mahkeme 2025/848 E. 2026/112 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/848
KARAR NO : 2026/112

DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06.12.2023
KARAR TARİHİ : 03.02.2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında sözleşmeye dayalı olarak 03.07.2021 tarihli franchising sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme 03.10.2023 tarihinde haklı sebeple müvekkil tarafından hukuken feshedildiğini, sözleşme dönemi içerisinde ------ Şirketi tarafından müvekkiline 11.05.2023 tarihli ---- numaralı ---- mal ve hizmet konulu e-Arşiv fatura tanzim edildiğini ve fatura tutarı faturayı düzenleyen şirkete ödendiğini, daha sonra davalı şirket -----Şirketi tarafından 25.09.2023 tarihli ----- numaralı ----- mal ve hizmet konulu e-Arşiv fatura haksız ve mükerrer fatura olarak tanzim edildiğini, müvekkili aleyhine her iki şirketin de tanzim ettiği her iki faturanın da mal ve hizmet konusunun aynı olduğunu, bu mükerrer ve haksız e-Arşiv faturanın iadesi/iptali için ve aynı zamanda bu faturanın haksız ve mükerrer olduğu---- Noterliğinin 02.10.2023 tarihli ----- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalı şirkete ihtar edildiğini, ihtarlarına rağmen davalı şirket dava konusu faturanın tahsili için cebri icra yoluna gidildiğini ve müvekkilinin aleyhin başlatılan ----. İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı takibin öncelikle teminatsız olarak mümkün olmayan hallerde uygun görülecek teminat karşılığı ilgili icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla davalı aleyhine alacağın % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı bakmakla görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında imzalan sözleşmenin üçüncü ve dördüncü maddelerinde müvekkili tarafından bir adet ----- lazer, bir adet --- cilt bakım cihazı, bir adet ----- çatlak tedavi cihazı, iki adet kalıcı makyaj cihazı, iki adet tırnak cihazı ve muhtelif sarf cihazlarının ilk royalty bedeli olan ve davacı tarafından ödenmeyen bedel içerisinde teslim edildiğini, aynı sözleşme kapsamında (m.2-e, f) franchise alan müvekkilinin bildirdiği ve sürekli ticari ilişkisi olan yerlerden müvekkilinin bildirdiği emtiaları alarak kendi iş yerinde kullanacağını, müvekkili aracılığı ile davacı bu şekilde ----- aldığı ----- cihazının parasını ödemediğini, müvekkili ticari itibarının bozulmaması için bu paraları ödeyerek ilgili emtialar ve bakiye aylık royalty bedeli ve ayrıca eylül ayı royalty bedeli ve ilk royalty bedelinde yer alan lenf drenaj cihazı için düzenlenen iki faturadan kaynakla icra takibi başlattığını, müvekkili işbu faturalar haricinde davacıdan sözleşmeden ve ilk royalty bedelinden kaynaklı alacağı bulunduğunu ve fazlaya dair haklarını saklı tuttuğunu, müvekkili davacı adına yaptığı ödemeleri 25.09.2023 tarihli ----- numaralı 336.000,00-TL bedelli fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini, davacının ise ---- Noterliği'nin 02.10.2023 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarname ile faturanın mükerrer olduğunu beyanla aralarındaki sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiğini, 16.10.2023 tarihinde 336.000,00-TL ve 12.000,00-TL'lik bedelli faturalar için ----- İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunulduğunu, davacının takipten haberdar olmasıyla takip tarihinden üç gün sonra ------ isimli şirkete 177.000,00-TL ödeme yaptığını bu ödemenin kendilerin bildirilmediğini, şirket tarafından ödemenin yapıldığının bildirilmesini öğrendiklerinde icra dosyasına harici tahsil bildiriminde bulunduklarını belirttikler, davanın görevsizlik nedeniyle reddini, davanın reddini, davacı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.---. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin --- esas,------ karar sayılı ilamında; taraflar arasında franchising sözleşmesi yapıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğu, 6102 sayılı TTK'nun 4/1 maddesinde, "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır." hükmü yer aldığı ve yine TTK'nun 5/1 maddesinde, "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü gereğince davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu ve davanın Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
----- Bölge Adliye Mahkemesi ----Hukuk Dairesi'nin 26.03.2025 tarih, ---- esas, ------ karar sayılı ilamında; davacının Franchise (işletme lisans) sözleşmesi kapsamında bakiye alacağın tahsili talebiyle başlatılan takibin itirazın iptali talebinde bulunduğu, dosya kapsamına göre davalının tacir sıfatının bulunmadığı, faaliyetinin esnaf boyutunda olduğu, uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, ---- Bölge Adliye Mahkemesi ----. Hukuk Dairesi'nin ----- esas, ---- karar sayılı ilamının aynı yönde olduğu belirtilmiştir. cevaplarına göre davacının esnaf kaydının bulunduğu, gelir beyannamesine göre işletme hesabına göre defter tuttuğu, ticaret ve sanayi odasına kaydının bulunmadığı, gerçek kişi tacir kaydının bulunmadığı, buna göre davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Emsal nitelikteki istinaf ilamlarında da belirtildiği üzere davacının tacir sıfatının bulunmadığı, faaliyetinin esnaf boyutunda olduğu, uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin ------. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,
2-Yargılama giderleri ile harçların görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
3-Kararın, istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tespitine karar verilmesi için dosyanın mahkememizce resen ---- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine, Dair, taraf vekillerinin ve davacının yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.