurumsal kimlik ve varsa şirketinize ait diğer malzemelerin 5 gün içinde alımı için ihtarname gönderdiğini, ancak davacı şirketin buna da cevap vermediğini, Müvekkilinin TTK. Madde 133 uyarınca fesh hakkını kullandığını, Davacı şirket tarafından, müvekkili ile çalıştıkları 2004 yılından beri kelepçe sözleşmeler yaparak bayilik süresinin uzatıldığını, müvekkili tarafından taahhüt ettiği miktarda ürün alımı olmamasına rağmen, davacı şirket, müvekkille bayilik ilişkisini hep sürdürmüş olduğundan bu durum bayilik sözleşmesinin tonaj taahhüdü ve cezai şart hükümlerinin uygulanmasından zımnen vazgeçtiği anlamını taşıdığını, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 31/03/2022 Tarih ve 2018/998 Esas- 2022/187 Karar sayılı kararında; "...Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan dava, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinden kaynaklı cezai şart tazminatları ve ariyet-demirbaşların iadesi veya bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir. Taraflar arasında 20.09.2015 tarihinde 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik sözleşmesi imzalanmış olup davalı taraf sözleşmeyi 03.07.2017 tarihli fesih ihtarnamesi ile feshetmiştir. Davacı taraf cezai şart tazminatı olarak ilk etapta erken fesih nedeniyle cezai şart tazminatı, ikinci olarak ise satış taahhüdünün ihlali nedeniyle cezai şart tazminatı talep etmektedir. İlk önce erken fesih nedeniyle cezai şart istemi incelenecek olursa sözleşmenin 47. Md.'de "... Sözleşmenin ... tarafından feshi halinde veya Bayinin ...'in rıza ve iznini almaksızın sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi ... BAYİ, ... ile aralarında kararlaştırılacak ve sözleşme eki olarak belirlenen işlemlerde kaleme alınacak olan cezai şart tutarlarını ihtarname keşidesine ve mahkeme kararı alınmasına gerek kalmaksızın ilk yazılı talep üzerine ...'e ödeyeceğini beyan, kabul ve taahhüt eder" hükmün ihtiva etmekte olup aynı doğrultuda Protokol'ün 4. Md.'de ".... Bayi ve/veya Garantör ...'in ilk yazılı talebinde ve ...'in hiçbir kanuni merasim yürütmesine gerek olmaksızın 50.000 USD tutarındaki parayı ...'e nakden ve defaten ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder ..." hükmünü ve feshin sonuçlarını düzenleyen sözleşmenin 45/b,1 Md.'de fesih halinde, sözleşmeden doğan tüm borçların muaccel olacağı " hükmü kapsamında davalı taraf sözleşmeyi süresinden önce piyasa koşullarının değişmesi ve karlılık paylarının düşürülmesi neden göstererek feshettiğinden fakat sözleşmede kar payı taahhüdünde bulunulmayıp sözleşmenin imzalandığı tarihte basiretli bir tacir gibi piyasa koşullarının öngörülmüş olması gerektiğinden yapılmış olan fesih haksız olup davacı taraf sözleşmenin erken feshi nedeniyle 50.000 USD cezai şart talep etme hakkına sahiptir fakat davalının Cizre Vergi Dairesinden getirtilen gelir vergisi beyannameleri dikkate alındığında bu tutar şirketin ekonomik anlamda mahvına sebebiyet verebileceğinden %20 oranında tenkis yapılmasının uygun olacağı kanaatine varılarak bu talebin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş faiz başlangıç tarihi taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren hükmedilmiştir. Satış taahhüdün ihlali nedeniyle cezai şart talebi yönünden somut davaya bakıldığında sözleşmenin eki niteliğinde bulunan satış taahhütnamesine göre bahar sözleşme yılında asgari 500 m3/yıl beyaz ürünü davacıdan satın alınarak satmayı taahhüt etmiş olup bahar m3 beyaz ürün için 60 USD cezai şart bedeli öngörülmüştür. Buna göre 20.09.2015 sözleşmenin imzalandığı tarih ile 13.03.2017 tarihi arasında çalışılan döneme göre 738,35 m3 beyaz ürün alımı yapması gerekirken 184,84 m3 beyaz ürün alındığı, 553,51 m3 eksik alım olduğu ve cezai şart bedelinin toplamda 33.210,54 USD olduğu, davacı tarafın daha önce İstanbul ... Noterliği'nin 01.09.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, satış taahhüdüne uyulmadığı, cezai şart borcu doğduğunu, ürün verilmeye devam edilmesinin cezai şart isteminden vazgeçildiği anlamına gelmeyeceğini davalı tarafa bildirmiş olduğundan zımnen feragat hususunda söz konusu olmadığı gözönüne alınarak davacının satış taahhüdünün ihlali nedeniyle cezai şart talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ariyet ve demirbaşların aynen iadesi olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine gelince taraflar arasındaki ariyet sözleşmesi hükümleri gereğince sözleşmenin herhangi bir nedenle son bulması halinde bayi'nin teslim edilen tüm malzemeleri davacı ariyet veren şirkete geri teslim etmekle mükelleftir. Bu konuda kuşku olmamasına rağmen davalı taraf, davacıya çektiği fesih ihtarnamesinde ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde ariyet ve demirbaşların istasyondan alınmasını davacı şirkete ihtar etmiş ve kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş fakat davacı taraf ariyet ve demirbaşları teslim almamış olup kusurludur. Kusurlu olan davacının dava açarak bunların iadesini veya bedelini talep edemeyeceği hukuken ortada olup bu talep yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...."gerekçesi ile, '' Davanın KISMEN KABULÜNE, A) 50.000-USD sözleşmenin erken feshi nedeniyle ödenmesi gereken cezai şart bedelinin % 20 oranında tenkisi ile 40.000-USD'nin dava tarihi olan 31/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, B) 33.210,54-USD satış taahüdünün ihlali nedeniyle ödenmesi gereken cezai şart bedelinin 10.000-USD si yönünden fesih tarihi olan 03/04/2017 tarihinden , 23.210,54-USD si yönünden ıslah tarihi olan 23/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, C) Ariyet ve demirbaşlara ilişkin açılan davanın REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı bayinin taraflar arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesini süresinden önce haksız olarak feshetmesi üzerine bayilik protokolünün 4. Maddesinde tanımlanan cezai şart, eksik ürün alımından kaynaklı cezai şart ile davalı bayiye ariyet olarak verilen malzeme ve ekipmanların aynen iadesi olmadığı takdirde bedelinin iadesi için İstanbul 7 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/998 E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını,Her ne kadar ilk derece Mahkemesi "davalı yanın müvekkili şirkete göndermiş olduğu ihtarnamede ariyete konu malzemelerin alınması gerektiğini belirtmesine karşın müvekkili şirket tarafından malzeme ve ekipmanların alınmadığı bu nedenle de müvekkili şirketin kusurlu olduğu" gerekçesi ile bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiş ise de; Mahkemenin gerekçesine katılmanın asla mümkün olmadığını, zira; Taraflar arasında akaryakıt istasyonunda kullanılmak üzere davalı eski bayiye teslim edilecek olan ariyet ve demirbaşlara ilişkin olarak ariyet sözleşmesi akdedilmiş ve teslim edilen ariyet ve demirbaşların belirtildiğini, Ariyet sözleşmesi uyarınca davalı eski bayiye 1 adet kurumsal kimlik giydirmesi, 1 adet 7,5 Hp Kompresör, 1 adet 32 KWA Jeneratör, 1 adet hava-Su saati ve tank pompa otomasyonu teslim edildiğini, ancak bayilik sözleşmesinin feshi sebebiyle ariyet sözleşmesinin de geçersiz hale gelmiş bulunduğunu,Bayilik sözleşmesinin 46/f maddesi uyarınca; Akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi veya herhangi bir sebeple sona ermesi halinde bayilik ilişkisi sebebiyle ... ile akdetmiş olduğu bütün kredi, malzeme vesair hususlara müteallik sözleşmelin münfesih olacağını ve bu sözleşmelerden doğan borçlan ile doğacak her türlü borçların muaccel olacağını peşinen kabul ve taahhüt eder. Bayilik protokolünün Bayilik İlişkisinin ihlali ve Feshi başlıklı 5.3. Maddesi'ne göre Bayi ...'çe Bayl'e ve/veya istasyona sağlanan her türlü maddi, gayri maddi manevi nitelikteki her türlü değer ifade eden kıymetler gibi her türlü ... değer, hizmet ve yatırımlarını aynen veya aynen iadesi mümkün olmayan değerlerin ise bedellerini menfi müspet nitelikteki tüm ... zararını, ilk yazılı talebinde ...’e derhal ödeyeceğini kabul beyan ve taahhüt etmiştir. Ariyet Sözleşmesinin 13.maddesinde; ‘davalı eski bayi ‘her ne sebeple olursa olsun, ariyet olarak verilen tüm malzeme, teçhizat ve diğer tüm menkullerin uğrayabileceği değer eksilmesi ve hasarı, ...’e tanzim etmeyi, malzeme ve teçhizat ve diğer tüm menkullerin tamamen zayi olması veya bir daha kullanılmasına imkan kalmayacak şekilde hasara uğratılması hallerinde bunların rayiç değerlerini, bu değerlere hiçbir suretle itiraz etmemek ve bu değerlerden aşınma, eksilme ve amortisman paylarının düşülmesi gibi bir talepte bulunmamak şartıyla ...’e derhal ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.’ Ariyet Sözleşmesinin 19. Maddesinde; ‘ariyet alanın fesihten sonra tüm ariyetleri sağlam ve kullanıma açık bir şeklide ...'e veya ...'in göstereceği şahıs veya ...'e geri vermeyi, vermediği takdirde ...'in istasyona giderek bu malzemeyi söküp almasına şimdiden muvafakat ettiği hususlarını davalı tarafından kabul ve taahhüt edilmiştir.’ Ariyet Sözleşmesinin 14. maddesinde ise; ‘ariyet ve demirbaşların tesisinden, kullanılmasından ve bunların sökülmesi halinde ...'e geri verilmesine kadar geçen zaman içinde muhafazasından ariyet alanın sorumlu olduğu taraflarca kabul edilmiştir.Bayilik sözleşmesinin feshine bağlı olarak ariyete konu malzemelerin, söküm, nakliye masraflarının davalı bayiye ait olduğu, malzeme ve ekipmanların teslimine kadar muhafazasından sorumlu olduğu hususları nazara alındığında davalı eski bayinin ihtarname içeriğinde ariyetlerin teslim alınmaması yönünde sorumluluk kabul etmeyeceği yönündeki iddiası ile buna bağlı olarak müvekkili şirketin ariyetleri teslim almadığı için kusurlu olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, Davalı bayi ariyete konu malzemeleri nakliyeye hazır bir halde bulundurmak ve buna ilişkin masrafları da karşılamak zorunda olmasına karşın esasen üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği gibi teslim anına kadar muhafaza etme yükümlülüğüne de aykırı davrandığını, esasen Mahkemece yapılması gereken mahallinde keşif yapılmak sureti ile ariyete konu malzeme ve ekipmanların aynen ve hasarsız şekilde bulunup bulunmadığını tespit etmek, malzeme ve ekipmanların bulunmaması halinde ise değerinin tespitinin yapılması yönünde rapor aldırmak sureti ile karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulmuş olması nedeni ile de Mahkeme kararının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, İleri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taraflar arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesinin davalı bayi tarafından süresinden önce erken feshi sebebiyle,cezai şart alacağı, satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağı ve ariyet-demirbaşların aynen iadesi, bu mümkün değil ise tespit edilecek rayiç bedelin tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekilinin mahkemece ret edilen ariyet-demirbaşların aynen iadesi talebine yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde, Taraflar arasında 20.09.2015 tarihinde 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik sözleşmesi imzalanmış olup davalı bayi ... tarafından davacı ... Ticaret A.Ş.'ye Emirdağ ... Noterliğinden gönderdiği 03.04.2017 tarih ve ... yevmiye nolu bayilik sözleşmesinin sona erdirilmesi konulu ihtarname ile; ''...bayilik lisansının EPDK tarafından Petrol piyasası lisans yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca 13.03.2017 tarih ve 12083 sayılı karar ile sonlandırıldığını, açıklanan nedenlerle, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve tüm ekleri ve bağlantılı sözleşmeler lisansının sona erdiği 13.03.2017 tarihi itibariyle sona ermiş olup, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla İstasyonda bulunan kurumsal kimlik ve varsa şirketinize ait diğer malzemelerin işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde istasyondan alınmasını, aksi takdirde tarafından kaldırılacağı ve şirketinizin bir hak iddia edemeyeceği,'' ihtaren bildirilmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi heyet raporunda; Ariyet Alan Tarafından Alınan Malzeme Teçhizat ve Menkullerin Listesine göre davacı tarafından davalıya ariyet olarak Kurumsal Kimlik Giydirmesi, 7.5 HP Kompresör, Hava-su Saati, |32 KVA Jeneratör, Tank Pompa Otomasyonunun ariyet olarak teslim edildiği, davalıya ariyet olarak verilen malzemelerin toplam değerinin 81.091,63 TL olup, davalı tarafa Ariyet Sözleşmesi ile verilen makine ve teçhizatlara ilişkin davacı defter ve kayıtlarında 255 Demirbaşlar Hesabı ve 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı olduğu, azalan bakiyeler yöntemi ve normal amortisman yöntemi kullanılarak amortisman hesabına tabi tutulduğunun görüldüğünü, davalının defterlerine göre, ariyet malzemelerinin net tutarının 73.268,81 TL olduğu, toplamda 71.005,73 TL. Amortisman ayrıldığı, ayrılan amortisman sonrası kalan bakiyenin 2.263,08 TL. olduğunun görüldüğü belirtilmiştir. Bayilik sözleşmesinin 27. maddesinde;''......., BAYİ'ye malzeme (pompa, kompresör, hava-su saati vs.) tahsis edip etmemekte serbesttir. ..., BAYİ'ye malzeme tahsis ettiği takdirde bu malzemeyi işbu sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan ariyet sözleşmesi hükümlerine göre verecek ve yediemin sıfatıyla BAYİ'nin belirleyeceği, ...'in de kabul edeceği kişiye veya bizzat BAYİ'e, BAYİ'nin tüzel kişi olması halinde BAYİ'nin yetkili temsilcisine aynan teslim edecektir. BAYİ, bu malzemenin tamamını sigorta ettireceğini ve sigorta poliçesinde dayin ve mürtehin sıfatıyla ...'İ göstereceğini ve poliçeyi ...'e tevsik edeceğini beyan, kabul ve taahhüt eder. BAYİ, teslim edilen bu malzemenin, ...'in ilk talebinde yediemin tarafından veya bizzat BAYİ tarafından ...'e teslim edileceğini, garanti ve taahhüt eder. Aksi halde malzemenin fesih günündeki yeni malzeme satın alım bedeline göre hesaplanacak bedelini ve buna İlişkin KDV'sini ödemekle yükümlüdür.'' Bayilik sözleşmesinin Feshin sonuçları başlıklı 46. Maddesinin a bendinde;'' BAYİ, fesih tarihini takiben 2 gün içinde İstasyonu ve tesislerini ...'e teslim edeceğini, aksi halde ... tarafından cebri icra yoluyla tahliye edileceğinin bilincinde olduğunu ve tahliye ve teslimde gecikmesi halinde her geçen gün için ...'in akaryakt satışlarından uğrayacağı zarar ve ziyanla birlikte İşbu sözleşme veya ek protokollerle belirlenen cezai şartı da ...'in ilk talebinde derhal ödemeyi kabul ve taahhüt eder.'' b bendinde;'' ..., tüm teminatları paraya çevirerek yasal mevzuat gereği sahip olduğu haklara istinaden istasyona, ariyet sözleşmesine istinaden de istasyon işletme malzemelerine (pompa, kurum kimliği vasaira) el koyar.'' c bendinde ise;'' ..., uhdesindeki veya İstasyondaki BAYİ'ye ait haklar üzerinde hapis hakkını kullanır.'' hükmü düzenlenmiştir. Ariyet sözleşmesinin sözleşmenin sona ermesi başlıklı bölümünün 18 Maddesinde;'' Ariyet alan, iade ve / veya fesih ihbarının kendisine tebliğinden itibaren 3 (üç) gün içinde ve/veya Bayilik Sözleşmesi'nin Bayi'den kaynaklanan vs fesih hallerinde derhal ariyet konusu Malzeme, teçhizat ve diğer tüm menkullerin sağlam ve kullanıma açık bir şekilde ...'E veya ...'İN göstereceği şahıs veya ...'E geri verecektir. Geri verilen malların yerlerinde sökme ve taşıma giderleri Ariyet alana aittir. Ariyet alan menkulleri geri vermeyecek olursa ...'İN yukarıda 3. maddede adresi belirtilen istasyona giderek bu malzeme ve teçhizatı söküp almasına şimdiden muvafakat eder,'' hükmünün düzenlendiği, ariyet sözleşmesinin CEZAİ ŞART başlıklı 19 Maddesinde ise;'' Ariyet alan, 19. (sözleşmede 19 yazılmış ancak madde içeriğine göre 18 olması gerekiyor.) madde gereğince, malzeme, teçhizat ve diğer tüm menkulleri süresinde ...'E iade etmediği taktirde, ...'İN bu malzeme, teçhizat ve diğer tüm menkullerden yararlanamamasından doğacak zarar ve ziyana, mahrum kalacağı kara, bu malzeme,teçhizat ve diğer tüm menkulleri geri almak için ... tarafından yapılacak tüm masraflara karşılık olarak teslimde gecikilen her gün için ...'E, o tarihteki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak 200 $ ( ikiyüz ) Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası cezai şartı ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt eder,'' hükmü düzenlenmiştir.Davacının, davalıya ariyet olarak verilenleri bayilik sözleşmesi sona erdiği için teslim alma hakkı ve davalı bayininde sözleşme ile teslim edilen ariyetleri iade yükümlülüğü bulunmaktadır. Davalı gönderdiği ihtarname ile ariyetleri teslime hazır olduklarını ve ihtarnamenin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde istasyondan alınmasını bildirmiştir. Buna rağmen davacı ariyetleri teslim almamıştır. Davalı ariyetleri teslime hazır olduğunu bildirdiğinden ve davacı ihtarnameye rağmen ariyetleri teslim almadığından bedellerini talep etmesine olanak bulunmamaktadır. Davalının ihtarnamesinin gönderildiği tarihte davaya konu ariyetlerin akaryakıt istasyonunda bulunmadığı iddia edilmediği gibi ispat da edilmemiştir. İlk Derece Mahkemesine sunulan deliller, bilirkişi raporu içeriğindeki tespitler doğrultusunda; mahkemece, ariyet-demirbaşların aynen iadesi, bu mümkün değil ise tespit edilecek rayiç bedelinin tahsili istemlerine ilişkin talebin reddine yönelik karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesince gerekçesi yazılmak suretiyle hüküm kurulduğu da gözetildiğinde mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin mahkemenin kabulüne yönelik tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Dava dosyası içindeki belge ve bilgilere, delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığından, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,7‬ TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 13/02/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.