mahkeme 2024/485 E. 2026/113 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/485
KARAR NO : 2026/113

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/07/2024
KARAR TARİHİ : 03/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.08.2023 tarihinde,-----üzerinde davadışı sürücü ---- sevk ve idaresindeki, davalı şirkete ait ----plaka sayılı aracının ön kısımları ile yolun sağ tarafında park halinde bulunan müvekkiline ait ---- plakalı yabancı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davalı şirkete ait aracın davalı sigorta şirketine ------ poliçe numarası ile ZMMS kapsamında sigortalandığı gibi ayrıca davalı sigorta şirketinin İMMS kapsamında da----- plaka sayılı aracın sigorta şirketi olduğunu, 875.081,07 TL hasar bedelinin, HMK 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak tahkikat sonucunda tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere, şimdilik 500,00 EURO değer kaybı ve 1.000,00 TL kazanç kaybının işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 02/12/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; Bilirkişi raporu doğrultusunda talep arttırım taleplerinin kabulü ile, 875.081,07 TL hasar bedeli, 500,00 EURO değer kaybı ve 22.500,00 TL kazanç kaybı talebimizin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (kazanç kaybı talebimizden davalı sigorta şirketi sorumlu değildir.) Yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA :
Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan tarafından, davacıya ait ----- plakalı araç ile müvekkili şirkete ait ------ plakalı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ileri sürülerek davacıya ait araçta oluşan hasar, değer kaybı ve kazanç kaybının tazmini talebi ile işbu davanın ikame edildiğini, müvekkili şirkete ait aracın sürücüsü --- -- meydana gelen kazada herhangi bir dahli bulunmadığını, müvekkilinin ------markaları ile Türkiye hudutları dâhilinde araç satım, araç kiralama ve araç satım sonrası servis hizmetleri işleri ile iştigal eden bir firma olduğunu, ikame edilen dava konusu trafik kazasına karışan ve sürücüsü ---- olan ----plakalı araç ------ kiralandığını, bu nedenle işleten sıfatlarının bulunmadığını, husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davanın ----- ihbarını talep ettiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur tespiti için uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmasını talep ettiklerini, müterafik kusurun değerlendirilmesi gerektiğini, davacıya ait aracın tramer kaydının celbi ile geçmiş hasarlarının celbi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini, talep etmiştir.
Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebi zaman aşımına uğramış olup davanın reddi gerektiğini, davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığından usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı yanın zararını karşılamış olup karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapamında sorumluluğunu yerine getirdiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı bedeli ve kazanç kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır ve hasar bedeli yönünden kısmi dava olarak, diğer talepler yönünden belirsiz alacak davası olarak açılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacıya ait --- plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortası ile sigortalı, diğer davalının maliki olduğu ----- plaka sayılı aracın 03/08/2023 tarihinde trafik kazasına karıştıkları ve davacıya ait aracın hasara uğradığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davalı ------ pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, taraf sürücülerin kusur oranları, davacının aracında meydana gelen hasar miktarı ve bedeli, araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, davacının kaza nedeniyle kazanç kaybının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı ile davalıların bunlardan sorumlululuğunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise davanın kabulü halinde hükmedilecek faiz türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Davalı sigorta şirketinden davaya konu 03.08.2023 tarihinde meydana gelen ----- plaka sayılı araçların karıştığı trafik kazası ile ilgili olarak kazaya konu hasar dosyası, poliçe ve varsa ödemelere ilişkin belgeler celp edilmiş, dava konusu----- plakalı araçların kaza tarihi 03.08.2023 ve halen malik bilgilerini gösterir tescil ve ruhsat kayıtlarının uyap üzerinden dosya arasına alınmış, ----- Vergi Dairesinden davalı ----- cevap dilekçesi ekinde yer alan kira sözleşmesi de eklenmek suretiyle gönderilen kira sözleşmesinin davalı tarafından vergi dairesine bildirilip bildirilmediği ayrıca bildirilmiş ise damga pulu vergisinin yatırılıp yatırılmadığı sorulmuş ve cevap dosya arasına alınmış, 21/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ve 20/10/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 03.08.2023 tarihinde, --- İli --- İlçesi ----- yönetimindeki , davalı -----. Mülkiyetindeki, davalı ---- Şirketi tarafından ZMMS poliçeli ----- plaka sayılı araç ön kısımları ile yolun sağ tarafında park halinde bulunan davacıya ait ---- plakalı aracın sol arka kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen trafik kazasında KYTK’nun 84. Maddesinin “ l “ bendinde belirtilen “Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar. ” kuralına aykırı davrandığı için kazada %100 kusurlu olduğu, davacı sürücü ---- yönetimindeki ---- plakalı aracını ---- İli ---- İlçesi ----- Caddesi üzerinde nizami olarak park etmiş olduğu sırada aracının sol arka kısımlarına çarpan bir araca karşı alabileceği bir önlem olmadığından kazada bir kusuru olmadığı, davacıya ait aracın tamiri ekonomik olmayıp araç Perth Total olduğu, bilirkişilerce ------ piyasasında yapılan araştırmada dava konusu aracın değerinin 11.500 Euro olup bu tutarın eşdeğer hasarsız ----- piyasasında kaza tarihindeki rayiç değeri olduğu, kaza tarihinde 03.08.2013 ----- Euro Efektif Satış Kuru = 29,5480 TL olup otomobilin ---- piyasasındaki rayiç değeri = 11.500 x 29,5480 = 339.800 TL tutarında olduğu, gerek Türkiye piyasa koşullarında gereksede ----- piyasa koşullarında dava konusu aracın tamiri ekonomik olmayıp aracın yukarıdada belirtildiği üzere --- olduğu,---- plakalı otomobil kaza anında ve kazadan sonra millileştirilmediği, millileştirilmediği sürede ----- fiyatı ile Türkiye fiyatı yaklaşık aynı olduğu, otomobilin kaza tarihinde, Türkiye’de hasarsız eşdeğerinin fiyatı 339.800 TL olduğu, piyasa araştırması ile millileştirilmemiş hasarlı otomobilin kaza tarihindeki sovtaj değerinin 220.000 olduğunun tespit edildiği, pert hasar tutarı = Millileştirilmemiş hasarsız rayiç değeri – Millileştirilmemiş sovtaj Millileştirilmemiş pert hasar tutarı = 339.800 – 220.000 = 119.800 TL olduğu, davacının hasarlı otomobili götürmek yerine Türkiye’de 220.000 TL fiyat ile satarak ve üzerine 119.800 TL ekleyerek --- hasarsız eşdeğer otomobili satın alabileceği, -----tarafından 04.04.2024 tarihinde -----servisine 120.000 TL ödendiği, davacının talep edebileceği hasar tutarı kalmadığı, pert hasar tutarı belirlenirken ---- plakalı otomobilin hasarsız rayiç değerinin ödenmesinin esas alındığı için ilave değerin kaybı olmayacağı, ----- plakalı otomobilin pert hasar tutarı 119.800 TL olduğu halde -----tarafından 04.04.2024 tarihinde ------servisine 120.000 TL ödendiği dikkate alındığında davacının talep edebileceği hasar tutarı kalmadığı kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.
İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapıldığı, aynı Kanun'un 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir, bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağının ilkesi benimsendiği, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde, artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması, araç malikinin ise sorumlu tutulmaması gerektiği gözetildiğinde davalının kaza tarihinde maliki olduğu aracı uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı -----kiraladığı anlaşıldığından davalı Davalı ------yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ------ yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine,
2-Davalı sigorta şirketine karşı açılan davanın esastan reddine,
3-Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 15.261,92-TL harç ve 368,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile artan 14.897,92-TL harcın karar kesinleştiğinde davacının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ---- tarafından yapılan 105,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ------ verilmesine,
5-Davalı----- kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 7/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı ------- Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair karar, davacı vekili ile davalı ---- vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.