Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/549
KARAR NO : 2026/168

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/02/2018
KARAR TARİHİ : 11/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket nezdinde ---- numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalı ---- idaresindeki ----- plakalı araç ve ------ numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalı sürücüsü ---- sevk ve idaresindeki --- araç; --- ili ---- ilçesi----numaralı ---- Karayolu istikametine seyir esnasında, ---- plakalı ---- sevk ve idaresindeki araç ile yine aynı istikamette seyir halinde olan---- plakalı --- sevk ve idaresindeki araca çarpması sonucu yaralanmalı , ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada mütevaffa ------ hiçbir kusur ve kabahati olmamasına rağmen ve araçta yolcu olan müteveffa -----, şirketiniz nezdinde ------ Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalı ------ plaka numaralı arac ile ----- numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalı ----- plaka numaralı araçların çarpışması sonucu mütevaffa ------ öldüğünü, müteveffanın kazada hiçbir kusuru olmadan öldüğünü, maddi tazminatlarının ve diğer tazminatları davalı şirkete 19.01.2018 tarihinde başvurmalarına rağmen ödenmediğini, bu kaza sonucu müvekkili davacıların, müteveffa ---- desteğinden yoksun kaldıklarını, kaza nedeniyle ------- Cumhuriyet Başsavcılığı ------soruşturma numarası ile yargılama yapıldığını, kazaya ilişkin belgeler, olay yeri inceleme ve ölü muayene tutanağı, otopsi tutanakları, olay yeri krokisi, mağdur ve müşteki ifadeleri ve söz konusu kazaya ilişkin tüm belgeler ---- Cumhuriyet Başsavcılığı ------ soruşturma no sayılı dosyasında bulunduğunu, müteveffa ---- kaza sonucu ----- Adli Tıp Grup Başkanlığınca otopsisi yapıldığını, kazaya ilişkin otopsi raporu, ekipiriz raporu, grafiler ve tüm teşhis ve tedavi evrakları ----- Adli Tıp Grup Başkanlığın da mevcut olduğunu, dava tarihi itibari ile müvekkili davacıların destekten yoksun kaldıkları tazminat miktarları tam olarak tespit edilemediğinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik talep kısmında belirtilen miktarları talep ile iş bu belirsiz alacak davasını açma zarureti hâsıl olduğunu, arz ve izah ettiğimiz sebeplerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı müvekkil eş ----- için şimdilik 4.000,00TL, davacı müvekkil çocuk ------ için şimdilik 2.000,00TL ve davacı müvekkil çocuk ---- için şimdilik 2.000,00TL olmak üzere toplam: 8.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatının ve diğer her türlü maddi zararın davalıdan temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara yüklenmesini talep ve dava ettikleri görüldü.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının düzenlendiği kanununda dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapılmasının dava şartı haline geldiğini, başvuru ile birlikte gerekli evrakların ibraz edilmediğini, davacıya eksik evrakları tamamlaması için cevabı yazı iletildiğini, ancak eksikliklerin tamamlanmadığını, dolayısı ile başvuru şartlarının yerine getirilemediğini, huzurda ki davanın dava şartı yerine getirilmediğinden reddinin gerektiğini, başvuru aşamasında davacı tarafından sunulan kaza tespit tutanağının okunaklı olmadığını, nüfus kayıt örneği bulunmadığından başvuranların kim olduğunun dahi belli olmadığını, anılan hüküm, tazminatların ilgilerine daha hızlı bir şekilde ödenmesi ve yargılama giderlerinden tasarruf edilmesi amacıyla getirilmiş bir düzenlenme olduğunu, dolayısıyla davacı yanın tazminatı hesaplamaya el verişli evrakları eksik bir şekilde başvurarak ve ayrıca eksiklikleri tamamlamayarak Türk Medeni Kanunu'nun 2. Maddesinde düzenlenen dürüstlük ilkesine aykırı hareket edildiğini, nitekim davaya konu poliçenin başlangıç tarihinin 30.04.2017 olduğunu, müvekkili şirkete tazminat başvurusunda bulunan davacı yan yukarıda anılan genel şartlara tabi olduğunu, başvuru şartları yerine getirilmeyen davanın usulden reddi gerektiğini, davaya konu delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri kapsamında geçerli olduğunu, tazminat hesabı alınması halinde TRH-2010 hayat tablosu ve 1,8 oranında teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, davacının müteveffa ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispat etmesi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılması halinde Aktüerler Siciline kayıtlı bir aktüerya tarafından yapılması gerektiğini, açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle usul ve yasaya aykırı davanın reddi ile yargılama ve harç giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ettikleri görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatıdır. 11.10.2017 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile poliçe kapsamına alınan dava dışı----- iradesinde ki ---- plakalı araç ile yine aynı sigorta şirketi tarafından ZMM ile poliçe kapsamına alınan dava dışı sürücü ----- sevk ve iradesinde ki ---- plakalı aracın ---- ili ----- ilçesi yolunda seyir halinde iken karşılıklı trafik kazası sonucu davacıların murisi ----- plakalı araç içerisinde yolcu olarak seyir halinde iken meydana gelen trafik kazasından dolayı ölmesi nedeni ile her iki aracın ZMMS şirketi olan davalı şirketten destekten yoksun kalma tazminatı talebidir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Aynı Kanun'un 88/1. maddesinde ise bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) madde 61 ve 62) ile müteselsil sorumluluk esaslarına göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan6098 sayılı TBK madde 162 ve 163 göre, borcun tamamından sorumludur.6098 sayılı TBK madde 167 uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur (Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin 09/06/2020 tarih, ------. sayılı kararı).
TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir."
TBK’nın 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir.
Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.
Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.
Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin 26/02/2020 tarih, ----- sayılı kararında açıklandığı üzere "... Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminatın saptanması için öncelikle zararın belirlenmesi gerekir. Bu nedenle ilk olarak zararla ilgili indirim sebepleri uygulanarak gerçek zarar belirlenecek (önce kusur indirimi, sonra yapılan ödemeler), sonra da tazminattan indirim nedenleri olan 6098 sayılı TBK’nın 51. Maddesinde düzenlenen hatır taşıması indirimi ve 6098 sayılı TBK’nın 52. maddesinde düzenlenen müterafik kusur indirimi uygulanacaktır.
Tarafların sosyal ve ekonomik durumları dosya içerisine alınmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından, davacıların murisi ------ plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunması nedeni ile hatır taşıması indirimi talep edildiğinden yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca aktüerya bilirkişisi tarafından hesap edilen ve hükme esas alınan 15.07.2021 tarihli üçüncü ek rapor uyarınca belirlenen miktarlar üzerinden %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmıştır.
Mahkemenin---- esas ----- Karar ve 28.12.2022 tarihli İlamı uyarınca;
''Davacıların açmış olduğu maddi tazminat davalarının bedel arttırılmış haliyle KABULÜ İLE;
Takdiren %20 oranında Hatır Taşıması İndirimi uygulanmak suretiyle ve davacıların bedel arttırım talebiyle bağlı kalınarak;
-Davacı eş ----- için 552.640,00-TL ve davacı ------ için 34.470,52-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinin kazaya karışan -------- plakalı araçların ZMMS şirketi olması sebebiyle poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 22/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile her bir davacıya ayrı ayrı ödenmesine,
Takdiren %20 oranında Hatır Taşıması İndirimi uygulanmak suretiyle;
------- için 8.339,66-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinin kazaya karışan ------- plakalı araçların ZMMS şirketi olması sebebiyle poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 22/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacı ------ ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, '' şeklinde hüküm kurulmuştur.
----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ------ Karar 16.05.2023 tarihli İlamı ile;
'' Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan REDDİNE, '' şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay ------ Karar ve 23/11/2023 tarihli İlamı uyarınca;
''Şu durumda kaza tespit tutanağı ile alınan rapor arasındaki kusur dağılımına ilişkin çelişkilerin giderilmesi yönünde -----Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek üç kişilik uzman bilirkişi kurulundan, önceki raporların da irdelendiği, denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken çelişkiler giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamış bozmayı gerektirmiştir.'' şeklindeki gerekçeyle mahkeme ilamının bozulmasına karar verilmiştir.
Yapılan Yargılama Sonucu;
11.10.2017 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile poliçe kapsamına alınan dava dışı ----- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç ile yine davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamına alınan dava dışı sürücü---- sevk ve idaresindeki --- plakalı aracın ---- ili ------ ilçesinde seyir halindeyken ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği davacıların murisi -------plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunduğu ve meydana gelen trafik kazasından dolayı ölmesi nedeniyle kazaya karışan her iki aracın da ZMMS sigorta şirketi olan davalı şirketten Destekten Yoksun Kalma tazminatı talep edilmiştir.Meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur tespiti açısından dosya içerisine ------ Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan 17.10.2025 tarihli heyet raporu alınmış ve davalılardan ve dava dışı sürücü ---- %75 oranında kusurlu olduğu dava dışı sürücü --- %25 oranında kusurlu olduğu müteveffa muris ----- plakalı araç içerisinde yolcu olduğu ve kusursuz olduğu şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Dosya içerisine hükme esas alınan 05.01.2026 tarihli aktüerya raporu alınmıştır. Alınan kusur raporu ve aktüerya raporu denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olması nedeniyle raporlar esas alınarak karar verilmiştir. Meydana gelen trafik kazasında davacıların murisi ----- yolcu olduğu ve herhangi bir kusurunun bulunmadığı davalı sigorta şirketinin kazaya karışan her iki aracın da ZMMS sigorta şirketi olduğu poliçe limitindeki miktarın 330.000,00 TL olarak sınırlandırıldığı, yapılan garameten hesaplama sonucu kazaya karışan her bir aracın ödemesi gerektiği miktarın ayrı ayrı tespit edildiği, dava dışı ----- bulunduğu ancak kendisinin herhangi bir dava açmadığı tespit edilmekle yapılan garameten hesaplamanın doğru olduğu meydana gelen trafik kazasında takdiren %20 oranında hatır taşıması ve müterafik kusur uygulanarak açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacıların açmış olduğu maddi tazminat davalarının bedel arttırılmış haliyle KABULÜ İLE;
Takdiren %20 oranında Hatır Taşıması ve Müterafik Kusur İndirimi uygulanmak suretiyle ve davacıların bedel arttırım talebiyle bağlı kalınarak;
------ plakalı araç yönünden davacı eş ----için 255.471,90 TL, davacı oğlu ---- için 25.852,89, davacı oğlu ----- için 6.254,75 TL,
-----plakalı araç yönünden davacı eş ---- için 273.828,87TL, davacı oğlu ----- için 8.617,63, davacı oğlu ------için 2.084,92 TL destekten yoksun kalma tazminatın davalı sigorta şirketinin kazaya karışan ------- plakalı araçların ZMMS şirketi olması sebebiyle (her biri için poliçe limitleri olan 330.000,00 TL ile sınırlı olmak) üzere temerrüt tarihi olan 22/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile her bir davacıya ayrı ayrı ödenmesine,
2- Karar harcı 39.080,90-TL'den davacı taraflarca peşin olarak yatırılan 6.480,69‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 34.194,51‬-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
3- Davacı taraflarca yatırılan 6.480,69 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 535-TL tebligat ve müzekkere gideri, 32.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 33.070,90-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı taraflar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 91.537,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,İlişkin olarak davacı ----- vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.