mahkeme 2022/508 E. 2024/286 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/508 ESAS
KARAR NO:2024/286
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01.07.2022
KARAR TARİHİ :19.03.2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının şahıs firması olduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde davalı şirketten bedeli karşılığı birtakım malların alınacağının kararlaştırıldığını, davacının malları teslim almadan önce toplamda 135.000,00-TL bedelli iki adet çek ile avans ödemesi yaptığını, ---------- seri numaralı çek” davalı şirket türlü bahanelerle davacıyı oyalayarak mal teslimi yapmadığını, sürecin doğal sonucu olarak tarafların anlaşamaması neticesinde ticari münasebetin henüz başlamadan son bulduğunu, buna karşın davalıya avans olarak ödenen çek bedelleri şifahen çok defa talep edilmiş ise de bugüne değin davacıya iade edilmediğini, davalı ile yapılan (daha doğru tabirle yapılmak üzere teşebbüste bulunulan) ticari iş, davacı şirkete fayda sağlamanın aksine maddi ve ticari zarara neden olduğunu, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etmeyerek üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, davacının işbu alacağı tarafların ticari defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile de ortaya çıkacağını, davacının, parasını iade etmeyen firmanın gerçekten böyle bir iş yapma kapasitesi olmadığınını da çok geç öğrendiğini, davalı şirketin de--------- ceza sayılı dosyasından sahte fatura ticareti yapmak suçu ile yargılandığını, bu dosyada davalının gerçek bir ticari faaliyeti olmadığına dair vergi tekniği ve vergi inceleme raporlarının mevcut olduğunu, yukarıda açıklanan ve re'sen belirlenecek sebeplerle; haklı davanın kabulü ile, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 15.000,00-TL'nin ilk çek ödeme tarihi olan 30.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BEDEL ARTIRIM DİLEKÇESİ: Davacı vekili 20.12.2023 tarihli dilekçesi ile; bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerinin artırımı yoluna gidilerek, dava dilekçesinde 15.000,00-TL olan talebini 120.000,00-TL artırarak toplamda 135.000,00-TL'ye yükselttiklerini beyan etmiştir. etmiştir.

SAVUNMA:Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; mal alım-satımına dayalı avans olarak ödendiği iddia edilen bedelin tahsiline yönelik alacak davasıdır.Davacı vekili; davalı ile aralarında mal alım satımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davalının henüz mal teslimini yapmadan iki adet çek ile avans ödemesi yaptığını, ancak malların kendisine teslim edilmediğini beyan ederek, alacağın tahsilini dava ve talep etmiş; davalı davaya cevap vermemiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın; kısmi davaya konu iki adet çekin davalıya satış sözleşmesine dayalı avans olarak verilip verilmediği, bu çeklere karşılık davalı tarafından davacıya mal teslimi yapılıp yapılmadığı, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, çeklerin karşılığı ödenmiş ise ödenen bedelin istirdadı talebinde yasal koşulların oluşup oluşmadığı, faizin başlangıcı ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Davaya konu çeklerin ibraz anındaki görüntülerinin gönderilmesi için;------ nolu çek için ------- yazı yazılmış; TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca tarafların 2020/2021 yılına ilişkin tüm yasal ticari defterleri (defteri kebir, yevmiye, envanter defterleri ile ve var ise muavin kayıtları ve dayanak belgeleri) üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi eşliğinde bilirkişi incelemesi yapılması için dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.---- gelen cevaba göre; ---- seri numaralı----çekin bankaya ------tarafından ibraz edildiği, çek karşılığının ödendiği; ----gelen cevaba göre; çekin ---- tarafından ibraz edildiği ve karşılığının ödendiği anlaşılmıştır.
Bilirkişinin 11/12/2023 tarihli raporunda özetle; "...davacının yasal ticari defterlerinin noter onaylarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K.hükümlerine uygun tutulduğu, davacının kendi defter ve kayıtlarının birbirlerini
doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür. Davalıya usulüne uygun dava
dilekçesi, tensip zaptı tebliğ edildiği, davalının huzurdaki davaya cevap dilekçesi sunmadığı,
celse duruşmalara katılmadığı, bu sebeple ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamamıştır. Davacının, davalı şirkete keşide ve ciro yoluyla taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden avans mahiyetinde vermiş olduğunu iddia ettiği; ------- seri numaralı çeklere ilişkin davalıdan herhangi bir mal tesliminin gerçekleşmemesi üzerine huzurdaki davayı ikame ettirdiği, raporun 4.b.bölümünde davacının incelenen kendi ticari defterlerinde davalının 320.10.237 no.lu açık hesabından dava tarihi itibariyle 135.000,00 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, ihtilaf konusu çeklerin davalı açık hesabında davalı aleyhine borç kaydedilmiş olduğu ve karşılığında davalının bu çek tutarlarına ilişkin davacı tarafa mal/hizmet teslimine ilişkin düzenlenmiş herhangi bir faturanın bulunmadığı, Sayın Mahkemenin talebiyle celp edilen ----- bildirim formlarında da bu tutara ilişkin tarafların bağlı bulundukları ----- müdürlüklerine ----
---- bildirimlerinin bulunmadığı görülmüştür. Tüm bu tespit ve incelemeler çerçevesinde; davacının raporun 4.c. bölümünde incelenen iki adet 135.000,00 TL (100.000,00 TL+35.000,00 TL) tutarlı çeklerin karşılıklarının bankadan da tahsil edildiği anlaşıldığından, işi bu çek bedelleri kadar davalı -------- alacaklı olduğunun ispatına ilişkin
karinelerin oluştuğu, nihai ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde
olduğu kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).spat yüküne ilişkin bu genel kural, alacak davaları için de geçerlidir. Yani, alacak davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacının sözleşmenin bulduğunu ve davalıya avans mahiyetinde ödeme yaptığını ispat etmesi gerekir. Davacının ispatından sonra davalının mal teslimini yaptığını ispat etmesi gerekir. Mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları ile taraf şirketlerin ----- üzerinde yapılan bilirkişi incelmesi sonucunda; davalının defterlerini sunmadığı, davacının defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafça talep edilen cari hesap alacağının davacı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu, davacının avans ödemesi iddiasına konu ----- bedelli çekin arka yüzünde davacının cirosu altında davalının cirosunun bulunduğu; ------- seri numaralı çekin ise davacı tarafından davalı lehine keşide edildiği, çekin arka yüzünde davalı cirosunun bulunduğu, her iki çekin karşılığının da ödendiği, davacının, davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve alacağını yöntemince ispat ettiği, davalı tarafça dosyaya konu borcun sona erdiğine, malın teslim edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve delilin sunulmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş; ---- tarihinden itibaren, ----tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının 02.01.2024 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda KABULÜ İLE;
-135.000,00-TL alacağın; 15.000,00-TL'si için ödeme tarihi olan 30.09.2020 tarihinden itibaren, 120.000,00-TL'si için ıslah tarihi olan 02.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 9.221,85-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 256,17-TL peşin harç ve 2.050,00-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 6.915,68-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.306,17-TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 2.964,45-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 21.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.19.03.2024