mahkeme 2022/355 E. 2024/474 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/355 Esas
KARAR NO: 2024/474
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 11/05/2022
KARAR TARİHİ: 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ------ tatil amaçlı olarak ---- bulunduğu esnada kendisine ait ---- plakalı araç ile Davalı ---- sigortalısı Davalı ---- plakalı aracın ise Dava Dışı ----kontrolünde iken karışmış olduğu 24.07.2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazasının, 24.07.2021 tarihinde, saat 17:45 sularında ----- İlçesi’nde, Davalı Şirket'e ait aracın, müvekkilin aracına arkadan çarpması suretiyle meydana geldiğini, dava dışı -------- Karayolları Trafik Kanunu'nun 84 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 157/4 maddesinde düzenlenen "arkadan çarpma" eylemini gerçekleştirerek müvekkilinin aracına çarptığını, iş bu kazaya, dolayısıyla müvekkilinin aracındaki hasara asli kusuruyla sebebiyet verdiğini, müvekkilinin, kaza sonrasında ---- dönülmek zorunda kalındığından kaza nedeniyle oluşan zararının tespiti için ---- ekspertiz bürosuna başvurduğunu, bu yönde 15.08.2021 tarihli ekspertiz raporu tanzim edildiğini, ------- düzenlenen Ekspertiz Raporu'na göre, davacının aracındaki hasarın onarım bedelinin 2.766,75-EUR olduğu ve aracın yeniden edinme değerinin ise yaklaşık 2.300-EURO olduğunun, iş bu davanın ikame edilmeden önce, KTK’nın 97. maddesi gereğince, davalı sigorta şirketine gerekli mecburi başvuru gerçekleştirildiğini, iş bu başvuru neticesinde, davalı sigorta şirketi tarafından, müvekkiline herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, davalı sigorta şirketine zorunlu başvuru safhasında, Ekspertiz Raporu, Müvekkil’e ait ehliyet ve ruhsat gibi ----- dilinde düzenlenen belgelerin ----- tercümesi gerekmiş olduğundan -----1.058,61-TL tutarında ilave tercüme masrafı yapıldığının, müvekkili tarafından, araçtaki hasara ilişkin onarım ve yeniden edinme bedelinin, ----piyasasına göre belirlenmesi amacıyla, 832,38-Euro tutarında ekspertiz ücreti ödendiğini, bu tutarın da, yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek, karar tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalılar'dan tahsiline karar verilmesi gerektiğinin, müvekkilinin aracında oluşan hasar nedeniyle davalı sigorta şirketinin, sigortalısı davalı şirket ile müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm talep, dava, ıslah ve sair haklarının saklı kalması kaydı ile; davanın kabulüne, müvekkil’in kaza nedeniyle oluşan bakiye 1.890-Euro tutarındaki zararının fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden; davalı şirket’in temerrüt tarihinden (26.12.2021) itibaren 3095 s. Kanun'un 4/a Maddesi gereğince euro için devlet bankalarınca verilen en yüksek mevduat faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili tarafından ----- ekspertiz raporu düzenlettirmek için ödemiş olduğu 832,38-Euro tutarındaki ekpertiz ücretinin karar tarihindeki türk lirası karşılığının hesaplanması suretiyle ve --- tercümesi zorunlu bulunan başvuru belgelerinin yeminli tercüman onaylı çevirileri için ödenen 1.058,61-TL tercüme giderinin de yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi suretiyle, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen -----plakalı aracın müvekkili şirket tarafından -------poliçesi ile sigortalı olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; mahkemece müvekkili şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumluluğu bulunduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 99. Maddesi düzenlemesi sözleşme ile kararlaştırılan döviz cinsi ödeme halinde fiili ödeme günündeki kur üzerinden talepte bulunulabileceğini düzenlemiş ise de, Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere haksız fiil tarihi itibariyle malvarlığında azalma meydana geldiğinden olay tarihinin esas alınması gerektiğini, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığının, davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili ----- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerinin, kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacının talep etmiş olduğu maddi hasar tutarının uzman bilirkişi tarafından hesap edilmesi gerektiğini, sigortalı aracın poliçe başlangıç tarihi ----- tarihinden sonra olduğu için yapılacak hesaplamada ---- kriterlerin esas alınması gerektiğini, müvekkili şirkete ---- ---- plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığının, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunun, açıklanan nedenlerle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ----- Şirketine usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sebebiyle dava konusu araçta oluşan hasar bedelinin tahsili talebine ilişkindir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, ---------dava konusu araçların trafik tescil kayıtları celp edilmiş, 25.08.2023 tarihli bilirkişi raporu, 19.02.2024 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi 25.08.2023 tarihli raporunda özetle; ''Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğu, söz konusu araç onarım bedelinin KDV ve işçilik dahil ----------- durumunda onarım bedelinin 1.250,98 Euro olduğu, ( Kaza tarihi itibariyle Euro 10,1384 TL X 1.250,98 EUR = 12.682,51 TL dir.) ( KDV dahil 1.250,98 EUR ancak fatura ibraz edilmemiştir.) ülkeler arasındaki onarım maliyeti farklılığı ----- daha yüksek olmasından kaynaklandığının, dosya muhteviyatında yapılan incelemede söz konusu kaza ile hasar durumunun/ miktarının kısmen uyumlu olduğu, ---- ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı ------trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacının, aracının onarımını ---- yapması konusunda zorlanamayacağının kabulü gerekir. Araç maliki, aracını ------ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka durumunda, yurt dışı tamirine ilişkin gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmelidir.) söz konusu kazalı aracın onarımının yetkili servis ve tamir atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olmakla birlikte yaklaşık iki iş günü süreceği ( Malzeme temin süresi dahil edilmiştir.), dava konusu aracın yurtdışı kayıtlı olduğu için tramer kayıtlarına ulaşılamadığı ve bu kapsamda geçmiş hasar sorgulamasının yapılamadığı,(menfi), dava konusu kaza kapsamında; -- plaka sayılı araç sürücüsü -------- %100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, dava konusu kazada aracın maliki/ işleteni yönünden davacı açısından KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk hususunun mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, söz konusu kazanın------ sayılı araca arkadan çarpması neticesinde meydana gelmiş olduğundan----- plaka sayılı araç sürücüsü ---- kusursuz olduğu, --------- Ekspertiz ücretinin 250,00 Eur o( 2.534,60 TL) civarında olduğu, ( 250,00 EUR X 10,1384 TL = 2.534,60 TL ) olduğu, ( Davacının lehine 250,00 EUR baz alınmıştır.), davacı tarafından talep edilmiş olan tercüman ücretinin yargılama giderleri kapsamında olup olmadığına yönelik hukuki ve nihai taktirin mahkemeye ait olduğu, " yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi heyetinin 19.02.2024 tarihli raporunda özetle, ''Davacıya ait ----- plakalı araçta meydana gelen hasarların, yukarıda izah edilen kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, davacı adına tescilli ---------şartlarında hazırlanan ekspertiz raporuna tamamen uygun olarak gerçekleştirilmesi durumunda onarım bedelinin --------- şartlarında kadri maruf, haddi layık onarım bedelinin iskontosuz KDV hariç 2.325,00 Euro - %19 KDV dahil 2.766,75 Euro olduğu, dava konusu ---- aracın, onarımının ekonomik olmaması nedeniyle tam zayi (pert total olarak) değerlendirilmesinin yerinde olduğu, dava konusu aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değerinin 2,300,00 Euro olduğu, dava konusu aracın hasarlı (sovtaj) değerinin 410,00 TL olduğu,-------- şartlarında masraflar dahil 699,48 Euro (%19 KDV dahil 832,38 Euro) ekspertiz bedeli uygun olduğu, KDV hususunun mahkemenin takdirleri olduğu, terdirli olarak T.C.M.B. efektif satış kuru (1 Euro = 10,1384 TL) alındığında onarım bedelinin KDV hariç 23.571,78 TL - KDV dahil 28.050,42 TL , ikinci el piyasa rayiç değerinin 23.318,32 TL, sovtaj (kalıntı) değerinin 4.156,74 TL, zararın 19.161,58 TL, ekspertiz ücretinin KDV hariç 6.787,46 TL - KDV dahil 8.439,00 TL" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Davacı, dosya konu araçtaki hasarı yurt dışında yaşaması sebebiyle, aracını yurt dışında tamir ettirdiğini, bu sebeple ödemiş olduğu bedeli yabancı para cinsinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmış veya yapılması zorunlu ise, zararın o ülkedeki (kayıtlı olduğu) katlanılan veya katlanılacak olan giderlere göre belirlenmesi gerekir. Zararın belirlenmesinde; aracın kaza tarihindeki --------kurunun esas alınması, davalı sigortacı tarafından yapılan ödemenin, fiili ödeme tarihindeki MB döviz kuruna göre TL karşılığının tespit edilmesi ve toplam zarardan mahsubu ile bakiye zararın hesaplanması gerekir. Ayrıca döviz kuru üzerinden belirlenen hasarın talep gibi fiili ödeme günündeki kur üzerinden kaza tarihinden işleyecek faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.------
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 24/07/2021 tarihinde meydana gelen kazada davalı şirketini maliki diğer davalı sigorta şirketinin ----- olduğu ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- %100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait -------plakalı aracın kazada hasara uğradığı, onarım bedelinin Almanya şartlarında kadri maruf, haddi layık onarım bedelinin iskontosuz KDV hariç 2.325,00 Euro - %19 KDV dahil 2.766,75 Euro olduğu, dava konusu ------- aracın, onarımının ekonomik olmaması nedeniyle tam zayi (pert total olarak) değerlendirilmesinin yerinde olduğu, dava konusu aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değerinin 2,300,00 Euro olduğu, dava konusu aracın hasarlı (sovtaj) değerinin 410,00 TL olduğu, ------- şartlarında masraflar dahil 699,48 Euro (%19 KDV dahil 832,38 Euro) ekspertiz bedeli uygun olduğu, davacı tarafından sunulan tercüme işlemine ilişkin faturanın da dosya da yer aldığı görüldüğünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile;
1-1.890,00 Euro'nun temerrüt tarihi olan 27.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi gereğince ------- tarafından euro için 1 yıllık vadeli hesaba uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sorumluluğun------- limiti ile sınırlı olmak üzere)
2-Alınması gerekli karar harcı 2.077,31-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 519,33‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.557,98-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 519,33‬-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 832,28 Euro ekspertiz rapor ücreti ve 1058,61 TL tercüme masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 456‬,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 11.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.536,7‬0-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Gerekçeli karar yazım tarihi itibariyle -------- üzerinden yapılan kontrollerde arabuluculuk faaliyeti yönünden düzenlenmiş sarf kararı bulunmadığı anlaşılmakla arabuluculuk sarf kararının düzenlenmesi halinde TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca arabuluculuk ücretinin (sarf kararı ile belirlenecek tutarın) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 13/06/2024