Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/204 Esas
KARAR NO:2025/92
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/03/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ---- marka ---- aldığını, araç satın alındıktan yaklaşık üç ay sonra 14/10/2021 tarihinde araç 20 bin km'de iken araçta yağ kaçağı şikayeti sonucu değişimler ve tamiratlar, 18/02/2022 tarihinde araç 78000 km'de iken benzer şikayetler ve sonucunda motor kapak contası dahil muhtelif değişimler ve tamiratlar, 17/03/2022 tarihinde ise motorun komple değişimi ile sonuçlanan arızalarla servise gidildiğini, üçüncü kez motor arızası sebebiyle servise gidildikten sonra arızanın tamir edilebilir olmadığı ancak motor değişimi yapılabileceği söylenmiş müvekkili istemese de motor değişimi yapıldığını ve aracın teslim edildiğini, üç kez motor arızası sebebiyle servise gidilmesine ve aracın tamiri süreci toplamda yaklaşık 100 günü bulmasına rağmen davalılar tarafından ikame araç temin edilmediğini, müvekkilin taşımacılık yapmakta iken aracın uzun süre arızalı kalması ve tamir sürecinin uzaması sebebiyle de ticari kayba uğradığını, yaklaşık 100 gün süresince araç kiralamak zorunda kaldığını, araç kiralama imkanının olmadığı dönemlerde iş ve kazanç kaybına uğradığını, müvekkilin aracıyla çalıştığı -----adlı şirkete aylık ortalama 40.000.TL-60.000.TL'lik iş yapmakta olup buna dair geçmiş dönem faturalarının deliller arasında sunulduğunu belirterek davalılardan satın alınan -------- değişimi sebebiyle iade alınmasını ve yenisi ile değiştirilmesini, araç değişimi yapılamaması halinde aynı özellikteki araç bedelinin ödenmesini veya motor değişimi sebebiyle aracın uğradığı değer kaybının ödenmesini, aracın tamir sebebiyle serviste kaldığı süre boyunca kullanılamaması sebebiyle uğranılan ticari kaybın ve ticari taşımacılık yapan müvekkilin zorunlu olarak araç kiralaması sebebiyle ödediği kiralama bedellerinin ödeme tarihinden başlayarak ticari faizi ile birlikte ödenmesini, aracın motor değişimi sebebiyle uğranılan yukarıda sayılan zarar miktarlarının ve değer kaybının belli olmaması sebebiyle belirsiz alacak davası niteliğindeki davanın kabulü ile dava masraf ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu aracın motoru ile ilk arızanın ------ ortaya çıkmadığını, bu tarihte aracın rutin bakımının yapıldığını, dava konusu arıza ile ilgili ilk olarak 18.2.2022 tarihinde ve araç 78.912 km'deyken servise başvurulduğunu, davacının bu arıza şikayeti üzerine dava dışı yetkili servis ------ davacının arıza şikayeti ile ilgili aracın ilgili parçalarını inceleme ve test için üçüncü kişi konumundaki ---- gönderdiğini ve o şirket tarafından hazırlanan raporda; (i) -----testinde bir bulgu görülmediği; (iü) ------oturma yüzeylerinde ve gayd boşluklarında bir bulgu tespit edilemediği; (iü) Silindir Kapak yüzeyinde atıklık İmediğinin tespit edildiğini, anılan raporda; arızanın giderilmesi için basit bazı parçaların değişimi ve onarımı ile ilgili görüş bildirildiğini,------- tarihinde servise giren bu araç ile ilgili anılan servis fişinde de belirtildiği gibi yağ soğutucusunu, motor yağı ve filtresini, antifrizi, külbütor kapağını, egsoz ve emme subaplarını, motor üst kapak contalarını değiştirdiğini, davaya konu aracın 2.3.2022 tarihinde yapılan onarım sonrası davacı tarafından teslim alındığını, davacının 17.3.2022 tarihinde ve araç 86.210 km'deyken motorun sesinin farklılığı ve aracın su eksiltme şikayeti ile tekrar aracı --- getirdiğini, ------ bu defa aracın motoru ve intercooler değişimini orijinal parçalarla (orijinal motor) garanti kapsamında yaptığını, davaya konu aracın bellek kaydı incelendiğinde aşağıdaki hususların tespit edildiğini, davaya konu araçtaki arıza tarihine kadar toplam 1676 saat 51 dk olan motor çalışma süresinin | saat 11 dk 26 sn'lik kısmında aracın motoru 0-0.80 bar yağ basıncı değerleri arasında kullanıldığını, bu aralıktaki yağ basıncı ile aracın kullanılmasının aracın motoruna zarar vereceğini, 3600 devri geçmemesi gereken motorun, --- devirlere kadar çıkartıldığını, düşük motor torklarında dahi ------yüksek devirlere çıkarılarak motorun zorlanmasına sebep olunduğunu, bütün bunlara ek olarak, motorun termal gerilimlere maruz kaldığı, ----çalıştırıldığı, ayrıca çok soğuk iklim koşullarında da ---- hava giriş sıcaklığının ölçüldüğü hava koşullarında ------ boyunca aracın kullanıldığını, davaya konu aracın arızasının, yukarıda belirtilen hatalı kullanımlar sonucu termal gerilimlere maruz bırakılma ve yığdırma tabir edilen motorun aşırı devirlere çıkarılmasının düşük yağ basıncıyla birleşmesi sonucu motorun soğutma galerilerinde çatlak oluşmasından kaynaklandığını, davacının, aracın diğer servise girişlerindeki toplam süreyi dikkate alarak onarım süresinin aşıldığı iddiasının da hukuken kabul edilebilir olmadığını, davaya konu araçta motor tamiri değil, orijinal motorla motor değişimi yapıldığını ki, bu yöntemin araçta değer kaybı yaratmayıp aksine aracın değerini motor yenilendiğinden arttıracağını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı -------- vekili ise cevap dilekçesinde özetle; üretim hatası olduğuna dair delil olmadığını, araç tamir edildiğinden inceleme yapılmasının da mümkün olmadığını, davaya konu araç ile ilgili garanti şartları madde 2 incelendiğinde aracın garanti süresi içerisinde malzeme, işçilik ve/veya montaj hatalarından dolayı arızalanması halinde, öncelikle ücretsiz. onarım yapılacağı, onarım yapılamaması halinde ise sadece arızalı/hatalı parçanın değiştirileceği, aracın yenisi ile değişiminin ve/veya bedel iadesinin hiçbir halde söz konusu olmadığının yazıldığını, aracın yenisi ile değiştirilmesi veya bedel iadesi şeklinde bir uygulamanın garanti sözleşmesi/şartları kapsamında olmadığını, ayrıca kullanımdan kaynaklı hatalardan üretici ve ithalatçının olmadığının da yazıldığını, bununla birlikte Garanti Şartlarının 10. Maddesinde, kapsamında bir arızası halinde seçimlik hakkını onarımdan yana kullanacağının düzenlendiğini, davacının aracının onarıldığı anlaşılmakla talebinin garanti sözleşmesine aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkememizce, davacı iddiası, davalı savunmaları, servis kayıtları, araç faturası, aracın garanti belgesi değerlendirilerek aracın açık/gizli ayıplı olup olmadığı, ayıp ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, araçta meydana gelen hasarların ağır kusur olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, davacının terditli taleplerinin değerlendirilmesi, aracın yenisiyle değiştirilip değiştirilmeyeceği, değer kaybı talebinin değerlendirilmesine ve kazanç kaybının değerlendirilmesine ilişkin otomotiv kürsüsünden oluşan üç kişilik heyetten rapor aldırılmış olup alınan raporda özetle; Dava konusu aracın ekonomik kullanım ömrüne göre oldukça erken dönemde ilk olarak satın alınmasından 2 ay 15 gün sonra ortaya çıkan, ardından 6 ay 20 gün sonra tekrar eden ve 7 ay 16 gün sonra sıfır sandık motor değişimi ile giderildiği anlaşılan, araçtan beklenen faydalanmayı kesintiye uğratan, muadillerinin kullanım amacını karşılamayan kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı, satın alma esnasında yapılacak makul bir inceleme ile ortalama bir kullanıcı tarafından tespitinin mümkün olmadığı ve kullanım ile birlikte zamana bağlı olarak emareleri ortaya çıkan arıza nedeniyle dava konusu aracın GİZLİ AYIP MAL niteliğinde olduğu, aracın en önemli ve en pahalı parçasında ortaya çıkan ayıbın AĞIR KUSUR niteliğinde olduğu, aracın onarıldığı dikkate alındığında değişim hususuna dair takdirin mahkemeye ait olduğu, davacının ilk arıza sonrası 2.ay 15.gün'de servise başvuru yaptığı ilgili hususun ihbar kabul edilip edilemeyeceği hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, motor değişimi nedeni ile konu aracın iş bu rapor tarihindeki değer kaybının nispi metoda göre 50.000,00 TL olarak hesaplandığı, davacının aracının toplam 90 gün serviste kaldığının anlaşıldığı, bu sürecin ilk 5 günü için ikame araç faturası sunulmadığı, kalan günler için sunulan faturaların tarih ve bedel olarak ilgili tarihlerdeki piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu ve toplam 67.200 TL'lik 3 faturanın ikame araç bedeli olarak kabul edilebileceği, mahkemenin davalının garanti sözleşmesi uyarınca aracın -------- iş günü boyunca onarımının mümkün olduğu beyanına itibar etmesi durumunda son onarım esnasında ilgili iş günü sayısını aşan 16 gün için araç kiralama bedelinin 11.510 TL olarak hesaplandığı , davacının sunduğu faturalardan aracın 2022 yılı içerisinde serviste kaldığı sürelerde de dava dışı diğer şirkete fatura kesmeye devam ettiği anlaşışmış olup bu hususla kazanç kaybına dair bir değerlendirme yapılmadığını belirtir rapor sundukları anlaşılmıştır.
Yine mahkememizce alınan bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi ile davacı vekilinin talep ettiği 5 günlük araç kiralama bedeli de hesaplanarak ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış olup, 5 günlük araç ikame bedelinin ilgili tarihte 3.597 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, aracın ayıpsız misliyle değişimi, olmazsa araç için ödenen bedelin iadesi, olmazsa araçta meydana gelen değer kaybının ve araç kiralama bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Dava konusu -----tarihinde davalı ---- alındığı, diğer davalı ----üretici firma olduğu görülmektedir. Davalı------satıcı firma olduğundan husumet sıfatı bulunduğu, davalı --- üretici-imalatçı firma olup araca garanti vermesi nedeniyle husumet sıfatının bulunduğu anlaşılmıştır.Dava konusu ----aracın, ilk olarak --- tarihinde ---- iken servise bırakıldığı, iş emrinde “araçta yağ kaçağı olduğu belirtildi” şikayetlerinin yer aldığı, daha sonra 18.02.2022 tarihli İş Emri’nde aracın km’sinin 78.912 olduğu, “aracın motor sesi değişti” şikayetinin yer aldığı, 17.03.2022 tarihli İş Emri’nde aracın km’sinin 86.210 olduğu, “motorun sesi gürültülü geliyor, araç su eksiltiyor, frenler kontrol” şikayetlerinin yer aldığı, aracın motor değişiminin yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; ortaya çıkan arızaların kullanım hatasından kaynaklanmadığı, imalat hatasına dayalı olduğu ve yetkili servis tarafından garanti kapsamında yapılan müdahaleler ile giderilmeye çalışıldığı,---------tarihli arızaya dayalı olduğu, motor değişimi ile arızanın giderildiği, araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu arızanın ilk ortaya çıktığı tarihin satın alma tarihinden 2 ay 15 gün sonra olduğu dikkate alındığında araçta meydana gelen hasarların ağır kusur olarak değerlendirilmesi gerektiği, değer kaybının 50.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. 6102 sayılı TTK'nin 23.maddesi; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.
c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."TBK madde 223; " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. "Madde 219- "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227.madde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının satın alınmasından yaklaşık 2 ay 15 gün sonra aracında meydana gelen arıza sonunda aracı servise bıraktığı, arızanın giderilemediği daha sonraki arızaların da bu ilk arızadan kaynaklandığı, 17.03.2022 tarihli arızada servis tarafından aracın motoru arızalı bulunarak değiştirildiği belirlenmiştir. Davacının ayıbın ortaya çıkmasından sonra aracı defaatle yetkili servise götürdüğü anlaşıldığından mahkememizce ihbarın süresinde yapıldığı kabul edilmiştir. Sıfır km satın alınan bir aracın gizli ayıplı olması nedeniyle motorunun değiştirilmesi, davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan, ikinci el satış aşamasında değerini düşürücü nitelikte bir durum olup, bunun gizli ayıp niteliği ile alıcının araca duyduğu güvenin sarsılması nedeniyle araçtan beklediği yararı, konforu ve performansı sağlayamayacağı gözetilerek, davacı yanın aracı bu haliyle kullanması ve kabule zorlanması beklenemeyeceğinden davacının misli ile değişim talebi yerinde görülmüş ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Araç kiralama bedeli yönünden yapılan değerlendirmede ise davacının aracının toplam 90 gün serviste kaldığının anlaşıldığı, ancak-----Üründeki hata ve arızaların onarım süresi 45 (kırk beş) iş günüdür. Bu süre, ürünün ----- tesliminden itibaren işlemeye başlar ve ürünün teslime hazır olduğunun alıcıya bildirildiği tarihte sona erer...." hükmünün bulunduğu anlaşılmakla 45 iş günü sayısını aşan 16 gün için araç kiralama bedelinin 11.510 TL olarak hesaplandığı dikkate alınarak araç kiralama bedelinin bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
--------- marka aracın değişim masrafları davalılara ait olmak üzere ayıpsız misli ile değiştirilmesine,
11.510,00 TL araç kiralama bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar harcı olan ‭‭19.229,94 TL'nin peşin harç olarak alınan 4.790,83 TL harçtan mahsubu ile kalan ‭‭‭14.439,21‬ TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 4.970,73 TL harç masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından dava nedeniyle yapılan 9.379,25 TL yargılama giderinin kabul oranı üzerinden hesaplanan ‭‭7.830,22 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı taraflarca yapılan yargılama gideri masrafı bulunmadığından ret edilen miktar yönünden değerlendirilme yapılmasına yer olmadığına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul miktarı dikkate alınarak takdir edilen 45.041,60 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddolunan miktar dikkate alınarak takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve reddolunan miktar üzerinden hesaplanan ‭2.671,50 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; ‭‭528,5‬0 TL'sinin ise davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde PTT ile konutta ödemeli olarak davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekili ---- davalı -----, davalı -----vekili --------yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2025