Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/352 Esas
KARAR NO:2024/1079
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/06/2013
BİRLEŞEN DAVADA;
(-------Esas sayılı dosyası )
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/03/2017
BİRLEŞEN DAVADA;
(---------- sayılı dosyası )
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/04/2021
KARAR TARİHİ:12/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Asıl davada; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında, davalının yüklenici sıfatıyla kazandığı ----- tarafından ihale edilen ------- inşaat yapım işi kapsamında ------ sözleşme ve eklerinin tanzim ve imza edildiğini, işin devamı esnasında iki adet zeyilname düzenlenerek taraflarca imzalandığını, bu zeyitnameler ile mezkur sözleşme kapsamında üstlenilen işlere bir takım ekler ve düzenlemeler yapıldığını, gerek ana sözleşme gerekse de zeyilnameler kapsamında üstlendiği işlerden bazıları kendine yaptırılmamasına ve yapılan iş keşif ve teminat tutarının çok altında kalarak genel giderlerini bile karşılamamasına rağmen, mümkün olanları bihakkın layiki ile yerine getirdiğini, işi fiilen tamamlayarak Mart 2012 tarihinde ---- içinde bulunan şantiyeyi terk ettiğini, bu tarihe kadar müvekkili tarafından sözleşmeye uygun olarak tanzim edilen 15 adet hak edişin davalı şirket tarafından uygun bulunarak ödemesi yapıldığını, bu hususun dosyaya sunulan kesinti hesap tablosu ve müvekkilinin davalı şirket kayıtları ile sabit olduğunu, normal şartlar dahilinde son yani kesin hak ediş olan ------- hak ediş ile, verilecek başka iş olmadığı anlaşılınca sürecine uygun olarak 20.02.2012 tarihinde tanzim olunarak davalı idareye teslim edildiğini, ancak gerekçe olmaksızın son hak edişin onaylanmadığını ve müvekkili şirketin borçlu olduğunun belirtildiğini, cari hesaptan dolayı oluşan 147.166,00 TL borcun mahsup edilmesi ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalarak müvekkilinin sözleşme kapsamında oluşan 152.484,560 TL alacağının faizi ile davalıdan tahsiline, davalı işveren şirkete verilen ve süresi ------- tarihinde uzatılan -------- referans no.lu 250,000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen ---- sayılı dosyasında; davacı -----dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, ----------yapım işi projesi kapsamında yapısal çelik imalat ve montajı işinin yapımını konu alan ve müvekkili şirketin yüklenici, davalı şirketin ise alt yüklenici sıfatına haiz olduğu,------- tarihli sözleşmenin düzenlendiğini, sözleşme eki uygulama projeleri, ilgili teknik şartnameleri ve ilgili kesim planları doğrultusunda tüketilmesi ön şartı ile davalı şirkete inşaat malzemeleri teslim olunduğunu, davalı şirketin edimini gerektiği gibi ifa etmediği ve ihtiyacından fazla teslim aldığı malzemelerin de iadesini gerçekleştirmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşme kapsamında mevcut olduğu iddia edilen 136.245,71 TL alacağın davalıdan tahsiline ayrıca, taraflar ve konusu yönünden benzerlik nedeni ile mevcut davanın daha önce açılan ----sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen ---- sayılı dosyasında; davacı ------vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete verilen ve süresi ---- tarihinde uzatılan --------- bedeli kesin teminat mektubunun haksız yere nakde çevrilmesi sebebiyle teminat mektubunun haksız yere nakde çevrilmesi sebebiyle teminat mektubu bedeli olan 250.000,00-TL' nin nakde çevrilme tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, bu arada davalı şirket aleyhine işbu davaya konu mektup bedeli dışındaki alacaklarımızın tahsili istemiyle ------- sayılı dosyası ile açtıkları davada son alınan bilirkişi raporu ile davalı şirketin herhangi alacağının olmadığını, davacı şirketin (mektup bedeli hariç hakedişten kaynaklı alacağının olduğunun tespit edildiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı şirkete verilen ve süresi ---- tarihinde uzatılan-------edelli kesin teminat mektubunun haksız yere nakde çerilmesi sebebiyle teminat mektubu bedeli olan 250.000,00 TL' nin nakde çevrilme tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderlelrinin kara tarafa tahmilini, işbu davanın tarafları ve konusu aynı ------ sayılı dosyası ile birleştirilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA:Asıl davada; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Karşı dava açma haklarını saklı tutarak; hukuki dayanaktan yoksun davacının iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, taraflarca akdedilen -------- tarihli sözleşme ile --------bulunan yapısal çelik projelerinin, proje onaylarının, malzeme, işçilik işleri kapsamında bulunan ve davacı şirket tarafından belirlenecek miktarda yapısal çelik imalat işinin yapılması davacı şirket tarafından taahhüt edildiğini, sözleşmeye konu işin 15 hak edişinin müvekkilince ödendiğini, geçici kabul hazırlanması için müvekkilince davacıya -------- yev. no.lu ihtarname tebliğ edildiğini, ihtarname ile; “geçici kabul işlemleri için müvekkil şirkete ------ tarihinde müracaat edilmesi gerektiği, bunu müteakip kesin hak edişin hazırlanması gerektiği, davacı şirkete 19.03.2013 tarihine kadar süre verildiği” ihtar edilmişse de, davacının hiçbir başvuru yapmadığını, buna istinaden müvekkilince -------yev.no.lu ihtarname ile “kesin hesap hak ediş evrakının re'sen müvekkilince tarafından tanzim edildiği, yapılan kesintiler toplamının 250.965,82-TL olduğu, davacı şirketin nakit teminat kesintilerinden düşüldükten sonra 170.420,02-TL borçlu bulunduğunun" ihtar edildiğini, davacının cevaben müvekkiline; ------ yev. no.lu ihtarnamesi keşide ederek; “geçici kabulün yapılmasının” talep ettiğini, müvekkilinin davacıya gönderdiği; ------sayılı yazı ile; “geçici kabul komisyonunda davacı şirketi temsilen bir üyeye ait yetki belgesinin ---- tarihine kadar, kesin hesap hak edişi için gerekli metraj ve dokümanların ------- tarihine kadar gönderilmesinin talep edildiğini" davacı tarafından sözleşmesel edimlerin yerine getirilmediğini, müvekkilinin verdiği sürelere riayet edilmediğini, müvekkili ile, davacı arasında akdedilen ----------- hak ediş no. ile davacı şirketin kesin hak edişinin re'sen müvekkili tarafından tanzim edildiğini, hak edişte sözleşme konusu işte kullanılmak üzere müvekkilince temin edilen davacı tarafından kullanılan malzeme bedelleri, temin edilen boyalara ilişkin sözleşme değerleri üzerinde boya kullanılması nedeniyle boya malzeme bedelinden ve davacı taahhüdünde olan ancak müvekkil şirket tarafından ödemeleri yapılan tahribatsız muayene testleri ve kaynakçı sertifika bedellerinden kesintiler yapıldığını, kesintilere ilişkin tüm bilgi, belge ve dokümanların davacı şirkete bildirildiğini, yapılan kesintiler neticesinde, davacı şirketin kümülatif imalat ve revizyon tutarları toplamının ----- olduğunu, müvekkili tarafından re'sen tanzim edilen 16-kesin no.lu hak ediş ile yapılan kesintiler toplamının 250.965,82 TL olduğunu, kesintilerin davacının cari hesabından ve nakit teminatlarına mahsup edildikten sonra davacının müvekkiline ------borçlu olduğunun tespit edildiğini, ------kesin" no.lu kesin hak edişin davacı şirkete -------- yev. no.lu ihtarname ile bildirildiğini, davacı tarafından -------yev. no.lu ihtarname keşide edilerek “geçici kabulün yapılması talebi yinelenmesinin” ihtar edildiğini, davacı şirketin yineleme talebi üzerine müvekkil şirket tarafından davacı şirkete gönderilen ----- sayılı yazı ile “geçici kabul komisyonunda davacı şirketi temsilen bir üyeye ait yetki belgesinin ----tarihine kadar, kesin hesap hak edişi için gerekli metraj ve dokümanların ---- tarihine kadar gönderilmesi” talep edilmişse de davacı şirketin verdiği sürelere de riayet edilmediğini, müvekkilince yukarıda Aanılan yazıya istinaden davacıya eksiklikleri tamamlaması için ----- tarihine kadar süre verilse de, davacı tarafından talep edilen eksikliklerin -------- tarihine kadar ikmal edilebildiğini, davacı şirket tarafından 17.05.2013 tarihinde müvekkil şirkete gönderilen kesin hesap hak edişi için gerekli metraj ve dokümanların gerçeği yarısıtmadığını, davacı tarafından yapılan miktar ve tutar incelemelerinde ve miktar ve tutar ölçeklerinde davacı şirket tarafından imal edilmediğinin belirlendiğini, gönderilen metraj ve dokümanlarda ------ kapsamında müvekkiline hizmet veren diğer alt yüklenicilerin yaptığı iş ve imalat miktarlarına yer verildiğini, davacıca imalatı yapılmamış miktarların hesaba konu edildiğini, davacı tarafından müvekkiline gönderilen metraj ve dokümanlarda matematiksel işlem hataları tespit edildiğini, müvekkili tarafından yapılan değerlendirme ve tespitlerin -------- yev. no.lu ihtarname ile davacı şirkete ihtar edildiğini, açıklanan nedenlerle davacının ileri sürdüğü iddia ve taleplerin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili tarafından re'sen düzenlenen ------ hak ediş numaralı kesin hak edişin geçerli olduğunu, savunmalarındaki haklılıklarının Mahkeme tarafından yaptırılacak kesif ve alınacak bilirkişi raporu ile de tespit edileceğini, beyanla davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen ---- sayılı dosyasında; davalı -------------vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında mevcut ---- tarihli sözleşme kapsamında davacının kendilerine anlayamadıkları bir şekilde borçlu çıkardıklarını, iddiaların haksız olduğunu belirterek davanın reddini dilemiş, ayrıca ---- sayılı dosyası ile mevcut davanın birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen ----sayılı dosyasında; davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında,----- kapsamındaki yapısal çelik imalat ve montajı işinin yapımını konu alan ve müvekkil şirketin yüklenici, davacı şirketin ise alt yüklenici sıfatını haiz olduğu ---- akdedilmiştir. ----dosya kapsamına sunulmuş ve halen derdest olan----numaralı dosyasında mevcut özdeş ------- tarihli alt yüklenicilik sözleşmesi, sözleşme eki uygulama projeleri, ilgili teknik şartnameleri ve ilgili kesim planları (nesting) doğrultusunda tüketilmesi ön şartı ile ve yine anılan sözleşmenin 8.3. Maddesinde belirtildiği üzere, müvekkili şirketten talep miktarlarına ait hesap (metraj) sorumluluğu tamamıyla davacı şirket yükümlülüğünde olmak kaydıyla; müvekkili şirket tarafından davacı şirkete,----------- teslim edilmiş olduğunu, müvekkili şirketçe kaleme alınmış ihtarnamelerde arz edildiği üzere; davacı şirket özetle; muhtelif dönemlere ilişkin “Alt Yüklenici Geçici Hakediş Raporu”na esas metraj ve dokümanlarını zamanında müvekkili şirkete teslim etmeyerek, sözleşmede geçici kabule müracaat için bir süre kıstası tanımlı olmasa da sözleşmenin 29.1 maddesi doğrultusunda, sahada ikmal edilmiş ve geçici kabul aşamasına gelinmiş imalatları için, müvekkil şirkete “ivedilikle ve yazılı olarak geçici kabul müracaatı yapmak” yükümlülüğünde gereken özeni göstermeyerek, bağlı olarak kesin hesap tanzimine başlamayarak, müvekkili/yüklenici şirketçe re'sen tanzim edilmiş Alt Yüklenici Kesin Hesap Evrakı'na esas metraj ve dokümanların, son kez kontrolüne yönelik olarak, kendisinden talep edilmiş metraj ve dokümanları, müvekkil şirkete geç teslim ederek, geç teslim ettiği işbu Kesin Alt Yüklenici Hakediş Raporu'na esas metraj ve dokümanlarda ise, ikmal etmediği imalatlara ilişkin beyanlarda bulunarak, sözleşme aksine hareket etmiş, basiretli tacir sıfatının gerektirdiği özenli yaklaşımları sergileyemediğini beyanla davaya cevaplarımızın kabulü ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, taraflar arasında halen derdest olan ve -----dosya kapsamında yayımlanan-------------- tarihli “üçüncü bilirkişi raporu”nda belirtilenlere istinaden Davacı/Alt Yüklenici ---- sayın mahkeme başkanlığınızın ----- numarası üzerinden ikame edilen ve "Davacı/Alt Yüklenic---- tarihinde uzatılan ------- tarafından tanzim edilmiş ----- bedelli kesin teminat mektubunun ----kısmının nakde çevrilmesine dayalı olarak, mektubun nakde çevrildiği 11.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlemlere uygulanan avans faizi ile birlikte Davalı/Müvekkil/Yüklenici şirketten tahsili talepli” davasındaki, faiz talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Asıl dava, taraflar arasında düzenlenen ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olduğu, Birleşen -------Dosyasında taraflar arasında mevcut ---- tarihli sözleşme kapsamında alacak talebine ilişkin olduğu, Birleşen ---- Dosyasında davalı şirkete verilen ve süresi ---tarihinde uzatılan -------bedelli kesin teminat mektubunun haksız yere nakde çerilmesi sebebiyle teminat mektubu bedeli olan 250.000,00 TL' nin nakde çevrilme tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Asıl ve birleşen davalarda davacılar, davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.Asıl ve birleşen davalarda davalılar, davaların reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.Asıl dava yönünden; davacı (-------- arasında imzalanan ---- sözleşmesi sebebiyle davalıdan ---- değerindeki şantiyede davalıya -----terk edilen atölye bedeli ile son hakedişten kaynaklı 123.822,46-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen -----dava yönünden; davacı ----- davalı----------- sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye konu inşaatta, 15 hak ediş tutarının ödendiği 16. Hak edişte taraflar arasında mutabakatsızlık bulunduğunu, davalının 147.166,10-TL davacıya cari hesap borcunun olduğu hususunun her iki tarafında kabulünde olduğunu, davacının ----- bu sözleşme kapsamında davalının ------- uhdesinde kaldığını iddia ettiği hurda çelik malzeme, yapısal çelik malzeme, yapısal çelik boya malzemeden kaynaklı alacaklı olduğunu, davalıdan------ sertifika bedeli alacağının bulunduğunu, 08 numaralı alt yüklenici hakediş raporundan kaynaklı alacağının bulunduğunu, sonuç olarak birleşen davada davacının-----davalıdan----- dosyaya konu sözleşme kapsamında alacak tutarları mahsup edildikten sonra bakiye 136.245,7-T alacağının bulunduğunu ve anılan alacağın davalıdan---- tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Dosyanın safahatı incelendiğinde, mahkememizin ------ tarihli kararı ile; "..Asıl dava yönünden; davanın kısmen kabulüne,---- dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı----- alınarak davacı ------verilmesine, 2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Birleşen (------Karar sayılı ) dava yönünden; 3-Davanın reddine, Birleşen (------- Karar sayılı ) dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, 4-218.576,00-TL'nin 11.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ---- alınarak davacı------- verilmesine, 5-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine..." karar verildiği, asıl davada davalı vekili tarafından mahkememiz kararının istinaf edilmesi üzerinde dosya ------ gönderilmiş ve yapılan istinaf incelemesi sonucunda ------- Karar sayılı 05/04/2023 tarihli ilamı ile; "...1-Asıl davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 2----- Karar sayılı kararının kaldırılmasına,..." şeklinde kaldırılmıştır. Kaldırma kararı sonrasında mahkememizin---- esas sayılı dosyasına kaydı yapılmıştır.Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada;------ Müdürlüklerinden taraf şirketlerin tescil kayıtları celp edilmiş, asıl davada davacı-alt yüklenici ---- şirketine (şirket yetkilisi --------) yemin yaptırılmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Asıl dava dosyası ve birleşen -----------) dava dosyasında taraflar karşılıklı mahsuplaşma yapıldıktan sonra bakiye sözleşme-hak ediş alacağı talep ettiği anlaşılmakla anılan dosyaların birlikte değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda kök ve ek bilirkişi raporları alınmıştır. 20/05/2021 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli olduğuna kanaat getirilmiş, anılan rapor hükme esas alınmıştır. Her ne kadar 24/05/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda aksi yönde seçenekli olarak bir hesaplama yapılmış ise de; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, tarafların ticari defter ve kayıtlarındaki tespitler dikkate alındığında 20/05/2021 tarihli kök bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına daha uygun olduğu değerlendirildiğinden ek rapordaki aksi yöndeki tespitler hükme esas alınmamıştır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; asıl ve birleşen --------- davasında taraflar karşılıklı olarak cari mahsuplaşma yapıldıktan sonra alacaklı olduğu iddia edildiğinden dosya kapsamında alınan --- bilirkişi raporu ve diğer deliller dikkate alındığında yüklenici ---- şirketinin alt yüklenici ---- nolu hakkediş sonucu meydana gelen ve taraflar arasında ihtilafsız olan 147.166,10-TL alacaklı olduğu------- nolu hakedişten kaynaklanan 11.203,55-TL alacaklı olduğu, kaynakçı sertifika bedeli olarak 2.354,10-TL alacaklı olduğu, hurda bedeli olarak 14.605,43-TL ile kesinti miktarı olarak11.397,14-TL olmak üzere toplam: 186.726,32-TL alacaklı olduğu, alt yüklenici-------- şirketinden; 16. kesin hakediş alacağı olarak 109.542,59-TL, %5 teminat kesintisi alacağı olarak 45.484,02-TL, imalat atölyesi bedeli olarak 89.785,30-TL, -------tahribatsız test ve muayene bedeli olarak 4.522,20-TL ve haksız yere nakte çevrilmesinden dolayı 218.576,00-TL teminat mektubu alacağı olmak üzere toplam 467.910,11-TL alacaklı olduğu, taraflar arasındaki borç/alacak miktarının birbiri ile mahsubu neticesinde 467.910,11-Tl- 186.726,32-TL = 281.183,79-TL alt yüklenici--- yüklenici --- şirketinden alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Başka bir deyişle, asıl dava davacısının --- davalı ------ şirketten cari hesap alacak/borç mahsubu yapıldıktan sonra 281.183,79-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Ancak yapılan tespitte asıl ve birleşen -----davaya konu olmayan 250.000,00-TL bedelli kesin teminat mektubundan davalı -----tarafından haksız olarak nakte çevrilen 218.576,00-TL dahil edildiği, bu tutarın iş bu asıl ve birleşen davada talep konusu olmaması sebebiyle anılan teminat mektubu bedelinin çıkarılması sonucunda asıl davada davacı ----- alacaklı olduğu, bu doğrultuda asıl davada davacı -----fazlaya ilişkin talebinin yerinde olmadığı, tarafların aksi yöndeki talep ve itirazlarının dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere, 20/05/2021 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlere uygun olmadığından mahkememizce itibar edilmemiştir. Birleşen -----davada, asıl davada alacak/borç mahsubu yapıldıktan sonra birleşen dosya davacısının----- bakiye herhangi bir alacağı olmadığı anlaşılmış, asıl dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, 62.607,79-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı---- alınarak davacı ----- verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, birleşen -------- dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir.-----kaldırma ilamı gereğince sevk irsaliyelerine konu malların teslim edildiğinin ispat yükü asıl davada davalı-birleşen davada davacı----- aittir. Mahkememizce ----kaldırma ilamı gereği davalı-birleşen dosya davacı ----- yemin delili hatırlatılmış, tarafın talebi üzerine davacı-birleşen dosya davalı ----yetkilisine yemin ettirilmiş, davacı-birleşen dosya davalı ----yetkilisi ---------- talimat ile alınan beyanında sevk irsaliyelerine konu malların teslim edilmediğini beyanla, yemini eda etmiş ve yemininde ısrar etmiştir. Gelinen aşamada davalı-birleşen dosya davacı -----sevk irsaliyelerine konu malları teslim ettiğini yöntemince ispatlayamadığı değerlendirilmiş, davalı-birleşen dosya davacı ---- fazla teslim edildiği beyan edilen yapısal çelik bedeline ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir. Her ne kadar------- kaldırma ilamında, dosya kapsamında alınan 10/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda davacı ------- tarihli dava dilekçesindeki %17 zayiat oranı kabulü üzerinden yapılan fire-zayiat hesabının dikkate alınması gerektiği beyan edilmiş ise de; kaldırma kararı öncesi mahkememiz gerekçeli kararında ifade edildiği üzere 10/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporu dosya kapsamı ve sunan deliller dikkate alındığında hükme esas alınmadığı, 21/05/2021 tarihli bilirkişi heyet raporundaki tespitlerin hükme esas alındığı belirtilmiştir.Öncelikle, davalı ---- şirketi dava konusu iş sebebiyle davacı---- taraflar arasındaki sözleşmeye konu işten fazla çelik teslim edildiğini ve bu çeliğin davacı----- kaldığını, davacı----- kalan bu çelik bedelinin iade edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Davacı ------ bilirkişi raporunda belirtilen %17 zayiat oranı ikrarına konu dilekçede) 17/03/2013 tarihli dava dilekçesinde sözleşme dışı ve başka taşeronlara yaptırılması gereken işlerin yaptırıldığını ancak buralara kullanılan malzemelerin yok sayıldığını, davalı------- tarafından teslim edilen bir kısım malların ayıplı olması sebebiyle yeniden yapıldığını ancak bunun için kullanılan malların ayrıca hesaba katılmadığını, tarafların çelik malzemenin kullanımı konusunda en verimli yöntem olan ------ sisteminin kullanılacağının kararlaştırıldığını ve bu sistem üzerinden yapılan hesaplama neticesinde bilgisayar programı tarafından zayiat oranın %17 tespit edildiğini, buna ilişkin kayıtların------- şirketine teslim edildiğini, ilave işler sebebiyle kullanılan malzemelerin davalı----- tarafından hesaba katılmadığını, dava konusu şantiyeden malzeme çıkarmanın mümkün olmadığı bu sebeple şantiye alanında kendileri tarafından kurulan atölyenin bile davalı-----şirketine bırakıldığını, davalı----- şirketinin fazlaca teslim ettiği çelik bulunmadığını beyan etmektedir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur -------Yukarıda belirtildiği üzere eldeki dava da, fazlaca çelik malzeme teslim edildiğinin ispat yükü davalı-yüklenici -----şirketindedir. Hemen belirtmek gerekir ki, davacı-alt yüklenici ----- tarihli dava dilekçesinde belirttiği tüm hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde (zayiat oranına ilişkin %17'lik kabulü dahil) vasıflı (gerekçeli inkar) ikrar mahiyetindedir.İspat yükünün açıklanması noktasında vasıflı ikrardan da söz edilmesi gerekmektedir.Vasıflı ikrarda, karşı tarafın ileri sürdüğü vakıanın doğru olduğu bildirilir; fakat, bunun hukuki niteliğinin (vasfının) iddia edildiğinden başka olduğu bildirilir. Hukukumuzda vasıflı ikrarın bölünemeyeceği, yani vasıflı ikrarın ikrar eden aleyhine delil teşkil etmeyeceği, bilakis o vakıayı ileri sürenin onu ispat etmesi gerektiği genel olarak kabul edilmektedir. Vasıflı ikrarda ispat yükü ----------- vakıayı ileri süren tarafta olup, o vakıayı vasıflı olarak ikrar eden (gerekçeli olarak inkar eden) tarafta değildir.-------Bu itibarla davacı------ tarihli dava dilekçesindeki diğer beyanları görmezden gelinerek ve davacı ------ tarihli yazı ile bildirilen %17'lik zayiat oranının teknik olarak mümkün olmayacağı belirtilerek 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda aksi yönde kanaat bildirilmiş ise de; TTK 18/2 maddesi gereği tarafların basiretli tacir gibi davranması gerekmekte olup başta kararlaştırılan hususların sonradan kabul edilmeyeceği iddiasının dinlenmesi mümkün olmadığından aksi yöndeki 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporu tespitlerine itibar edilmemiştir.Birleşen -------- dava yönünden; dosya kapsamında alınan ---- tarihli bilirkişi heyet raporu dikkate alındığında birleşen dosya davacısının (------ arasındaki ----- sözleşmesi sebebiyle alacaklı olduğu, davalı ------tarafından dava konusu 250.000,00-TL'lik teminat mektubunun 218.576,00-TL'lik kısmının sözleşmeye aykırı olarak haksız bir şekilde nakte çevrildiği, davacının -----haksız yere nakte çevrilen teminat mektubu bedelini talep etmesinin yerinde olduğu, bilirkişi raporu ile yapılan tespit dikkate alındığında 250.000,00-TL'lik teminat mektubunun yalnız 218.576,00-TL'lik kısmının nakte çevrildiği anlaşılmakla davacının -----fazlaya ilişkin talebinin yerinde olmadığı anlaşılmış, birleşen ------dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, 218.576,00-TL'nin 11.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı--- alınarak davacı ----- verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)Asıl dava yönünden;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-62.607,79-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ----alınarak davacı ------- verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.276,74 TL karar harcına karşılık, dava açılırken alınan 2.604,10 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.672,64 TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
4-Vekâlet Ücretleri;
a)Davacı lehine, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13 maddesi uyarınca taktir edilen 30.000,00-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Davalı lehine, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13 maddesi uyarınca taktir edilen 30.000,00-TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B)Birleşen ---------- dava yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar harcının, dava açılırken alınan 2.326,74 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.899,14‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı--------iadesine,
3-Davalı lehine, tamamı reddedilen dava yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/4 maddesi uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL nispi vekâlet ücretinin davacı----alınarak davalı---- verilmesine,
C)Birleşen---------dava yönünden;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-218.576,00-TL'nin 11.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı -----alınarak davacı --------verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 14.930,93 TL karar harcına karşılık, dava açılırken alınan 4.269,38 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.661,55 TL harcın davalı -------- tahsiliyle hazineye irat kaydına,
4-Vekâlet Ücretleri;
a)Davacı lehine, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13. maddesi uyarınca taktir edilen 34.972,16-TL nispi vekâlet ücretinin davalı----- alınarak davacı-----verilmesine,
b)Davalı lehine, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13. maddesi uyarınca taktir edilen 30.000,00-TL maktu vekâlet ücretinin davacı ---- alınarak davalı ----verilmesine,
D) Yargılama Giderleri;
1)Davacı-----tarafından; asıl davada yatırılan 2.628,40 TL harç ve Birleşen----- sayılı davada yatırılan 4.328,68‬ TL harç toplamı olan 6.957,08 TL harç giderinin, bu davalarda davalı olan ------alınarak davacı ----- verilmesine,
2--------tarafından her üç davada yapılan; 5.800 TL bilirkişi gideri ve 359,10 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.159,1‬0 TL yargılama giderinin, davalardaki haklılık oranına göre 4.772,31 TL'sinin -------- alınarak, -------- verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
3------- tarafından her üç davada yapılan; 5.200 TL bilirkişi gideri ve 509,35‬ TL posta gideri olmak üzere toplam 5.709,35 TL yargılama giderinin, davalardaki haklılık oranına göre 1.285,51 TL'sinin ----------- alınarak, -------------- verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
E)Bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/12/2024