mahkeme 2022/436 E. 2024/689 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/566 Esas
KARAR NO: 2024/634
DAVA: Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2022
KARAR TARİHİ: 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı-------- arasında ----imzalandığını, ekte sunulu ----- Sözleşmesinde franchise alan taraf olarak sözleşmede yer alan taraf müvekkili şirket ------olup sözleşmenin 5 yıllık yapıldığını, dava dışı ------ müvekkilli ile olan sözleşme süresi devam ederken, davalı -----aynı faaliyet yerine ilişkin olarak dava dışı-------- sözleşmesi imzaladığını, davalı şirket ile dava dışı ----imzalanan sözleşmenin faaliyet yerinin, müvekkili ile dava dışı ------tarihinde imzalanan sözleşmenin faaliyet yeri ile aynı olup müvekkili şirketin rızası dışında davalının kullanımında olduğunu, davalı şirketi müvekkilinin dava dışı------ aralarında mevcut olan franchising sözleşmesi gereği almış olduğu tüm ekipman, malzeme ve işletmenin tümü fiilen davalı şirketin kullanımında olduğunu, müvekkili şirketin bahse konu işletmenin devrine iş yeri devir ücreti olan 2.500.000,00 TL'nin tarafına yatırılması halinde onay verebileceğini bildirdiğini, ancak davalı şirket tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığı için müvekkili şirketin -------- yevmiye no'lu ihtarname ile davalı şirkete iş yeri devir ücreti yatırılmadığı için devrin geçersizliğini bildirerek derhal işletmeyi boşaltmasını, aksi taktirde yasal yollara başvuracağını ihtaren bildirdiğini, davalı şirket ihtara rağmen işletmeyi müvekkilinin rızası dışında kullanmaya devam ettiğini, davalı şirketin 19.04.2022 tarihinde müvekkiline ödeme yapacağını bildirmesi üzerine müvekkili şirketin devir ücreti için fatura kestiğini, ancak davalı şirketin devir ücretini içeren faturaya da itiraz ettiğini, müvekkilinin rızası dışında davalı şirket tarafından kullanılan işletme ve cihazların iş yeri devir ücretinin davalı şirket tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle; müvekkiline ait işletmenin davalı şirkete devri neticesinde davalı şirket tarafından müvekkiline ödenmesi gereken iş yeri devir ücreti olan 2 milyon 500 bin TL'nin fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin ihtarnamenin çekildiği 29.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle bilikte davalı şirketten tazmin edilerek müvekkili şirkete verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yan üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın talebinin belirlenebilir bir alacak olduğu, dava açıldığı tarihte açıkça belirlenmiş olan alacaklarda davacı yanın kısmi dava açmakta hukuki yararının olmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiği, müvekkili ile davacı şirket ortakları arasında akrabalık ilişkisinin bulunduğunu, davacı yanın tamamen kötü niyetle bir takım haksız maddi beklentiler içerisine girdiğini, davalı müvekkilinin ticari hayatına zarar vermek saikiyle iş bu davayı ikame ettiğini, davalı müvekkilinin şirket ortakları ---- bünyesine bağlı -----markasının işletmesini yapmak amacı ile -----sözleşmesi imzaladığını, ----- ticari hayatına başladığını, şirketin o tarihte ki ortaklarının ----- yapmış oldukları görüşmeler neticesinde önce -------bulunan işletme için franchise anlaşması imzalamış sonrasında ise ------ markasının da franchise haklarının alınması ve----- marka haklarını kullanarak ekspertiz hizmeti sunulması konusunda anlaşmaya vardıklarını, müvekkili şirketin o tarihteki ortaklarından ------- ilinde açılacak şube için yeni bir ortakla işletmenin yürütülmesine karar verdiklerini, böylelikle davacı şirketin ------- ile franchise sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşme doğrultusunda faaliyete başlamak için girişimlerde bulunulduğunu,----------------- yer kiralandığı ve hizmete başlandığını, ortaklar arasındaki anlaşma doğrultusunda hali hazırda davacı şirket hissedarı olan -------- bulunan şubenin başında duracak, buranın işletilmesinden ve yürütülmesinden sorumlu olacağını, bu anlaşma şekli ile başlayan ortaklık neticesinde davacı şirket -------- ödediğini, bu bedelin müvekkili şirket ortaklarınca ödendiğini, davacı şirket hissedarı ---- bedeline katılmadığı gibi --------bedeli dışında, iş yerinin kiralanması, demirbaşların satın alınması, iş yerinin tüm dekorasyon işlerinin tamamlanması da yine müvekkili şirket ortakları tarafından karşılandığını, hali hazırda davacı şirketin hissedarı olan --- tarafından bu masraflara katılınmadığını, kendisine söz konusu iş yerinin işletilmesi, işletmenin başından durması görev ve sorumluluğu yüklendiğini, davacı şirketin ---------- altında faaliyetine planlanandan daha geç bir tarihte başladığını, yapılan açılış sonrası davacı şirketin o dönemde ki hissedarı ---- işin yürütülmesinden sorumlu olarak hizmete giren firma,---- müvekkilimce titizlikle yürütülen hizmetin aksine bir türlü sağlıklı bir çalışma ortamına kavuşamadığını, Davacı şirketin o dönemde ki hissedarı ---- ihmali tavırları nedeni ile işletme kısa sürede çalışamaz hale geldiğini, ----- faaliyeti sürdürmeyi keyfi bir biçimde sonlandırdığını, işletmenin zarar eder şekilde atıl kaldığını, bu nedenle ------------- sorun yaşadıklarını, bu hali ile franchise sözleşmesinin gereği gibi yerine getirilemiyor olması nedeni ile franchise haklarının elden alınma riski altında kalındığını, tarafların kendi aralarında davacı şirketin devri konusunda bir anlaşmaya vardıklarını, buna göre davacı şirketin ------ kalacağını, diğer ortakların şirket hisselerini devir alacak şekilde anlaşıldığını, davacı şirketten ayrılan hissedarlar ise müvekkili şirket hissedarları ile yapmış oldukları anlaşmalar doğrultusunda işletme yeni bir franceise sözleşmesi ile müvekkili şirketçe yürütülmeye başlandığını, daha sonra işletmenin başarılı olması sebebi ile ------- bir takım maddi talepler ile müvekkili şirkete başvurduğunu, müvekkili şirketin davacı şirket ile aralarında herhangi bir devir sözleşmesi bulunmadığı gibi herhangi bir devir borcu da bulunmadığını, dava dilekçesindeki bahse konu ekipmanların işletmenin faaliyete başlangıç aşamasında müvekkili şirket hissedarları tarafından satın alındığını, açıklanan nedenlerle; dava konusu alacağın açıkça belirli alacak olması nedeniyle davacı yanı kısmi dava açmakta hukuki yararının olmaması nedeniyle davanın usulden reddine, davacı yanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasını tüm yönleriyle reddine, dava masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, faturaya dayalı alacak istemine ilişkindir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, tarafların ---- kayıtları ve ticari sicil kayıtları celp edilmiş, --- tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi tarafından düzenlenen --------- raporunda özetle, "Dava dosyasında ve davacı şirketin ----yıllarına ait ticari defteri ile tüm dayanak kayıtları üzerinde yapılan incelemede; davacının resmi ticari defterlerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu çerçevesinde tasdik edildiği ve E-Beratları alınmak suretiyle kapatılma işleminin yapıldığı ve-------------resmi kayıtlarına yüklendiği ve usulüne uygun olarak tutulduğu, uyuşmazlık konusu olan cihazlar,-------Faturalarla satın alındığı, söz konusu alış faturaları davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, söz konusu alış faturaları muhteviyatı cihazların; davacı firmanın ----- yılları Envanter Defterlerinde alış bedelleriyle kayıtlı olduğu, davacı şirketin işletmenin devrine ilişkin davalı firma adına düzenlediği --------resmi ticari defter kayıtlarına alınmadığı ve tarafınca yapılan kontrolde; söz konusu faturaya ilişkin davacının resmi ticari defterlerinde kaydının bulunmadığı, iş yeri devrine ilişkin davacı tarafından düzenlenen söz konusu e-Fatura muhteviyatı cihaz bedelleri, resmi ticari defter kayıtlarından farklı ve fazla tutarlarda olduğu, davacı resmi ticari defterlerinde davacı ve davalı arasında herhangi bir cari hesap veya muavin defter bulunmadığı, " yönünde görüşlerini bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf faturaya dayalı alacak istemi ile eldeki davayı açmış olup, davalı taraf davanın reddini talep etmiş, ancak ticari defter ve belgelerini mahkememize sunmamıştır. Tarafların BA/BS kayıtlarının incelenmesinde ise, davaya konu edilen faturanın her iki taraf kaydında da yer aldığı görülmüş olup, davalı tarafça iş bu fatura BA bildiriminde bulunularak vergi iadesi de alınmış olduğundan savunmalarına itibar edilmemiş, dava kısmı açıldığından taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile;
1-Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.000,00-TL'nin 29.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar harcı 427,60-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9‬0-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 80,70‬-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 237,5‬0-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.818,2‬0-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.560,00-TL arabuluculuk ücreti davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 05/07/2024