mahkeme 2024/285 E. 2025/428 K.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/516 Esas
KARAR NO: 2025/184
DAVA: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Alacak)
DAVA TARİHİ: 18/07/2024
KARAR TARİHİ : 18/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkillerinin murisi olan ----, davalı ---- hissedarlarından olduğunu, ----nama yazılı hisse senedinin maliki olduğunu, muris -------vefat ettiğini, geriye müvekkillerinin mirasçılarının kaldığını, nama yazılı hisse senedinin mülkiyeti ve bu nama yazılı hisse senedinden doğan malvarlıksal haklar, herhangi bir hukuki işleme gerek kalmaksızın miras yoluyla davacı müvekkillerinin mirasçılarına intikal ettiğini, --------hisse senedinin mülkiyetini miras yoluyla kazandıklarından, mirasçılık belgesinde yer alan müvekkillerinin bankacılık pay defterine kayıtlarının yapılmasını ve kendilerine ödenmemiş her türlü alacakların tespiti ile miras bırakanın vefat tarihi olan ---- tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte miras payları oranında ödenmesi talepleri olduğunu, ------yevmiye numaralı ihtarnamenin taraflarınca davalı tarafa iletildiğini, davalı tarafın ihtarnameye cevaben ---------- kadar kaydileştirilmesi işlemlerinin tamamlanması gerektiği, aksi takdirde müvekkillerinin söz konusu nama yazılı hisse senedi üzerinde herhangi bir tasarruf yetkilerinin kalmayacağını belirttiğini, davalı yanın ihtarnameye verdiği cevabın gerekçesini oluşturan Sermaye Piyasası Kanununun 13/4. Maddesinin ilgili bölümlerinin ---------- iptal edildiğini, nama yazılı hisse senetlerinin miras yoluyla kazanıldığı durumlarda devralanın bankacılık pay defterine tescil talebinin kabulü Türk Ticaret Kanunu gereği bir zorunluluk olduğunu, nama yazılı hisse senetlerinin kanuni devir halleri Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddelerinde belirtildiğini, bunların miras, mirasın paylaşımı, mal rejimi ve cebri icra halleri olduğunu, Miras yoluyla nama yazılı hisse senedinin kazanıldığı durumlarda, söz konusu hisse senedinin mülkiyeti ve senede malik olmaktan doğan malvarlıksal haklar herhangi bir hukuki işleme ya da tasarruf işlemine gerek kalmaksızın derhal kazanılacağını, bu gibi durumlarda T.T.K m. 495/3 ' e göre yukarıda belirtilen kanuni devir hallerinde devralanın pay sahibi sıfatı alması reddedilemeyecek ve kanundan doğan bir zorunluluk olarak bankacılık pay defterine kaydının yapılması gerekeceğini, somut olayda davacı müvekkillerinin davaya konu nama yazılı hisse senedini kanuni devir hallerinden olan miras yoluyla devraldıklarından, davalı ------- müvekkillerinin bankacılık pay defterine tescil taleplerinin reddinin haksız ve hukuka aykırı olduğunun Mahkememizce kabulü gerektiğini, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, yargılama ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın tahsilini talep ettiği alacağın tahakkuk eden kısımları zamanaşımına uğramış olduğunu, bu tutar yönünden davanın reddi gerektiğini, ---- tarihinde kabul edilen, ------------ komandit şirketlerin komanditerlere ait hisse senetlerinin ve tahvillerinin kanuni mazeret bulunmaksızın beş senelik müruruzamana uğrıyan faiz, temettü ve ikramiye gibi menfaatleriyle bu şirketlerin hisse senetleri ve tahvillerinden bedele inkilâp etmiş olanlarının on senelik müruruzamana uğrıyan bedelleri Devlete intikal eder. Bu şirketler bahsolunan menfaat ve bedelleri müruruzaman müddetlerinin bitmesinden itibaren üç ay içinde mahalli mal sandığına vermeye mecburdurlar."Türk Borçlar Kanunu’nun Beş Yıllık Zamanaşımı başlıklı 147/4. Maddesi'nde; ”Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklar.” denilmek suretiyle dava konusu alacağın 5 yıllık zamanaşımına uğradığı açıkça ortada olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacının elindeki hisse senetleri kaydileştirilmediği için söz konusu hisse ile ilgili olarak bankalarındaki ortaklık hakkının sona erdiğini, hisse senetleri oluşumları itibarıyla yüzdesel olarak değil nominal olarak ifade edilen menkul kıymetler olduğunu, nominal değerdeki artış ise sermaye artırımları ile gerçekleştiğini, bununla birlikte, Bankanın kuruluşundan sonra yapılan sermaye artırımlarının tamamının bedellinin sermaye artırımı şeklinde gerçekleşmesi, ancak hissedarımızın bu sermaye artırımlarına katılmaması nedeniyle hisse senedinin nominal değerinde herhangi bir değişiklik olmadığını, ayrıca, söz konusu hisse senetleri, ----yılında kurulan Bankamızın “Kurucu Hisseleri” olmayıp ---- yılında ihraç edilmiş ve herhangi bir imtiyaz içermediğini, bu konuya ilişkin olarak müteveffa------------- tarihinde pek çok kez yazılı olarak cevap verildiğini, bilgilendirmeler yapıldığını, bu tarihten sonraki dilekçe ve yazılarına da aynı özenle cevap verildiğini, ancak varisler tarafından yasal süre olan ----- tarihine kadar gerekli işlemler yapılmamış ve Kanun'un ilgili maddesi uyarınca söz konusu hisse, ---- tarafından otamatik olarak -----e aktarıldığını, müvekkilinin bankaca merkezi kayıt kuruluşu genel mektubu uyarınca zorunlu olan bildirimler kap ve internet sitesinde yayınlanmış, ayrıca gazetelerde duyurular yapılarak müvekkil banka üzerine düşen sorumluluğu fazlasıyla yerine getirdiğini, ----- tarihli kararı ile davacı hissedarın başvuru yapması halinde ---- yılından önceki son 5 yılda tahsil edilemeyen temettü tutarı -----tarafından kendisine ödenebileceğini, ancak müvekkil bankanın ortaklık hakkının hissedara yeniden tesis edilmesinin söz konusu olmadığını, dolayısıyla müvekkil banka'nın pasif taraf ehliyetini olmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının talepleri zamanaşımına uğramış olduğundan davanın esastan reddini, her halükarda hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, davacılar- mirasçıların murisi ---- maliki olduğu iddia edilen ---- adet adet nama yazılı hisse senedinden kaynaklı tüm hakların bankacılık pay defterine kaydedilmesi, miras bırakanın vefat tarihi itibaren kar payı gelirleri ile ödenmesi gerekip ödenmeyen bütün ödemelerin tespiti ile uğranılan zararların, kar payının ve gelirlerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. -----------kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur. Teslim edilen sermaye piyasası araçları kendiliğinden hükümsüz hâle gelir. Teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ise kaydileştirilme kararından sonra borsada işlem göremez, aracı kurumlarca bu sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları----- intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ----hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır." şeklinde düzenlenmiştir. ----maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.Anayasanın 153. Maddesinde, Kanun hükümlerinin, iptal kararlarının ---------yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı ve iptal kararlarının geriye yürümeyeceği düzenlenmiştir. Buna karşın, iptal kararı müktesep hakları ihlal etmemek kaydıyla derdest davalara da uygulanır. 28.11.2005 tarihinde -------------Müşteri İsmine Saklama Sistemi'nde fiziken saklanmakta olan tüm hisse senetleri iptal edilerek, bu hesap kayıtları ------- tarafından devralınarak pay senetleri artık sadece --- kayden hak sahibi bazında izlenmek suretiyle kaydi sisteme geçilmiştir. Bu tarihten sonra -------- yapılacak pay senetlerinin takasına sadece kaydi pay senetleri kabul edilmektedir. Pay senetlerinin kaydileşme tarihinden sonra yapılan tüm bedelli ve bedelsiz sermaye artırımlarında artık fiziki senet basım ve teslimi yapılmamakta sadece kaydi pay ihracı söz konusu olmaktadır. Likit fonlar dışındaki yatırım fonlarının kaydi sisteme dahil edilmesi işlemleri ---- tarihinde tamamlanmıştır. Bu halde kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ---- tarihi itibariyle ----- intikal etmiştir.----- tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış olup geriye yürümeyeceğinden paylar halen ----- nezdindedir. 06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesine dayanılarak çıkarılan ve 07 Eylül 2016 Tarih ve 29824 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13 üncü Maddesinin Dördüncü Fıkrasının Kısmen İptali Üzerine Yatırımcı Tazmin Merkezi Tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 4/1. maddesinde, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti --------eden sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanların 8 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde aynen, satışı yapılmış olanların ise 9 uncu maddedeki esaslar çerçevesinde belirlenen satış tutarları dikkate alınarak, 10 uncu maddede belirtilen nemaları ile birlikte,---------- başvuran hak sahiplerine EK-1’de yer alan taahhütname ve ibraname alınmak kaydıyla ödeneceği, 2. fıkrada ise ödeme için 5 inci maddede yer alan belgelerle birlikte ----------- başvurulmasının gerektiği düzenlenmiştir. 5 inci maddedeki düzenlemeye göre ise, Yönetmelik kapsamında ödeme talep eden hak sahipleri veya noter onaylı vekâletname ibraz eden vekili tarafından, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 10 yıl içinde iadeli taahhütlü posta yolu ile veya özel şirketler aracılığıyla imza karşılığı teslim suretiyle ------- adresine başvurulması zorunludur. Anılan bu düzenlemeler kapsamında dava konusu senetlerin, Yönetmelikte belirtilen alternatifli durumlara göre aynen veya nakden tazmini hususu ---------- sorumluluğundadır.Davacı tarafın, dava konusu ettiği hisselerin belirtilen süre içerisinde kaydileştirilmemiş olmaları nedeniyle----- devredildiği dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda------devredilen hisse senetlerinin davalı tarafından davacı tarafa verilmesi mümkün değildir. Davacı taraf,------- ancak duruma göre aynen iade veya bedel talep edebilir. Hal böyle olunca davacı tarafın dava konusuyla ilgili olarak davalıdan talep edebileceği bir hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla davalı Bankaya husumet yöneltilemez.------ Açıklanan gerekçeler doğrultusunda davacının davalı aleyhine açtığı davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine,
2-Alınması gerekli 615,40 TL karar harcından başlangıçta alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında Hazine tarafından ödenen 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan 6831 sayılı Kanun'a göre yargılama gideri olarak tahsili için Hazine'ye müzekkere yazılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle,------------Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/03/2025