mahkeme 2022/799 E. 2024/590 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/799
KARAR NO : 2024/590

DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 07.10.2022
KARAR TARİHİ : 25.06.2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ----- iş yerinde kullanmak için birleştirerek bilgisayar haline getirip kullanmak üzere, 21.06.2021 tarihinde---- faturası dava dilekçesi ekinde ibraz edilmiş bilgisayar parçalarını satın aldığını, söz konusu parçaların satıcı şirketin iki yıl garantisi kapsamında olduğunu, müvekkilinin, basiretli her tacir gibi Türk Ticaret Kanunundan doğan yükümlülüklerine uygun olarak süresi içinde parçalarda herhangi bir ayıp olup olmadığını kontrol ettiğini ve ihbar yükümlülüğünü doğurabilecek herhangi bir arıza ile karşılaşmadığını, işbu parçalardan " -----" özellikli anakartın, devam eden süreçte henüz bir yıl dolmadan kendiliğinden arızalandığını, müvekkilinin, aylar sonra ortaya çıkan bu arızayı derhal satıcı ----- garanti anlaşmasının bulunduğu davalı ----- yetkili servisine ihbar ettiğini ve arıza yapan anakartı yetkili servise ulaştırdığını, davaya konu anakartın değişiminin yapılmayarak müvekkilinin mağduriyetinin giderilmediğini, davalı şirketlerin global çapta büyük şirketler olmasına güvenerek şirketinde kullanmak üzere bir araya getirdiği bilgisayarın parçalarını satın almış müvekkilinin, ana kart gibi asli bir unsurun gizli ayıplı çıkmasından dolayı ciddi mağduriyet içinde olduğunu, müvekkilinin iyi niyetle ve uzun süre davalı şirketler kaynaklı mağduriyetinin giderilmesini beklediğini, bu süreçte de şirket bilgisayarını kullanamadığını, davalı şirketlerin kendi sebep oldukları mağduriyeti gidermeyecekleri sabit olunca müvekkilinin, bilgisayarına yeniden masraf yaparak çok daha düşük özelliklere sahip bir anakartı bir başka satıcı firmadan satın almak zorunda kaldığını, müvekkili şirketin, almak zorunda kaldığı düşük özellikli ana kartı bilgisayarında kullandığını, satın almış olduğu bilgisayarını bu sebeple maksimum verimde kullanamadığını, müvekkili şirketin, davalı şirket .---- satın almış olduğu ve davalı---- garantör firma kapsamında bulunduğu kendiliğinden arıza yapan gizli ayıplı -----" model ana kartın aynen değişimini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı -----Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın kendi kurduğu mizansenler üzerinden müvekkili şirketin ticari itibarına yönelik haksız ve mesnetsiz ithamlarda bulunmasının yersiz olduğunu, davanın ürün değişim talepli bir dava olduğunu fakat davacı tarafın bu davayı mecrasından çıkartarak farklı bir boyuta taşıdığını, özellikle dava dilekçesinin 4. sayfasındaki 2, 3 ve 4. paragraflarda yazılanların hiçbir dayanağı bulunmayan hukuka aykırı ve soyut genellemelerden ibaret haksız ithamlar olduğunu, bunların doğru olmadığını, davacıyı bu iddialarını ispata davet ettiklerini ve bunun yerine getirilmemesi halinde manevi tazminat talep haklarını saklı tuttuklarını ayrıca müvekkili şirketin son kullanıcılara doğrudan satış yapmadığını, müvekkilinin, ürünün tedarikçisi olduğunu, diğer davalıya satış yaptığını, üretici firma da olmadığını, bu nedenlerle, dosyaya müvekkili şirket hakkında olumsuz algı yaratmak için konulan ve tek taraflı yazımlardan ibaret ve manipülasyona açık bir internet sitesinden alınan asılsız şikayet ekran görüntülerinin dosyaya eklenmesinin, davaya konu ihtilaf yönünden hukuki bir değeri bulunmadığını, Pandemi dönemi ve sonrasında sadece bilgisayar sektöründe değil, birçok sektörde ürün tedariğinde sorunlar yaşandığını, dava konusu ürün gibi bilgisayar aksamlarının tamamına yakını ithal ürünler olduğunu, bazı ürünlerin ithalatının yapılamamasının şirketin boyutuyla bir alakasının da bulunmadığını, davacının satın aldığı ürünün devamının da bu kapsamda sağlanamadığını, bunun yerine, zorunluluktan ötürü davacıya muadil ürünler teklif edildiğini fakat davalının bunları da kabul etmediğini, yapılan ürün tekliflerinin davacının da kabulünde olduğunu, davacıya muadil bir ürün gönderildiğini, davacının bunu da kabul etmediğini, kabul edip etmemenin davacının tercihi olduğunu ancak müvekkilinin buna farklı anlamlar yüklemediğini, davacının da ürünün aynısının temin edilememesine farklı anlamlar yüklemeye hakkı bulunmadığını, ürünün birebir aynısı halen temin edilemediğinden, davacının aynen değişim talebinin yerine getirilmesine olanak bulunmadığını, tüm bu nedenlerle; Arabuluculuk yoluna başvurulmadan dava açılmış olduğundan, dava şartı yokluğundan davanın reddini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı -----Şirketine usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı------ davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; TTK'nın 23.maddesi uyarınca gizli ayıplı malın misli ile değiştirilmesi talebidir.Davacı vekili özetle; 21.06.2021 tarihinde davalı ----- faturası dava dilekçesi ekinde ibraz edilmiş bilgisayar parçalarını satın aldığını, söz konusu parçaların satıcı şirketin iki yıl garantisi kapsamında olduğunu, işbu parçalardan "----" özellikli anakartın henüz bir yıl dolmadan kendiliğinden arızalandığını, müvekkilinin bu arızayı derhal satıcı ---- garanti anlaşmasının bulunduğu davalı ----- yetkili servisine ihbar ettiğini ve arıza yapan anakartı yetkili servise ulaştırdığını, arızalı kartın aynısı ile değiştirilmesini talep ettiğini ancak bu talebinin kabul edilmediğini beyan ederek davasının kabulünü istemiştir.
Davalı ----- vekili ise; müvekkilinin ürünün tedarikçisi olduğunu, davacının satın aldığı ürünün arızalı olup, bu ürünün ithalinde devamının sağlanamaması nedeniyle kendisine muadil ürünler teklif edildiğini fakat davacının bunları kabul etmediğini beyan ederek davanın reddini istemiş; diğer davalı davaya cevap vermemiştir.Taraflar arasında davaya konu ana kartın ayıplı olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, ihtilafın; ayıplı ana kartın ayıpsız aynısı veya benzeri ile değiştirilmesinin şartlarının oluşup oluşmadığı, aynı ana kartın üretiminin veya ithalinin mümkün olmaması halinde nasıl bir yol izleneceği noktalarında toplandığı görülmüştür.TTK'nın 23.maddesine göre; "(1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya da durumdan ve şartlardan, sözleşmenin kalan kısmının tam veya gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir. b) Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir. Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir. c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."TBK.'nun 223. Maddesine göre; "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."
Somut olayda; alıcı davacı, aldığı ana kartta sıkıntılar olması nedeniyle durumu derhal tedarikçi olan davalıya bildirmiş olmakla bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiştir. TBK.nun 227.maddesine göre; "Alıcının Seçimlik Hakları Maddesi "Satıcının, satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde satıcı aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme,
3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
4-İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme."
Yapılan yargılama sonucu; taraflar arasında davaya konu ana kartın gizli ayıplı olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, bu nedenle ana kart üzerinde bilirkişi incelemesine gerek görülmediği, dava ve cevap dilekçelerinden anlaşıldığı üzere davaya konu ana kartın davalı uhdesinde bulunduğu anlaşılmakla, gizli ayıplı olduğu tespit edilen ana kartın ayıpsız misli ile değiştirilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
-Davacıya ait dava konusu -----model ana kartın AYIPSIZ YENİSİ (MİSLİ) İLE AYNEN DEĞİŞİMİNE,
2-Arızalı olan ürünün davalı uhdesinde bulunduğu anlaşılmakla bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün olmaması durumunda İİK'nun 24. maddesinin infaz aşamasında dikkate alınmasına,
4-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 427,60-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 346,90-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 831,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ---- Şirketi tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 11,50-TL yargılama giderinin davalı ----- Şirketi üzerinde bırakılmasına,
8-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 1.270,34-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.