mahkeme 2025/1060 E. 2025/1264 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1060
KARAR NO: 2025/1264
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/05/2025
NUMARASI: 2023/70 Esas - 2025/287 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 27/01/2023
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirkete EPDK tarafından verilmiş lisans uyarınca, ... (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) tedariki yaptığını, ... ürünü, özel tanklar ve sistemler içinde depolanması gerektiğinden, müşterilerine ... tedariği yaparken, müşterisinin sahasına ...'i depolama ve kullanıma hazır hale getirmek için, kendisine ait olan tank sistemini ve ilgili ekipmanı kurduğu ,müvekkilimize ait olan tank sistemi ve ekipmanı müşteriye sözleşme kapsamındaki ... alımlarını sağlamak amacıyla ariyeten kullandırıldığı ve tedarik bittiğinde müvekkillerine ait tank sistemi ve ekipmanların iadesi gerektiğini, akdedilen sözleşmeler de bu hususların net bir şekilde düzenlendiğini,somut olaya ilişkin olarak; Müvekkili ile davalı arasındaki ... (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) Alım-Satım Sözleşmesi kapsamında, “... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sitesi Avcılar, İstanbul” adresindeki "... Terminali" olarak bilinen sahada, Müvekkiline ait görselleri yer alan ... tank sistemi ve ilgili ekipmanlarının kurulduğunu, dava konusu sistem'in ana parçası olan tankın seri numarası ... ve Sistem'in diğer ekipmanlarından olan evoparatör seri numarası 2015-1022 olduğunu, müvekkiline ait tank sisteminin iadesinin mümkün değilse sistemin bedelinin tazmini gerektiğini, davalı mülkiyeti kendisine ait olmayan sistemi üçüncü kişilere satma girişimi içerisinde olduğunu ileri sürerek ... tankı sisteminin müvekkili şirkete iadesini iadesinin mümkün olmaması halinde, sistemin bedelinin bilirkişi tarafından hesaplanarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği itibariyle bir tarafa temin yükümlülüğü veren ve faaliyetin zorunluluğu gereği teknik ekipmanın müşteriye teslim edildiği bir sözleşme olduğunu, süresinin ise 5 yıl olarak belirlendiğini, davacının haksız veya tek taraflı feshi halinde iade koşullarının oluşup oluşmadığına dair sektörel inceleme yapılması gerektiğini, fesih ihtarnamesi ve iade talebine dair temerrüt ihtarlarının usule uygun şekilde tebliğ edilmediğini ve şirketin UETS hesap sahibi olduğundan aykırı şekilde yapılan tebliğlerin yok hükmünde olduğunu, davacının sözleşme gereği üzerine düşen edim yükümlülüğünü yerine getirmediği için herhangi bir ücret yada iade talep edemeyeceğini, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir iade borcu bulunmadığını, dava konusu ettiği ... tankının müvekkili şirkete teslim edilip edilmediğini ispatla yükümlü olduğunu, müvekkilinden istediği ürünün gerçekten kendisine ait olduğunu da ispat etmek zorunda olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği ürüne ilişkin fatura ya da irsaliye ile uyumluluk olup olmadığı belirsiz olan ürünler dava konusu edilerek haksız bir alacak oluşturulmaya çalışıldığını, davacı tarafça taraflar arasındaki ilişkiyi ispatlayan veya şartları ortaya koyan sözleşme ibraz edilmediğini, 2020 tarihli sözleşme için 2011 tarihli 499.122,11-TL bedelli bir fatura ile 2015 tarihli 63.396,66-TL bedelli fatura ibraz edildiğini, ancak bu malzemenin teslim edilip edilmediğine dair ariyet sözleşmesi ya da teslim belgesi sunulmadığını, herhangi bir seri numarası olmaksızın düzenlenen faturaları gerekçe göstererek sadece kendi kaydını delil olarak sunan davacının müvekkilinin faaliyet alanındaki ürünün kendisine ait olduğunu iddia etmesi taraflarınca kabul edilebilir bir durum olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı tarafından sözleşmenin haklı neden ile fesih edildiğini, dava konusu edilen ... tankının davalıya ariyetten teslim edildiğini, sözleşme haklı neden ile fesih edildiğinden tankın masrafları davalıya ait olmak üzere davacıya iade edilmesi gerektiğini, davacının talebinin tankın iadesi yönünde olduğu, tankın iade edilebilir durumda olduğunun hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden; davanın Kabulüne, dava konusu 10m3 hacimli ... seri numaralı ... depolama tankı ile 1500 N m3/h kapasiteli ... seri numaralı buharlaştırıcı aparatının söküm ve teslim masraflarının davalıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya teslimine, infazın icra müdürlüğünce yerine getirilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; taraflar arasında akdedilen sözleşme nedeniyle mal iadesi borcu bulunduğunu, buna istinaden ihtar gönderdiğini ancak ... Tank sisteminin iade edilmediğini iddia ettiği, müvekkil şirketin davacı tarafa herhangi bir mal teslimi bulunmamasına, davacı tarafça alacağını ispat eder nitelikteki hiçbir bilgi ve belge dosyaya sunulmamasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, alınan bilirkişi raporunda tanklardan birinin müvekkiline ait tesiste bulunamadığı açıkça belli olduğu tanklar sanki tesisteymiş gibi iadesine karar verildiğini, kurulum esnasında olan fotoğraflar rapora eklenerek sayın mahkemeye ürünlerin orada olduğuna ilişkin izlenim yaratıldığını raporda "... seri numaraları okunmasa da..." ifadesi yazılmasına rağmen malların davacıya ait olduğunun nasıl belirlendiği anlaşılamadığını, aynı grup içerisinde gerçek bir ve mal hizmet ilişkisine dayanmayan, sonradan da düzenlenebilecek olan bir takım teslim tesellüm tutanakları ile müvekkili borçlandırılmaya çalışıldığını, 2011 yılından bu yana hiç bir zaman ... satışı yapmamış olan davacı taraf şirketin devrinden sonra yani ... bünyesinden ayrıldıktan sonra asgari tutarda ... alınmadığı gerekçesi ile sözleşmeyi feshettiğini, müvekkili şirketin davacının grup şirketlerinden biri ilken feshedilmeyen sözleşme şirket devrinden sonra feshedildiğini, ... A.Ş. ile sözde sözleşmenin imzalanma tarihi 24.02.2020 olduğu, müvekkili şirketin ... grup tarafından devri ise 03.12.2021 tarihinde yapıldığını, sözleşmenin 27.10.2022 tarihinde feshedildiği 24.02.2020 tarihinden itibaren hiç bir zaman ... satışı yapılmadığı, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir iade borcu bulunmadığını, davacı tarafça 5 yıl süreli sözleşmenin süresi dolmadan iade istenemeyeceğini, 2020 tarihli sözleşme için 2011 tarihli 499.122,11-TL bedelli bir fatura ile 2015 tarihli 63.396,66-TL bedelli fatura ibraz edildiğini ancak bu malzemenin teslim edilip edilmediğine dair ariyet sözleşmesi ya da teslim belgesi sunulmadığını , yapılan keşifte dava konusu malların müvekkili şirkete ait tesiste olmadığı ispatlandığını, davacı tarafından huzurdaki dava 922.000-TL (45.000- euro) olarak açıldığı ancak bilirkişi tarafından yapılan bedel tespitinde dava konusu ürünlerin bedeli 348.985,42-TL olarak belirlendiğini, davacı tarafından ürünlerin iadesi, mümkün olmaması halinde bedel iadesini talep ettiğini, ancak davacı taraf lehine hükmedilen vekalet ücreti 922.000-TL üzerinden 141.080,30-TL olarak hükmedildiğini, teslime konu ürünlerin bedeli 348.985,42-TL olduğu bilirkişi raporu ile de sabit olduğu halde vekalet ücreti dava değeri üzerinde değil teslime konu ürünlerin bebeli olan 348.985,42-TL üzerinden belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava doğalgaz tedarik sözleşmesi kapsamında davalıya ariyet verildiği ileri sürülen tankın iadesi istemine ilişkindir. Davalı ticari ilişkinin gerçekte olmadığı, sözleşmeyi inkarı üzerine mahkemece bilirkişi kurulu oluşturularak imza incelemesi yaptırılmış,davacı dayanağı sözleşme ile 24.02.2020 tarihli 9 sayfadan ibaret Sözleşme aslının her sayfasında ve kapakta ... A.Ş'ye atfen kaşe izi üzerine atılmış sağ taraftaki imzaların ...'nin eli ürünü olduğu, söz konusu 24.02.2020 tarihli 9 sayfadan ibaret Sözleşme aslının her sayfasında ve kapakta ... A.Ş'ye atfen kaşe izi üzerine atılmış sol taraftaki imzaların ...'ün eli ürünü olduğu yolunda rapor sunulmuş, sözleşmenin davalı şirket yetkilileri tarafından imzalandığı belirlenmiştir.Tankın müvekkili şirket yedinde olmadığının ileri sürülmesi üzerine de mahallinde yapılan inceleme neticesinde Isısan tarafından imal edildiği anlaşılan 10 m3''lük Seri No'su ... olduğu (... Depoculu'ğa Sistemin kurulduğu zaman çekilen fotoğrafına göre) ancak keşif sırasında etiket yerine bakıldığında Etiketin yerinde olmadığı (Perçin yerlerinin kesik/kopuk olduğu) tespit edildiği, seri nosu okunamasa bile Tankın kurulduğu zaman çekilen fotoğraflarla da karşılaştırıldığında Sistem'in ... Depoculuğa kurulduğu yerdeki 10 m3'lük ... Tankı olduğu ve Isısan imalatı olduğu ... Tuzla İstanbul-Türkiye tarafından imal edildiği anlaşılan ... ekipman tipli ... Dizayn Kodlu 1500 Nm3/h kapasiteli ... sıra nolu olduğu (... Depoculu'ğa Sistemin kurulduğu zaman çekilen fotoğrafına göre) keşif sırasında etiketinin yerine görüldüğü, Davacı tarafından davalı ... A.Ş Firmasına dava konusu sözleşme içeriğinde kurulduğu kanısına varılan “... tank sistemi”nin yerinde olduğu ve atıl durumda bulunduğu (kullanılmadığı) tespit edildiği,sistemin yıllardan bu yana kullanılmadığından korozyona uğraması sebebiyle tank içinin de paslı/korozyona uğramış olabileceği, tüm vana ve diğer ekipmanının tamamiyle değiştirilmesi gerektiği, Evoparatörün gövdesi Alüminyum/ Alüminyum alaşımı olabileceği sebebiyle ana gövde de korozyon ihtimali az olsa bile ekipmanlarının tamamı ile değiştirilmesi söz konusu olabileceği, sistem bulunduğu yerden sökülerek iade edilebileceği hususlarında rapor ibraz edilmiştir. Taraflar arasında 24/02/2020 tarihli ... Sıvılaştırılmış Doğalgaz Alım Satım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin süresinin 5 yıl olduğu, 7. Maddesinde 3 aylık dönemler halinde dönemsel termin programına göre alınacak ...'nin müşteri tarafından satıcıya bildirilmesi gerektiği, müşterinin bildireceği, 11. Maddesinde kurulan sistemin mülkiyetinin satıcı'ya ait olduğu, müşterinin sistemi sadece ariyeten kullandığı, sistem müşteri tarafından hiçbir şekilde ipotek ettirilemeyeceği, teminat gösterilemeyeceği ve satıcının onayı olmadan yerinin değiştirilemeyeceği, 15. Maddesinde; sistemin müşteri sahasında kurulması sahasında doğabilecek olan nakliye ve vinç bedelleri ile sözleşmenin her hangi bir sebep ile sona ermesi nedeniyle doğabilecek tüm demontaja ilişkin nakliye, vinç vs bedellerin ödenmesini müşterinin peşinen kabul ve taahhüt ettiği, 20. Maddesinde de; Müşteri, işbu sözleşmenin herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal ettiği veya borç ve taahhütlerini yerine getirmediği İşbu Sözleşmenin 7. maddesi uyarınca müşteri'nin tank kapasitesine bağlı olarak öngördüğü tüketimi herhangi bir şekilde gerçekleştirmediği durumda” sözleşmeyi feshedebilecek ve sistemin iadesini talep edebileceği düzenlenmiştir. Sözleşme imzasına rağmen aradan geçen zamana göre sözleşme hükümlerinin fiilen yerine getirilmediği anlaşılmakla mülkiyeti davacıya ait tank ve sisteminin davalıdan alınarak davacıya teslim edilmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davalı tarafın savunmaları iadeyi geciktirme amaçlı olup, kullanılmadığı belirgin olan sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen tankın sözleşme süresinde iadesinin istenemeyeceğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Davalı tarafın imzaladığı belirlenen sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya ariyetten kullanılmak üzere teslim edilen tankın davalının deposunda seri numarası sökülmüş halde mevcut olduğu; tesisin kurlumu sırasında çekilen fotoğraflar ile karşılaştırılarak davacıya ait ekipmanın davalının deposunda atıl vaziyette kurulu bulunduğunun tesbit edildiği,ekipmanın önce ki ve halihazır durumunun fotoğrafların bilirkişi raporuna eklendiği,davalı vekilinin ekipmanın tesbit edilmediğine ilişkin istinaf nedeninin yerinde bulunmadığı,mülkiyeti davacıya ait bulunan ekipmanın sözleşmenin haklı veya haksız olarak feshedildiğine bağlı olmaksızın iadesi gerektiği gibi davalının doğalgaz satın alma mükellefiyetini hiç yerine getirmediği anlaşılmakla ariyetin iadesine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Ne var ki davacı tarafça dava dilekçesinde dava değeri 922.000-TL gösterilmiş ise de bilirkişi kurulu tarafından tank ekipmanının dava tarihinde ki güncel değerinin 348.985,42-TL olduğunun tespit edildiği, bu miktar üzerinden davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken davacı tarafça gösterilen dava değeri üzerinden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf nedeni haklı bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle; iade edilebilir halde bulunan ... tankı ekipmanının iadesine karar verilmesine yönelik hükümde isabetsizlik yok ise de; iadesine karar verilen tankın tesbit edilen dava değeri üzerinden davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken; dava dilekçesinde yazılı dava değeri üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi doğru olmamıştır. Davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülerek belirlenen değer üzerinden davacı yararına vekalet ücreti takdiri ile birlikte belirlenen miktar üzerinden dava harcının da düzeltilmesi gerekmektedir.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından kararın kaldırılarak davanın kabulüne, davacı yararına belirlenen değer üzerinden nispi vekalet ücreti takdir edilmesine, karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/05/2025 Tarih 2023/70 Esas - 2025/287 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne, dava konusu 10m3 hacimli 11/0156 Seri numaralı ... Depolama Tankı ile 1500N m3/h kapasiteli 2015/1022 seri numaralı buharlaştırıcı aparatının söküm ve teslim masrafları davalıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya teslimine, infazın icra müdürlüğünce yerine getirilmesine, "İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 23.839,19-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 15.745,46-TL'nin mahsubu ile kalan 8.093,73-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 15.745,46-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından sarf edilen 40.433-TL bilirkişi ücreti, 3.647,30-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 44.080,30-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 55.837,67-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,"Davalı tarafından yatırılan 15.745,45-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından sarf edilen 60-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/09/2025