Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/87 Esas
KARAR NO: 2026/115
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/01/2026
KARAR TARİHİ: 09/02/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ sayılı dosyasında dava konusu çekler hakkında verilmiş bulunan ihtiyati tedbir ve ödeme yasağı kararına, ayrıca ----- tarihli muhtıra ile TTK m.763 uyarınca hasımlı ve ihtiyati tedbir talepli menfi tespit/istirdat davası açılması zorunluluğu nedeniyle; dava konusu çeklere dayanılarak------ Dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinin, davacı yönünden hukuka aykırı olması nedeniyle ihtiyati tedbiren durdurulmasını, ödeme yasağının devamını ve çeklerin rıza dışı elden çıkmış-çalınmış olması sebebiyle borcun bulunmadığının tespiti sözkonusu çekin iptali talebine ilişkin olduğunu, İşbu dava bakımından arabuluculuk, 6102 sayılı TTK ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu uyarınca dava şartı olduğunu, bu kapsamda -------– Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Dosyası üzerinden arabuluculuk başvurusunun yapıldığını, Arabuluculuk süreci halen devam ettiğini, son tutanağın henüz düzenlenmediğini, Yasal süre ve zorunluluk nedeniyle bu aşamada dava açma zaruretinin doğduğunu, Arabuluculuk sürecinin tamamlanmasına müteakip son tutanak ivedilikle Mahkemeye sunulacağını, takibe konu çekler hakkında ------- sayılı dosyasında verilmiş bulunan ihtiyati tedbir ve ödeme yasağı kararlarının, kambiyo senetlerine özgü icra takibine etkisi bakımından ön mesele olarak değerlendirilmesini, Haklarında halen yürürlükte bulunan ödeme yasağı ve ihtiyati tedbir kararları bulunan, ayrıca rıza dışı elden çıktığı ileri sürülen çeklere dayanılarak---- ------- İcra Dairesi nezdinde başlatılan kambiyo senetlerine özgü icra takibinin, davacı müvekkili yönünden ihtiyati tedbiren durdurulmasını, Arabuluculuk dava şartı kapsamında başvurunun yapılmış olduğunu, sürecin devam ettiğini ve son tutanağın düzenlenmesini müteakip ivedilikle Mahkemeye sunulacağını, İhtiyati tedbirin teminatsız olarak uygulanmasını, Davanın kabulüne, rızaları dışında elinden çıkan dava konusu çekin iptali ile borcunun bulunmadığının tespitine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER : Dava dilekçesi,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle davaya konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit talebine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava açılırken arabuluculuk tutanağını sunmadığı, ---- tarihinde arabuluculuğa başvurusuna ilişkin belgeyi mahkememize sunması için muhtıra tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından kesin süre içerisinde mahkememize arabuluculuk başvuru tutanağı sunulmuş ise de arabuluculuk son tutanağının dava tarihinden sonra yapıldığı anlaşılmıştır.
----- tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. 6325 Sayılı HUAK'na "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.Ayrıca Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 22. Maddesi
"(1) Arabulucuya başvurulmuş olmasının kanunla dava şartı olarak düzenlendiği durumlarda davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.
(2) Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.
(3) Dava dilekçesi içeriğinden açıkça arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde derhal herhangi bir usuli işlem yapılmadan ve duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir. 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrası ve Yönetmeliğin 22. Maddesi birlikte değerlendirildiğinde, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrası ve Yönetmeliğin 22. Maddesinde açıkça "...son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu," sunmamış ise çıkarılacak ihtaratta " ... bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği" denilmek suretiyle açıkça arabuluculuk tutanağının davacı tarafça sunulması yükümlülüğü getirilmiş, 6100 sayılı HMK'nın 1391-ç maddesindeki "...veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları" şeklindeki düzenlemeden farklı olarak arabuluculuk dosya numarasının bildirilmesi halinde, mahkemece resen arabuluculuk bürosundan arabuluculuk tutanağının getirtilmesi şeklinde bir düzenleme yapılmamıştır.
Dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Davacı tarafça davanın -------- tarihinde açıldığı, 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereği arabulucuya başvurulmasının dava şartlarından olduğu, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrası ve Yönetmeliğin 22. Maddesinde açıkça arabuluculuk son tutanağının davacı tarafça sunulması yükümlülüğü getirildiği, davacı tarafça kendisine verilen 1 haftalık kesin sürede arabuluculuk tutanağının sunulduğu ancak arabuluculuğun son oturumunun --- tarihinde, dava tarihi olan ---- tarihinden sonra tamamlandığı, arabuluculuğun tamamlanabilir dava şartı olmadığı gözetilerek; davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin tedbir talebi hakkında karar verilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Belirtildiği Üzere;
1-Arabuluculuk dava şartı olup, davanın her aşamasında dikkate alınabileceğinden, iş bu davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 3.372,81 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.640,81 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair karar, tarafların yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde-----Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/02/2026