mahkeme 2022/984 E. 2025/427 K.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/984 Esas
KARAR NO: 2025/427
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2022
KARAR TARİHİ: 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket adına kayıtlı, şirket yetkilisi ---- sevk ve idaresindeki------ plakalı araç park halinde iken maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı uyarınca kaza meydana geldiğini, müvekkil şirket adına kayıtlı ve şirket yetkilisi idaresindeki ---- plakalı araç park halinde iken;---- adına kayıtlı ve idaresindeki ---plakalı araç ile ---- adına kayıtlı ve----- sevk ve idaresindeki ---------plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkil şirket adına kayıtlı araç da kazaya karıştır ve bu sebeple de araçta hasar meydana geldiğini, taraflarca bizatihi olarak tutanakta beyan edildiği üzere, müvekkil şirket adına tescilli araç park halinde iken, işbu husus davalılar tarafından da kabul edildiğini, diğer iki aracın müşterek kusurlu davranışları sebebiyle konu kaza meydana geldiğini, müvekkil şirkete kayıtlı araç sürücüsünün ise kaza tespit tutanakları ve somut olay kapsamında açıkça tespit ve kanaat edileceği üzere herhangi bir kusurunun mevcut olmadığını, ancak kazaya karışan diğer iki araç sebebiyle müvekkil şirket adına tescilli araçta ağır hasar meydana geldiğini, araç değer kaybına uğramış ve bu sebeple aracından tamirde kaldığı süre boyunca mahrum kaldığını, taraflarınca meydana gelen zarar hakkında dosya açılması için konu araçların sigorta şirketlerine başvurulmuş ve bu kapsamda dosya açıldığını, davalılardan ---- plakalı aracın sigorta şirketi davalı----- tarafından --- tutarında ödeme yapıldığını,----- tarafından yapılan ödemenin mahsup edilmesini talep ettiklerini, somut uyuşmazlıkta meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle araçta meydana gelen belirsiz nitelikteki değer kaybı zararı için hem araç sürücüleri ile malikleri hem de ---------- kaynaklı olarak diğer davalılar araçların sigorta şirketleri aleyhine işbu dava ikame edildiğini, davalı ----yapılan başvuruya istinaden------ numaralı araç değer kaybı dosyası ile davalı ---- yapılan başvuruya istinaden ---- araç değer kaybı dosyası oluşturulmuş ve yalnızca---------tarafından ufak meblağlı bir ödeme yapıldığını, somut uyuşmazlıkta da davalı araç sürücüleri, KTK Madde 84 uyarınca müvekkil şirketin park halindeki aracına çarptıkları için asli derecede kusurlu olduğunu, asli kusurlu olarak müvekkil şirketin aracında zarara sebebiyet vermeleri sebebiyle de TBK Madde 49 uyarınca kusurlu hareketleriyle verdikleri zararı tazmin etmekle yükümlü olduklarını, somut uyuşmazlıkta araç malikleri; -----------olup, uyuşmazlığa konu trafik kazasından kaynaklı tazminat sorumlulukları hem KTK açık hükmü hem de TBK açık hükmü gereği olup, ---- da bu yönde olduğunu, mezkur olayda, kazaya kusuruyla sebebiyet veren davalı ----adına kayıtlı ----- plakalı araç ile davalı ------------ plakalı araç uyuşmazlık konusu mal olduğunu, işbu sebeple, yargılama sürecinde müvekkilin haksız fiile dayalı haklı tazminat alacağını tahsili tehlikeye düşebileceğinden veyahut zarar meydana gelebileceğinden uyuşmazlığa konu kazaya sebebiyet veren ----------plakalı araç kayıtlarına ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, taraflarca bizatihi olarak imzalı Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve trafik kayıtlarından açıkça anlaşıldığı üzere, müvekkil şirket adına kayıtlı aracın herhangi bir kusuru olmadığı halde, davalı araç sürücülerinin hatalı hareketleri sebebiyle aracın zarar gördüğünün sabit olduğunu, gerek güncel ----- gerekse İİK.nın 257 ve 258. maddesi gereğince ihtiyati haciz şartları gerçekleşmiş olduğundan ve tüm davalıların müvekkil şirkete adına kayıtlı araçta meydana gelen zararlardan sorumlu olduğundan; davalı ---- adına kayıtlı ---- plakalı araç ile davalı ------------plakalı araç kayıtlarına ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, işbu haklı davanın kabulünü, kusur oranlarının tespiti maksadıyla dosyanın uzman bilirkişiye tevdine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış olan iş bu davayı kabul etmediklerini, davacı tarafın dava dilekçesindeki tazminat ve diğer talepleri zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle de reddini talep ettiklerini, davacı şirkete ait ------ plakalı araç Karayolları Trafik Kanunu madde 61’e aykırı şekilde park edilmiş olup müvekkil ---- plakalı aracı ile seyir halinde iken aynı istikamette seyir halinde bulunan ------------plakalı aracın müvekkilin aracının güzergahına müdahale etmesi neticesinde müvekkile ait araç park halindeki davacı şirkete ait araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında da görüleceği üzere -------plakalı araç sürücüsünün dikkatsizliği ve müvekkile ait aracı sıkıştırması neticesinde söz konusu kaza meydana geldiğini, işbu kazanın meydana gelmesinde müvekkilin herhangi bir kusuru söz konusu olmadığını, davacının 10.08.2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle müvekkil aleyhine ikame etmiş olduğu davada, araç değer kaybı zararında müvekkilin tazminata sebebiyet veren bir kusuru olup olmadığının davacı tarafça ispat edilmesi gerekmekte olduğunu, tazminat davasında kusurun bir zarara neden olduğunun kanıtlanması gerektiğini, nitekim zarar ile hukuka aykırı eylem arasında uygun bir illiyet bağının kurulmuş olması gerektiğini, ancak söz konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkilin eylemi ile oluşan zarar arasında herhangi bir illiyet bağı söz konusu olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun müvekkil aleyhine ikame dilen işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ----------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ----plaka sayılı araç müvekkilinin şirket nezdinde ------- ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, öncelikle, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacıya ait araçta meydana gelen hasar karşı tarafın kasko sigortacısı tarafından giderilmiş olup müvvekkil şirketçe ---------- rücu tazminatı ödemesi yapıldığını, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndan alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, zamanaşımına uğramış davanın reddini, usulden ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde davanın cevap dilekçelerinde yer alan nedenler ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddini, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ------ cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müracaatı üzerine 10.08.2022 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak uyuşmazlık konusu araca ilişkin değer kaybı incelemesi yapılmış ve müvekkil şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ödenmesi gereken değer kaybı bedeli --------değer kaybı bedeli hesaplandığını, akabinde başvuran vekili hesabına 27.09.2022 tarihinde değer kaybı bedeli olarak ----ödendiğini, her halükarda değer kaybı tazminatı hesaplamasının ------ esas alınarak yapılması gerektiğini, bilindiği üzere ----- yayımlanarak yürürlüğe giren -------“Değer kaybı, talep edilmesi halinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından bu Genel Şartların Ek-1’inde yer alan esaslara göre tespit edilir.” denildiğini, “değer kaybı zararının şartları ve hesaplama formülü” belirlendiğini, kaza tarihi---- poliçe tarihi --------- dikkate alındığında değer kaybı zararının, 04.12.2021 yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Ek-1’inde düzenlenen değer kaybı şartları ve hesaplama formülüne göre tespit edilmesi gerektiğini, davacının değer kaybına ilişkin talepleri karşılanmış olduğundan işbu haksız davanın müvekkil şirket yönünden reddini, her halükârda davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedeli ZMSS Genel Şartları A.5. maddesi (a) bendi kapsamında atanacak alanında uzman bilirkişi aracılığıyla tespit edilmesini, tarafların kusur durumunun bilirkişi marifetiyle tespit edilmesini, faize ve fazlaya ilişkin taleplerin reddini, müvekkil şirketin temerrüde düşmediği, değer kaybı zararının ödendiği dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, trafik kazası sonucu uğranılan zararların tahsiline ilişkin açılan alacak davasıdır.Davaya konu trafik kazası ------ tarihinde, davacıya ait ---- plakalı araç ile davalı ---- tarafında ---- poliçesi ile sigortalı --- plakalı araç, davalı ---- sigortalı ----plakalı araçlar arasında meydana gelmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Trafik kazaları kusur/ hasar/ değer tespiti uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle, ---- plakalı araç sürücüsü -----kazanın meydana gelmesinde %50 oranında kusurlu olduğu, ---- plakalı araç %50 oranında kusurlu olduğu, davacı adına kayıtlı --- plakalı araç sürücüsü --- kusurunun bulunmadığı,---- plakalı araçtaki değer kaybının kaza tarihinde 30.000,00 TL olduğu bildirilmiş, rapora itirazlar üzerine---- yeni rapor aldırılmış, 11/01/2024 tarihli raporda özetle; davalı sürücü -- %50 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ----- %50 kusurlu olduğu, davacı aracının 30.000,00 TL değer kaybettiği bildirilmiştir.Davacı vekili 10/07/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile; değer kaybının 30.000,00 TL tespit edildiğini,------tarafından 9.904,02 TL ödendiği, bakiye 20.095,98 TL alacak kaldığını belirterek talep artırım dilekçesinin kabulü ile dava dilekçesinde belirtmiş oldukları alacak talebini HMK 107 hükümleri çerçevesinde 10.095,98-TL artırarak 20.095,98-TL olarak tahsili ile dilekçenin bir suretinin davalılara tebliğini, nihai olarak 20.095,98-TL talebin 5.095,98-TL'sinin davalı ----- Tarafından müştereken ve müteselsilen 10.08.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte; bakiye 15.000,00-TL'sinin ise davalı ----------- Tarafından müştereken ve müteselsilen 10.08.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesini vekaleten talep ettiği görülmüştür.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; 10/08/2022 tarihinde davacı adına kayıtlı ---- plakalı araç ile davalı ----poliçesi ile sigortalı ----- sigorta tarafından----- plakalı aracın karıştığı kazada, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı sigortalı araç sürücüsü -----%50, davalı sigortalı araç sürücüsü ------ %50 kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, buna göre, 10/08/2022 tarihinde meydana gelen kazanın, -----kusurundan (haksız fiilinden) kaynaklandığı, ----plaka sayılı araç sürücülerinin olayda yukarıda açıklandığı şekliyle kusurlu olması nedeniyle; ------------ araç sigortacısı davalı --------- ettirenin, sigortalının kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasar için 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca tazminat ödemekle yükümlü olması,
---araç sigortacısı davalı --------- Sigorta ettirenin, sigortalının kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasar için 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca tazminat ödemekle yükümlü olması,---- araç maliki ------araç maliki olması nedeniyle araç işleteni olmasından kaynaklı KTK madde 85 kapsamında tehlike sorumluluğu bulunması, ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- araç sürücüsü olması nedeniyle TBK madde 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğu bulunması, ------ araç maliki ---- araç maliki olması nedeniyle araç işleteni olmasından kaynaklı KTK madde 85 kapsamında tehlike sorumluluğu bulunması, ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----, araç sürücüsü olması nedeniyle TBK madde 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğu bulunması, ---------sayılı kararında da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleşmiş olması nedeniyle kaza neticesinde meydana gelen zararlar olan değer kaybı bedelinden davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir.Değer kaybı talebi yönünden yapılan değerlendirmede; değer kaybı; aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki farka verilen addır.Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. -------Bu kapsamda, yukarıda sınırı çizilen sorumluluk kapsamında davalı / davalılar değer kaybından sorumludur.Değer kaybının hesabı, teknik bir konu olması nedeniyle alanında uzman bilirkişiden rapor, değer kaybına ilişkin rapor düzenlettirilmiştir. Bilirkişice------- tarafından iptaline karar verilen genel şartlar öncesi Yargıtay uygulamasına göre hesaplama yapıldığı, bilirkişi tarafından 30.000,00 TL değer kaybı hesaplaması yapıldığı, değer kaybı için daha önce 9.904,02TL ödeme yapılmış olduğu, bakiye 20.095,98 TL miktarın talep edilebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.Faiz yönünden yapılan değerlendirmede; bir haksız fiil olan trafik kazalarından kaynaklı tazminat istemlerinde, temerrüt tarihi kişilere göre farklılık arz eder.Davalılar/ araç sürücüsü gerçek kişiler ve malikler açısından 6098 sy. TBK 117/2. Madde gereği haksız fiilin işlendiği tarihte muaccel borçlu temerrüde düşer.Sigorta şirketi açısından, sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu sürenin sonra erdiği gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir. Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir. -------Somut olayda davalı ---- şirketine başvurunun ---- tarihinde yapıldığı, 8 iş günü sonrasının ---- olarak tespit edildiği, davalı ------- şirketine başvurunun ----tarihinde yapıldığı, 8 iş günü sonrasının ----- olarak tespit edildiği, davalı gerçek kişi - sürücü/ malik açısından ise haksız fiil tarihinin temerrüt tarihi olduğu anlaşılmış davacı dava dilekçesinde faiz türünü belirtmemiş talep artırım dilekçesinde avans faiz talep etmiş ise de yasal faiz olarak değerlendirilerek belirtilen tarihlerden itibaren faize hükmedilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davacının davasının kabulü ile;
-5.095,98 TL değer kaybı alacağının davalı ----- yönünden kaza tarihi 10/08/2022, davalı --------- temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-15.000,00 TL değer kaybı alacağının davalı ----- yönünden kaza tarihi 10/08/2022, davalı ------- temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2)Alınması gerekli karar harcı 1.372,75 TL’den peşin olarak yatırılan 170,78 TL'nin ve davacı tarafından yatırılan 175,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 345,78 TL'nin mahsubu ile 1.026,97 TL bakiye harcın davalı ---------- sigortanın toplam kabul içerisindeki sorumluluk oranı %25 olduğundan 256,75 TL sinin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 770,22 TLsinin davalı ------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3)Davacı tarafça yatırılan 170,78 TL peşin harç ve 175,00 TL ıslah harcı toplamı olan 345,78 TL'nin davalı ------- toplam kabul içerisindeki sorumluluk oranı %25 olduğundan 86,44 TL sinin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 259,33 TLsinin davalı --------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4)Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 2.500,00 TL bilirkişi, 1.010,5‬0 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.602,70 TL yargılama giderinin davalı ----- toplam kabul içerisindeki sorumluluk oranı %25 olduğundan 900,67 TL sinin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 2.702,02 TLsinin davalı -------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5)Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6)Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 20.095,98 TL nispi vekalet ücretinin davalı -------- sigortanın toplam kabul içerisindeki sorumluluk oranı %25 olduğundan 5.023,99 TL sinin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 15.071,98 TLsinin davalı ----------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7)Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ----- toplam kabul içerisindeki sorumluluk oranı %25 olduğundan 820,00 TL sinin bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 2.460,00 TLsinin davalı ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile ile tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
8) Davacı tarafça ödenmeyen ---------numaralı fatura bedeli olan 4.095,00 TLnin suçüstü ödeneğinden ödenmesine, bu konuda ------------müzekkere yazılmasına,
9)------ nolu kararda belirtilen ve suç üstü ödenekten karşılanan miktarların davalılardan tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
10)Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/04/2025