mahkeme 2023/689 E. 2025/618 K.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/689 Esas
KARAR NO: 2025/618
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 29/09/2023
KARAR TARİHİ: 09/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ------------- --------- ile sigortalı -------dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortalandığını, sigortalı tarafından ihraç edilen taze kiraz emtiası -------- firmasına satıldığını, paketlenme tarihinden itibaren genel olarak 90 gün raf ömrü garantisi verilmiş olan taze kiraz emtiasının, naylon poşetler içine doldurulduktan sonra karton kutular içine istiflenerek ambalajlandığını ve kutuların da gruplar halinde tahta paletler üzerine istiflendiğini, 26 palet, 3.900 kutu muhteviyatı net 19.500,00 kg. ağırlığındaki sigortalı emtianın -----firması tarafından temin edilen ----plakalı çekiciye bağlı--- plakalı frigorifik kasa römorka, ---- tarihinde, --- yüklendiğini, emtianın ------ şehrinde mukim alıcının deposuna ulaşmasının akabinde, kirazların alıcı tarafından araç üzerinde kontrol edilmesi sonucunda, alıcının soğuk hava zincirinin bozulduğunu tespit ederek 26 paletin 11 paletini kabul etmediğini, sigortalının başka bir soğuk hava deposu ayarlayarak alıcı tarafından kabul edilmeyen 11 paletin oraya yönlendirildiği ve konu 11 paletin tahliyesi sırasında survey yapıldığı ilgili raporda belirtildiğini, hasarın, istenen taşıma sıcaklığının nakliyenin tamamında sağlanamamış olmasından dolayı oluştuğunu, hasarın meydana gelmesinde davalıların sorumlu olduğunu, hasar miktarının 21.294,00 USD olduğunu, müvekkilinin işbu bedeli sigortalısına ödediğini, akabinde davalılar hakkında -------Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalıların haksız olarak takibe itiraz ettiklerini beyan ederek itirazların iptaline takibin devamına davalıların %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini talep ve dava etmiştir.Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; mala has kusur sebebiyle oluşan hasardan taşıyıcının sorumlu olmadığını, hasarın taşıma veya taşıma bir ısısı ile bir alakasının olmadığını, malın ---- tarihinde teslim edildiğini, ekspertiz raporlarında -------- tarihinde teslim edilmişçesine değerlendirme yapıldığını, malın araca yükletildiği sırada +8 derece ile yükletildiğini bu durumun ön soğutmadan yükleme yapıldığını kusurun taşıyıcı da olmadığını ispatladığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak cevap dilekçesi sunmadığı belirlendi.-----Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlular aleyhine ----- bedelli ilamsız takip başlattığı ödeme emrinin borçlu sigorta şirketine --- tarihinde tebliğ olduğu, diğer borçlu şirkete --- tarihinde tebliğ olduğu, sigorta şirketinin ---tarihinde borca itiraz ettiği, diğer borçlunun ---- tarihinde itiraz ettiği, takibin durduğu, itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ olmadığı belirlendi.Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak poliçe ve hasar dosyası istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Dosya rapor tanzim etmek üzere taşımacılık hukuku alanında uzman bilirkişi ile ziraat mühendisi bilirkişiye heyet halinde tevdi edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; davacı ----sigortalısı dava dışı ----------emtianın davalı taşımacısorumluluğundaki nakliye esnasında bir kısmının hasar gördüğünün sabit olduğunu, söz konusu hasarın, davalı taşımacı ----paragrafı hükmünce, CMR belgesi üzerine yazılı olan taşımadaki muhafaza edilmesi gereken sıcaklık değerleri talimatına uymamasından kaynaklandığını, davalı taşımacının, CMR Konvansiyonu 23’ncü maddesi kapsamında sorumlu tutulabileceği zarar tutarının ------- olacağını, davacı Sigorta şirketinin elde ettiği yasal ve akdi halefiyete dayanarak, taşımacının sorumlu tutulabileceği 19.110,40USD zarar tutarını davalı taşımacı ve onun sorumluluğunu teminat altına alan diğer davalı ------- talep edebileceği, davalılar aleyhine---------Esas sayılı icra dosyası ile başlatmış olduğu takibin, asıl alacak tutarı olarak 19.110,40USD kısmına vaki itirazların iptalini talep edebileceği tespit etmişlerdir.İtirazlar üzerine dosya aynı bilirkişilere tevdi edilmiş olup bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu ek raporda özetle; davacı ----- dava dışı ------- ait emtianın davalı taşımacı sorumluluğundaki nakliye esnasında bir kısmının hasar gördüğünün sabit olduğunu, söz konusu hasarın, davalı taşımacı ---------- hükmünce, CMR belgesi üzerine yazılı olan taşımadaki muhafaza edilmesi gereken sıcaklık değerleri talimatına uymamasından kaynaklandığını, davalı taşımacının CMR Konvansiyonu 17’nci maddesi 1.paragrafı gereği meydana gelen zarardan sorumlu olacağını, davalı taşımacının, CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi kapsamında sorumlu tutulabileceği zarar tutarının 21.294,00 USD olacağını, davacının davalılar aleyhine -----------sayılı icra dosyası ile başlatmış olduğu takibinde, davalı ----------- asıl alacak tutarı olarak 21.294,00 USD, diğer davalı ------- için ise asıl alacak olarak 20.184,70 USD kısmına vaki itirazların iptalini talep edebileceğini tespit etmişlerdir.Dava taşıma hukukundan kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık: Davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına ait emtianın, davalı tarafın sorumluluğundaki araç ile taşınması ve sonrasında teslimi sırasında, davacının dava dışı sigortalısına ait emtianın zarara uğradığı, bu kapsamda davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının uğradığı zarardan kaynaklı dava dışı sigortalısına ödediği tazminat oranında davalıya rücu edip edemeyeceği, ödenen miktarın kadri maruf olup olmadığı, zarar miktarının ne olduğu ve davalı tarafın zarardan sorumlu olup olmadığı, bu hususta yapılan takibe itirazın iptali gerekip gerekmediği, hususundadır.İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.Davacı ---- tarafından, dava dışı------ adına, çerçeve sözleşme niteliğinde, ----- düzenlendiği, poliçe ile sigortalının tahmini yıllık ---- kapasitede, gemi, kamyon------ veya uçaklarla, --- ülkelerinden---------- sevk edeceği, yaş meyve ve sebze cinsi emtianın nakliyat rizikolarına karşı, kamyon/TIR ile taşımada beher araç başına 100.000,00USD peşin kuvertür limiti verildiği, her bir hasarda minimum 1.750,00USD olmak üzere %10 muafiyetin bulunduğu, abonman poliçeye bağlı olarak, ----- teklif ve düzenleme tarihli, düzenlenen ----numaralı ----Poliçesi ile, sigortalının, ----- plakalı araç ile sevk edeceği, ------ tutarında taze kiraz cinsi emtianın, nakliye esnasında meydana gelebilecek rizikolar için, aynı bedel üzerinden, ---- şartlarında sigorta teminatı verildiği,----net prim üretildiği, aşkın ve eksik sigorta söz konusu olmadan geçerli bir poliçe olduğu tespit edilmiştir.Davacı ----eksper raporuna dayanarak,----şubesi hesabından, ---- tarihinde, aynı tarihte valör kazanacak şekilde, meydana gelen hasarda hak ve menfaat sahibi olduğu anlaşılan dava dışı sigortalısına, 21.294,00USD ödediği tespit edilmiştir.Dosyada bulunan tüm bilgi ve belgeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu olayda davacının sigortalısının dava dışı müşterisine satmış olduğu ait taze kiraz cinsi emtianın ----- nakliyesi konusunda, davalılardan taşıyıcı şirket ile (zımnen) anlaşma yaptığını, davalının navlun faturası ve ------ belgesi düzenlediğini, nakliye işinde akdi ve fiili taşımacı konumunda olduğunu, davalı firmanın CMR belgesi üzerindeki, emtianın taşındığı frigrofik aracın sıcaklığını +2°C arasında tutma talimatı -olmasına rağmen, bunun temin edilemediğinin, araç soğutucu ünitesinden ve seri numarası belli casus cihaz verilerin gönderici, taşıyıcı ve alıcının görevlendirdikleri eksperler tarafından yapılan inceleme ile tespit edildiği, emtianın bir kısmında hasarın meydana geldiği tespit olunmuştur. Sonuç olarak dava konusu olayda taşıyıcının, CMR Konvansiyonu 12’nci madde 7.paragraf gereği CMR belgesi ile tespit olunan uygun taşıma sıcaklığı hakkındaki taşıma talimatına uymaması ve taşıyıcının sorumluluğunu yerine getirmediği bu nedenle taşıma sırasında hasarın meydana geldiği anlaşılmıştır.Bilirkişi heyetince sorumluluk poliçesi de dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde davacının şartları yerine gelen akdi ve yasal halefiyete dayanarak, taşıyıcının sorumlu olacağı 21.294,00 USD gerçek zarar tutarının 1.109,30 USD kısmından davalılardan taşıyıcı -------, bakiye 20.184,70 USD kısmını ise davalı taşıyıcı -----ve onun sorumluluğuna sigorta teminatı veren diğer davalı ----- müştereken ve müteselsilen rücuen talep edebileceği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı ve yasal deliller birlikte değerlendirildiğinde; emtianın taşıma sırasında hasar gördüğü, taşıyıcının CMR kapsamında bu zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.CMR Konvansiyonu 27'nci maddesi; " Hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda % 5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten baslar. Böyle bir istekte bulunulmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılır. Tazminatın hesaplanmasında asıl olan unsurlar ödemenin istendiği ülke ve parası ile ifade edilmediği zaman, söz konusu tazminatın o ülke parasına çevrilmesi, ödemenin yapılacağı gün ve yerde uygulanan kura göre saptanır." şeklindedir. Davacı Sigorta şirketi tarafından dava öncesinde rücuen tutarı belli tazminat talebini davalıya bildirdiğine dair bir belge dosya kapsamında mevcut değildir. Bu nedenle tazminat alacağı yabancı para cinsinden olduğu için CMR Konvansiyonu gereği takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faize hükmedilmiştir. Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebi ise yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalıların --------Esas sayılı dosyasında vaki itirazının KISMEN İPTALİ ile, takibin davalı ----- yönünden 20.184,70 USD, davalı --------- yönünden 21.294,00 USD asıl alacak, üzerinden DEVAMINA, takip tarihinden itibaren yıllık %5 faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 39.951,42 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 8.287,20 TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 31.664,22‬ TL 'nin davalılardan --------- sorumlu olmak kaydıyla) tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 91.728,19 TL vekalet ücretinin davalılardan ------- sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------- verilmesine,
6-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 8.595,45 TL'nin davalılardan alınarak -------- sorumlu olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,
7--------- bütçesinden karşılanan 3.200 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile ------ sorumlu olmak kaydıyla) hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafından sarfedilen 15.000,00 TL bilirkişi gideri , 120,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 15.120,50 TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak ------ 14.213,27 TL 'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,
9-Davalılar herhangi bir masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..09/09/2025