mahkeme 2024/89 E. 2025/619 K.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/89 Esas
KARAR NO: 2025/619
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2024
KARAR TARİHİ: 09/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ---- sigortalanmış olan ---- plakalı aracın ehliyetsiz (yetersiz ehliyet ) sürücü ---- sevk ve idaresinde iken, 04.06.2023 tarihinde kaza yapması neticesinde----plakalı aracın hasar gördüğünü, kaza tutanağında da----- %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, -------- plakalı araç malikinin hasar ödemesi için müvekkiline başvurduğunu alınan raporlar neticesinde hasarın 930.000.00 TL olduğunun tespit edildiğini, işbu bedelden sovtaj bedeli düşüldükten sonra 430.000,00 TL kaldığını, kalan rakamın 310.000,00 TL’sinin davalının kasko poliçesinden 120.000,00 TL’sinin ise davaya konu olan trafik sigortasından ---- tarihinde hasar gören------- plakalı araç malikine ödeme yapıldığını, kusur oranı ve teminat dikkate alınarak müvekkili şirketçe zarara uğrayanlara yapılan ödemelerin davalılardan istenildiğini ancak davalıların ödeme yapmaması üzerine ----- Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların haksız olarak takibe itiraz ettiklerini beyan ederek itirazın iptaline takibin devamına davalıların %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddine davacının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.--------- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 120.000,00 TL asıl alacak 2.929,00 TL faiz olmak üzere toplam 122.929,00 TL bedel üzerinden ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 17.12.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 19.12.2023 tarihinde itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmediği, takibin durduğu belirlendi.---- yazı yazılarak --- plakalı aracın tramer kaydı istenilerek dosyamız arasına alınmıştır.Mahkememizin----- sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İşbu dosyada alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde; meydana gelen kazada --- plakalı aracın sürücüsü -----asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, dava dışı -----model araca ait davacı ---- şirketince ödenen hasar tutarının ---- olduğunu, ----- sınıflarında sürücü belgesine haiz olduğunu ---- tarihinde alınan ehliyetin 20 Eylül 2016 tarihinde eski tip ehliyetini yeni cipli ehliyet konumuna getirildiğini, yeni cipli ehliyetlerde ağır tonajlı araçların yenileme süresinin 5 yıl olduğunu dolayısıyla B sınıfı ehliyetinin geçerli olduğunu, 20.09.2021 tarihinde dolan ağır vasıta sınıfı ehliyetinin her ne kadar süresi bitmiş olsa da bu ehliyeti ile sağlık raporu alarak yenilenmesi gerektiği ve bunu yapmadığını ancak bu sürenin Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin Geçici 10. maddesi uyarınca, eski tip sürücü belgelerinin yenilenmesi için belirlenen süre, mevcut şartlar ve vatandaşların ihtiyaçları göz önüne alınarak 31 Temmuz 2025 tarihine kadar uzatıldığının belirlendiğini beyan etmiştir.Dosya rapor tanzim etmek üzere sigortacılık alanında uzman bilirkişi ile makine mühendisi bilirkişiye heyet halinde tevdi edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; sürücü ----- sevk ve idaresinde bulunan ------- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğunu, ------ ait sürücü belgesinde kamyon sürebilmesi için gerekli sınıfın C olduğunu, sınıf veriliş tarihinin ------, geçerlilik tarihinin ----dava konusu kazanın ---- olduğunu, bu tarihte sürücünün geçerli ehliyetinin bulunmadığı, ancak ONİKİNCİ KISIM Geçici Hükümler, Geçici Madde 2 - 6085 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilmiş olan şoför ehliyetnameleri değiştirilinceye kadar; b) Ağır vasıta ehliyetname sahipleri ise bu Kanuna göre (C) ve (D) sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan araçları ve en az iki yıllık ağır vasıta ehliyetnamesi sahibi olmak şartıyla da (E) sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan araçları, kullanabilirler. Hükmü gereğince sürücü ------- ehliyetinin 17 yıllık olduğunu, ehliyet yenilenme süresinin 2 yıl olarak belirlendiğini, bu süre zarfından dolayı ------ plakalı aracı kullanma becerisine haiz olduğunu; süre olayından dolayı kullanılan ehliyetin geçerli olduğunu, ------ aracın hasar bedelinin --- olduğunu belirtmiştir.Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının trafik kazasına karışan sigortalı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunmaması nedeniyle hak sahibine ödediği tazminat bedelini sigortalısından rücuen alacağına yönelik başlatılan takibe itirazın iptali istemine yöneliktir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık: 04.06.2023 tarihinde meydana gelen kazada davacının ZMMS kapsamında yaptığı ödemeyi poliçe kapsamında davalı yandan talep edip edemeyeceği, talep edebilmesi halinde talep edebileceği miktarın ne olduğu, bu doğrultuda ----------- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarında, sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Genel Şartlarında düzenlenmiş olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Genel Şartlarının 4.maddesinde ağır kusur ve kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetname olmaksızın motorlu araç kullanma, uyuşturucu alarak veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusurlu olması gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebepleri olarak gösterilmiştir.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortacının Halefiyeti" başlıklı B.3.maddesinde "Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken hak sahibi yerine geçer" denilmekte olup, aynı genel şartların B.4.madde hükmüne göre de; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller, zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğinden; ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranında sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya rücu için zaman aşımı başlangıç tarihi üçüncü kişi hak sahibine yapılan ödeme tarihi olup, zaman aşımı süresi 2 yıldır. Ne var ki 2918 sayılı KTK ve ZMM sigortası genel şartları uyarınca sigortacının ehliyetname olmaksızın araç sevk nedenine dayanarak üçüncü kişiye ödediği tazminatı kendi sigortalısına rücu etmesi halinde; sigortalının ödemesi gereken miktar, sigortacının üçüncü kişiye ödediği miktar olmayıp, bulunacak gerçek zarar miktarıdır. Diğer bir anlatımla, sigortalının sorumluluğu (-diğer tüm rücu şartlarının oluşması halinde) üçüncü kişi hak sahibinin uğradığı gerçek zarar miktarı ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlıdır. -----------Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı yan davalı araç sürücüsünün ehliyeti olmadığından bahisle rücu talebinde bulunmuş olduğu tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde ------- ait sürücü belgesinde kamyon sürebilmesi için gerekli sınıfın C olduğu, sınıf veriliş tarihinin--------- geçerlilik tarihinin----, dava konusu kazanın ------ olduğu, bu tarihte sürücünün geçerli ehliyetinin bulunmadığı, ancak ONİKİNCİ KISIM Geçici Hükümler, Geçici Madde 2 - 6085 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilmiş olan şoför ehliyetnameleri değiştirilinceye kadar; b) Ağır vasıta ehliyetname sahipleri ise bu Kanuna göre (C) ve (D) sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan araçları ve en az iki yıllık ağır vasıta ehliyetnamesi sahibi olmak şartıyla da (E) sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan araçları, kullanabilirler. Hükmü gereğince sürücü ------- ehliyetinin 17 yıllık olduğu, ehliyet yenilenme süresinin 2 yıl olarak belirlendiğini, bu süre zarfından dolayı---- plakalı aracı kullanma becerisine haiz olduğu bu kapsamda davacı yanın ehliyetsiz aracın kullanıldığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.Davacı yanın açıkça kötü niyetli olduğu davalı tarafından ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.099,32 TL harcın mahsubu ile kalan bakiye 1.483,92 TL nin davacıya iadesine,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6------- bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davalılar tarafından herhangi bir masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/09/2025