mahkeme 2023/648 E. 2023/723 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/648 ESAS
KARAR NO:2023/723
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 13.09.2023
KARAR TARİHİ: 02.10.2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin gerçek kişi tacir olarak ------- çeklerini kullandığını, söz konusu çeklerin hamiline yazılı olduğunu, müvekkilinin söz konusu çeklerden bazılarının kayıp olduğunu fark ettiğini, bu çeklerin nerede ve kimde olduğunu bilmediğini, işbu çeklerin hamiline yazılı olduğu ve müvekkilinin elinde iken kaybolduğundan, bu çeklerin kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde müvekkilinin zarara uğrayacağının bu nedenle işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, söz konusu çeklerin kayıp olması müvekkilinin banka sicilini de olumsuz yönden etkilediğini, bu çeklerin müvekkilinin sicilinde göründüğünü, işbu nedenle de söz konusu çeklerin iptal edilmesinde müvekkilinin hukuki yararının olduğunu, irade dışı elden çıkan çeklerin gerçek hak sahibi olmayan kişiler tarafından tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu, bu tehlikenin önlenmesi için TTK 757/1 hükmünde yetkili hamilin mahkemeden ödeme yasağı talep edebileceği öngörüldüğünü, işbu nedenle dava konusu ---------seri numaralı çekler için ödeme yasağı kararı verilmesini, zayi olduğundan işbu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibidir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen çek yaprağı yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. -------------

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 269,85-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02.10.2023