mahkeme 2022/890 E. 2023/739 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/890 ESAS
KARAR NO:2023/739
DAVA:İstirdat (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ:04.11.2022
KARAR TARİHİ:03.10.2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirket bünyesinde bulunan otelleri için davalı şirket ile----- müşteri numarasıyla ------ yıl süreli ticari elektrik abonelik sözleşmesi imzaladığını, müvekkili şirketin belirtilen müşteri numarasıyla, davalı şirket bünyesinde -------------- numarası olmak üzere toplam 8 adet aboneliğinin bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan ticari işletmeye ait elektrik aboneliğinde davalı şirket tarafından toplam 12 aylık döneme ait faturaların müvekkil şirkete tahakkuk ettirilmek suretiyle tahsilatların yapıldığını, borç bulunmadığını ancak bu faturalarda davalı şirket hukuka aykırı şekilde fazla tahsilatlar yaptığını, elektrik aboneliklerinde uygulanacak birim tarife ve fiyatlar güncel bir şekilde----tarafından düzenli bir şekilde tebliğler şeklinde yayımlandığını, enerji şirketlerinin de ------ tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlara göre faturalandırma yapmasının kanuni bir zorunluluk olduğunu, davacı müvekkili ile davalı şirket arasından imzalanan elektrik aboneliği sözleşmesindeki 8 adet aboneliğe ait faturaların, ----tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlarla mukayese edildiğinde toplamda 176.719,07-TL fazla tahsilat yapıldığının tespit edildiğini, belirtilen fazla tahsilatların, ----- resmi web sitesinde bilgiler girilmek suretiyle tespit edildiğini, söz konusu faturalara ana dağıtıcı firma olan -----verileriyle de mukayese edildiğinde yine aynı şekilde fazla tahsilat yapıldığının tespit edildiğini, tüm deliller toplandıktan sonra bu konuda uzman bir bilirkişiden alınacak raporla, davalı şirketin faturalarda -----------------. gibi bedellerin ------ tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlara uygun olmadığını, emsal nitelikteki diğer enerji şirketlerinden de farklı olduğunu ve bu haliyle davacı müvekkilden fazla tahsilat yapıldığını açıkça ispat edileceğini, tüm bu nedenlerle; hukuka aykırı şekilde fazla tahsil edilen toplam 176.719,07-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte istirdatını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan elektrik abonelik sözleşmesine binaen davacı şirkete ----- tarihinden itibaren kullanılan elektrik karşılığı ilgili abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca fatura kesildiğini, davacı şirketin ----- tarifesine göre faturalandırılırken;------- tarifesine göre faturalandırıldığını, cevap dilekçesi ekinde sunulan faturaların, tarife bakımından ayrıma tabi olduğunu;-----tarifesine tabi sayaçlar için tek fatura,------ tabi sayaçlar tek fatura olacak şekilde kesildiğini, --------numaralı sayaçlar sine tabi sayaçlar) imzalanan sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı bölümde, birim fiyat hesaplama formülü ------- şeklinde olduğunu, sözleşmede yer verildiği üzere, ------- ilgili fatura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçekleşen ---- çarpımı sonucu oluşan ağırlıklı fiyatı,------ ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatını ” ifade ettiğini,------ bünyesinde, günlük 24 saat esasına göre oluşan elektrik fiyatlarının ilgili aya ait ortalaması alınarak oluşturulan fiyat, -----tarafından aylık tahminleri de yayınlanan, Yenilenebilir. -------- piyasaya birim maliyet olarak yansıyan ilgili aydaki fiyat olduğunu, davacı tarafından belirtilen 6 adet fatura------ tarifesine tabi tutulması sebebiyle bu formülün esas alınarak hesaplandığını, -------- numaralı sayaçların ise ----- tarifesine tabi olarak saatlik okumalar esas alınarak cevap dilekçesi ekinde sunulan hesaplama tablolarındaki değerler esas alınarak faturalandırıldığını, müvekkil şirketin, davacının dilekçesinde bahsetmiş olduğu gibi elektrik faturalarını----- tarafından yayımlanan tarife fiyatları üzerinden fatura kesmesi gibi kanuni zorunluluğunun olmadığını, bu durumun elektrik sektöründeki özelleştirmenin tabiatına aykırılık arz ettiğini, ----- tarafından yayınlanan tarife fiyatlarının, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olduğunu, müvekkili şirket açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluğunun mevcut olmadığını, her özel tedarik şirketinin uygulayacağı elektrik birim fiyatını belirleme hakkının olduğunu,-------- yapmış olduğu hesaplamanın özel tedarikçisi olmayan ve bu sebeple ulusal tarife üzerinden faturalandırılan aboneler için geçerli olduğunu, özel tedarikçiyi seçen ve birim fiyatı abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca belirlenen davacı şirketin bu hesaplamayı dikkate alamayacağını, tüm bu beyanların konusunda uzman bir bilirkişinin faturalar ile birlikte tüm dosyayı incelemesi üzerine kanıtlanacağını, müvekkili şirket tarafından kesilen tüm faturaların hukuka ve sözleşmeye uygun şekilde kesildiğini, davacı şirketin bu faturalardan ötürü borçlu olmaması gibi bir durum kesinlikle söz konusu olmadığını, elektrik kullanıldığını ve bu kullanımın doğal olarak faturalandırıldığını ve tahsil edildiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının açmış olduğu haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, abonelik sözleşmesine dayalı olarak davacıdan fazla tahsil edildiği iddia edilen bedel kadar borçlu olunmadığının tespiti ile fazla ödenen bedelin istirdadı talepli açılan davadır.
Davacı vekili; davalı şirket bünyesinde toplam 8 adet aboneliğinin bulunduğunu, davacı ile davalı arasında imzalanan ticari işletmeye ait elektrik aboneliğinde, davalı şirket tarafından toplam 12 aylık döneme ait faturaların davacıya tahakkuk ettirilmek suretiyle tahsilatların yapıldığını, ödeme yapıldıktan sonra faturalarda yer alan ek bedellerin----- tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlara uygun olmadığını beyan ederek, fazla yapılan tahsilatın kendilerine iadesi ile bu bedel kadar borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; davalı vekili ise; ------ tarafından yayınlanan tarife fiyatlarının, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olduğunu, davalı açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluğunun mevcut olmadığını, her özel tedarik şirketinin uygulayacağı elektrik birim fiyatını belirleme hakkının olduğunu,------ yapmış olduğu hesaplamanın özel tedarikçisi olmayan ve bu sebeple ulusal tarife üzerinden faturalandırılan aboneler için geçerli olduğunu, bu nedenle faturalandırmalara usulsüz bir bedel yansıtmadıklarını beyan ederek davanın reddini istemiştir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının davalı şirketteki 8 ayrı aboneliğine ilişkin, ----------- tarihleri arasındaki 1 yıllık fatura içeriklerinin kullanıma uygun ve yerinde olup olmadığı, davacının faturaları kısmen veya tamamen ödeyip ödemediği, kullanımından fazla bir ödeme yapıp yapmadığı, bu kapsamda menfi tespit ve istirdat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Dosya Elektrik Mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiştir.
Bilirkişinin 08/06/2023 tarihli raporunda özetle; "...taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı tarafından tahakkuk ettirilen dönem faturalarının mevzuata ve aralarındaki sözleşmede belirlenen hesaplamaya göre tahakkuk ettirilip ettirilmediği ile fazladan tahakkuk ettirilen tutar olup olmadığının tespit edilmesi noktalarında toplandığı anlaşılmakla, faturaların incelenmesi sonucunda, esas olarak aktif enerji bedeli birim fiyatının tahakkuk tutarının belirlenmesinde ana etken olduğu,
sözleşmede aktif enerji bedeli birim fiyatının bir formülle hesaplanacağının, ancak her durumda ulusal tarife birim fiyatı geçemeyeceğinin hüküm altına alınmış olduğu, bu durumda aktif enerji bedeli birim fiyatı ulusal tarifede belirlenen birim fiyatı geçen faturaların sözleşmede belirlenen yönteme ve kurala aykırı hesaplanmış faturalar olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaate varılmıştır. Ekte verilen çizelgelerde de gösterildiği şekilde, taraflar arasındaki sözleşmede açıkça hüküm altına alınmış olmasına rağmen, bazı aylarda aktif enerji bedeli birim fiyatının ulusal tarifede belirlenen aktif enerji bedeli birim fiyatından daha yüksek olduğu, bu sebeple fatura bedellerinin olması gerekenden daha yüksek hesaplanmış faturalar haline geldiği anlaşılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda; davalı tarafından tahakkuk ettirilen tüm fatura bedelleri toplamının ulusal tarifeden tahakkuk ettirilen tüm fatura bedelleri toplamından 186.526,94.-TL daha fazla olduğu hesaplanmıştır. Ancak; takdiri sayın Mahkemede olmak üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin esasen tüketici için ulusal tarifeden daha avantajlı tarife üzerinden elektrik enerjisi satın almasının sağlanması amacıyla akdedilmiş bir ikili anlaşma olduğu anlaşılmakla, zaten daha düşük tutarlı faturalar tahakkuk ettirilmesinin tüketicinin ikili anlaşma yapmasındaki ana amaç olduğudüşünüldüğünde, aktif enerji bedeli birim fiyatı ulusal tarifeden daha yüksek seçilmiş faturaların tüketicinin aleyhine olacak şekilde daha yüksek tahakkuk ettirilmiş faturalar olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda da toplamda 260.684,97.-TL + 133,60.-TL= 260.818,57.-TL fatura tutarının hem ikili anlaşmanın özüne hem de taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen hesaplamaya göre fazladan tahakkuk ettirilmiş fatura tutarları olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaate varılmıştır..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı şirket bünyesinde toplam 8 adet aboneliğinin bulunduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin serbest tüketici sözleşmesi olduğu, ikili anlaşma kapsamındaki bu sözleşmenin elektrik enerjisi birim fiyatının taraflar arasında serbest şekilde
belirlenebileceği bir sözleşme olduğu, sözleşmenin fatura hesabına ilişkin 5.1 maddesinde; "seçilmiş tarife paketinden hesaplanan elektrik tüketim bedeline diğer tarife bileşenlerinin eklenmesi ile toplam fatura bedelinin bulunacağının hüküm altına alındığı"; sözleşmenin eki olan "Aboneye özel sözleşme koşullarının" 2.maddesine göre; "...Bu formülde---- toptan satış piyasasında ilgili fatura döneminde gerçekleşen aylık ortalama ----- çarpımı sonucunda oluşan fiyatı ifade eder ve yine bu tür Aboneler için --- tarafından ---- açıklanan ---- hariç oluşan perakende satış bedeli ---- hükmünün düzenlendiği, her ne kadar davalı vekilince, ----tarafından yayınlanan tarife fiyatlarının, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olduğu, davalı açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluğunun mevcut olmadığı iddia edilmiş ise de; davacı ile yapılan sözleşmede açıkça hüküm altına alındığı üzere, sözleşmede aktif enerji bedeli birim fiyatının bir formülle hesaplanacağının, ancak her durumda ulusal tarife birim fiyatı geçemeyeceğinin kararlaştırıldığı, bu nedenle davalı vekilinin rapora itirazının yerinde görülmediği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre; davacıdan fazladan tahsil edilen miktarın talep miktarını aştığı anlaşılmakla; taleple bağlılık ilkesi gereği, davacının fazladan ödediği 176.719,07-TL yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu bedelin iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-Davacının davasının KABULÜ İLE;
1-Davacının davalı ile arasındaki ---------- nolu sayaçlara dair -----ay arasındaki faturalardan kaynaklı olarak 176.719,07-TL borçlu olmadığının tespitine,
2-176.719,07-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 12.071,68-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 3.017,92-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 9.053,76-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 3.017,92-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 3.087,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 28.275,05-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---------- bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça