mahkeme 2022/788 E. 2024/287 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/788 Esas
KARAR NO: 2024/287
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2022
KARAR TARİHİ: 19/03/2024

DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 13/10/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Müvekkiline ait ------- plakalı araç ile davalı ... şirketinin sigortalısı olan ---------- plakalı araç arasında 30/03/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza sonucunda davalı ... şirketinin sigortalısı olan ------- plakalı aracın %100 kusurlu bulunduğunu, kaza neticesinde müvekkiline ait --------- plakalı araçta mezkur kaza nedeniyle değer kaybı ve hasar farkı tazminatı meydana geldiğini beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkiline ait araçta meydana gelen kusuru oranına göre şimdilik 100,00TL hasar farkı tazminatı, 100,00 TL reel değer kaybı bedelini kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, açmış oldukları davaya konu alacakların belirlenmesi amacı ile eksper bilirkişisine usul ekonomisi açısından dosyanın tevdii edilerek rapor alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 25/01/2023 tarihli tam ıslah sonrası dava dilekçesinde özetle: HMK 107. Maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile; müvekkiline ait araçta meydana gelen kusur oranına göre şimdilik 100,00 TL Hasar Tazminatı Bedeli, 100,00 TL Reel Değer Kaybı bedelini kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, açmış oldukları davaya konu alacakların belirlenmesi amacı ile Eksper Bilirkişisine usul ekonomisi açısından tevdii edilerek rapor alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili mahkememize sunduğu 19/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Zamanaşımına uğramış davanın reddine, hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18. maddesi ve hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 21. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini, red taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı ve hasar tazminatı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına karar verilmesini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:-------- Noterler Birliği'nin 09/11/2022 tarihli müzekkere cevabı, ---------Ş.'nin müzekkere cevabı,-Makine Mühendisi bilirkişinin 17/07/2023 tarihli raporu,
-Makine Mühendisi bilirkişi 17/07/2023 tarihli raporunda sonuç olarak: "Sürücü -------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracın Asli ve %100 kusurlu olduğuna, Sürücü ... sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın atfı kabil kusurunun olmadığına, -------- kayıtlarında hasar tutarının 10.279,53 TL olduğuna, Dava dilekçesi ile hasar durumunu gösteren ekspertiz, faturanın sunulmadığı, Aracın geçmiş hasar bilgilerinin sunulmadığı, Sigorta şirketinin hasar bedeli ödemesinin 18.167,66 TL( İcra takip ödemesi dahil) toplam bedeli olduğuna, Aracın değer kaybı bedelinin sigorta şirketi tarafından 1.119,00 TL ödemenin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir." şeklinde rapor ibraz etmiştir.
-Makine Mühendisi bilirkişinin 09/11/2023 tarihli ek raporu, -Makine Mühendisi bilirkişi 09/11/2023 tarihli ek raporunda sonuç olarak: "-------- sevk ve idaresindeki ------- plakalı aracın asli ve %100 kusurlu olduğuna, ... sevk ve idaresindeki --------- plakalı aracın atfı kabil kusurunun olmadığına, --------- kayıtlarında hasar tutarının 10.279,53 TL olduğuna, dava dilekçesi ile hasar durumunu gösteren ekspertiz, faturanın zamanında sunulmadığına, İtiraz dilekçesi ile sunulan ekspertizin değerlendirmesi neticesinde sigorta şirketinin 10.279,53 TL hasar ödemesi sonrasında hasar farkının 6.870,48 TL olacağına, Aracın geçmiş hasar bilgilerinin sunulmadığı, Sigorta şirketinin hasar bedeli ödemesinin 18.167,66 TL (İcra takip ödemesi dahil) toplam bedeli olduğuna, Hasar tarihindeki değer kaybı bedelinin 13.263,95 TL olduğuna, aracın değer kaybı bedelinin sigorta şirketi tarafından 1.119,00 TL ödemenin yapılmış olduğuna, kalan değer kaybı bedelinin 12.144,95 TL olacağına kanaat getirilmiştir." şeklinde ek rapor ibraz etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; trafik kazası nedeniyle -------- plakalı araçta oluşan değer kaybı ve hasar bedelinin tazmin edilmesi istemine ilişkindir.Arabuluculuk, “zorunlu arabuluculuk” ve “ihtiyari arabuluculuk” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.Bazı uyuşmazlıklar için mahkemeye dava açmadan önce arabulucuya gitme zorunluluğu vardır. Zorunlu arabuluculuk, bu uyuşmazlıklar açısından dava şartıdır. Ticari davalar ve iş davalarına konu olan bazı talepler zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmıştır. İhtiyari arabuluculuk ise, tarafların bir arabulucuya gitme zorunluluğu olmadığı halde uyuşmazlığın çözümü için dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı tercih etmesidir. Taraflar üzerinde tasarruf edebilecekleri her türlü özel hukuk uyuşmazlığıyla ilgili ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurabilir.Arabuluculuk Kanunu’nun 13/1 maddesinde, "Taraflar dava açılmadan önce veya davanın görülmesi sırasında arabulucuya başvurma konusunda anlaşabilirler. Mahkeme de tarafları arabulucuya başvurmak konusunda aydınlatıp, teşvik edebilir." düzenlemesi mevcuttur.Arabuluculuk Kanunu’nun "Tarafların anlaşması" başlıklı 18. maddesi ile; "(1) Arabuluculuk faaliyeti sonunda varılan anlaşmanın kapsamı taraflarca belirlenir; anlaşma belgesi düzenlenmesi hâlinde bu belge taraflar ve arabulucu tarafından imzalanır.(2) Taraflar arabuluculuk faaliyeti sonunda bir anlaşmaya varırlarsa, bu anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesini talep edebilirler. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuşsa, anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden talep edilebilir. Davanın görülmesi sırasında arabuluculuğa başvurulması durumunda ise anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi, davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir. Bu şerhi içeren anlaşma, ilam niteliğinde belge sayılır.(3) İcra edilebilirlik şerhinin verilmesi, çekişmesiz yargı işidir ve buna ilişkin inceleme dosya üzerinden yapılır. Ancak arabuluculuğa elverişli olan aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda inceleme duruşmalı olarak yapılır. Bu incelemenin kapsamı anlaşmanın içeriğinin arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığı hususlarıyla sınırlıdır. Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesi için mahkemeye yapılacak olan başvuru ile bunun üzerine verilecek kararlara karşı ilgili tarafından istinaf yoluna gidilmesi hâlinde, maktu harç alınır. Taraflar anlaşma belgesini icra edilebilirlik şerhi verdirmeden başka bir resmî işlemde kullanmak isterlerse, damga vergisi de maktu olarak alınır.(4) (Ek: 12/10/2017-7036/35 md.) Kanunlarda icra edilebilirlik şerhi alınmasının zorunlu kılındığı haller hariç, taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklar bakımından ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.(5) (Ek: 12/10/2017-7036/24 md.) Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz." şeklinde düzenlenme bulunmakta olup anlaşma belgesinin ilâm niteliğinde belge sayılacağı, üzerinde anlaşılan konularda dava açılamayacağı belirtilmiştir.Somut olayda taraflar arasında arabuluculuk görüşmeleri sırasında yapılan müzakereler sonucunda tanzim edilen son tutanakta " başvurucunun -------- plakalı aracı ile karşı tarafın sigortalısı olan araç --------- arasındaki 30.03.2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu başvurucuya ait araçta meydana gelen hasar farkından doğan değer kaybı ve araç hasar bedelinin karşı taraftan talepleri konusunda karşı taraf ------- şirketi ile aralarında anlaşma sağlanmış taraflar müzakerelere son verilmesini istemişlerdir. Taraflar müzakereler sonucunda anlaşmaya varmışlardır. Taraflar anlaştıklarını beyan ettiler ve ‘son tutanağa böyle geçsin’ dediler. Müzakereler ''GÖRÜŞME SONUNDA ANLAŞMA'' şeklinde sonuçlanmıştır." şeklinde belirtilerek taraflar arasında 05/10/2022 tarihli bir anlaşma belgesi düzenlenmiş ve arabuluculuk son tutanağı taraf vekilleri ve arabulucu tarafından e-imza ile imzalanmıştır.Arabuluculuk Kanunu’nun "Tarafların anlaşması" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrası ile arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar bir anlaşmaya varırlarsa, bu anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesini gerekli ise de aynı kanunun 18. maddesinin 4. fıkrası ile ticari uyuşmazlıklar bakımından avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayıldığından ayrıca icra edilebilirlik şerhi alınması gerekli değildir. Ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayıldığından Arabuluculuk Kanunu’nun 18/5. Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 21/7. maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz. Bu nedenle taraflar arasında dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak 05/10/2022 tarihli anlaşma belgesi düzenlenmiş olup arabuluculuk sonucunda tarafların anlaşmış olmaları nedeniyle davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu bağlı tarife gereğince alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin olarak alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4--Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T 7. maddesi uyarınca hesaplanan 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığının belirtilmesi nedeniyle gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2024