Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/207 ESAS
KARAR NO:2025/117
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21.03.2022
KARAR TARİHİ: 11.02.2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ----- adresinde işyerinde ---------- tarihinde saat 11.17 de yangın çıktığını, İtfaiye raporunda da görüleceği üzere müvekkili şirkete ait evraklar zarar gördüğünü ve evrakların kurtarılamadığını, yangının çıkış nedeninin ısıtıcının kablosunda oluşan elektriksel ısınma olması nedeniyle müvekkilinin kusuru olmadığını, TTK. M 82/7 Hükmü gereğince “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” düzenlendiğini beyan ederek, bu nedenlerle; dava konusu defter ve belgeler için taraflarına zayi belgesi verilmesi hususunda karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; TTK'nın 82/7.maddesi gereğince açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Hasımsız olup basit yargılama usulüne tabi olan davada, davacı delilleri toplanmış ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Davacı vekili; davacının--------arihinde İtfaiye raporundan anlaşıldığı üzere, ısıtıcının kablosunda oluşan elektriksel ısınma nedeniyle yangın çıktığını, yangında tüm defter ve belgelerin zayi olduğunu beyan ederek;----yılları arasındaki tüm ticari defterlerin ve faturalar ile ---- işçi giriş çıkış bildirgeleri, işçi özlük dosyaları ve aylık bildirgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Dosya zayi şartlarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi için bilirkişiye verilmiştir.Bilirkişinin 25/06/2024 tarihli raporunda özetle; "...Türk Ticaret Kanununa göre Ticari defterlerin saklama süresi 10 yıl, Vergi Usul Kanununa göre ise 5 yıl olduğu dikkate alındığında zayi belgesi talep edilen tüm ticari defterlerin noter tasdik belgelerinin tamamı görülmüş olup mevcudiyetleri ve kanuni geçerliliklerinin mevcudiyeti olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak yukarıda detayları açıklanan yangın raporunda da açıkça belirtildiği üzere ofis bölümünün yandığı ve yangını büyüklüğünden çalışan personelin hastaneye sevk edilecek kadar etkili olduğu ve fotoğraflarda da görüldüğü gibi büronun tümü ile tüm defter ve belgelerin yangıda zarar görerek kaybolduğu işlevsiz hale geldiği kanaatine varıldığından bahse konu ticari defter ve basım bilgileri mevcut olan faturalar için zayi belgesinin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Tüm takdiri değerlendirilmesi ve hukuki nitelendirilmesi tamamen sayın
Mahkemeye ait olmak üzere İş bu dava dosyasına ilişkin görüş ve kanaatimi içeren iş bu yirmi altı sayfa ve üç nüsha olarak hazırlanan raporumu sayın Mahkemenizin takdirlerine arz ederim..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir" hükmü düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur. Somut olayda da, davacı hak düşürücü süresi içerisinde mahkemeye başvuru yapmıştır.Tüm dosya kapsamına göre; davacının --------adresindeki işyerindeki ofis bölümünde ----tarihinde İtfaiye raporundan anlaşıldığı üzere, ısıtıcının kablosunda oluşan elektriksel ısınma nedeniyle yangın çıktığı, ofisteki
tüm defter ve belgelerin yangıda zarar gördüğü, bilirkişi raporunda da zayi şartlarının oluştuğunun tespit edildiği, davacı tarafın -----yılları arasındaki defter ve faturaları yönünden zayi talebinin yerinde olduğu, ----- yılları arasındaki belgelerin 10 yıllık saklama süresinin dolması nedeniyle talebin bu yönden yerinde olmadığı, ------ işçi giriş çıkış bildirgeleri, işçi özlük dosyaları ve aylık bildirgelerin ise talep halinde----- temin edilebileceği ve bu nedenle hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE,
-Davacının -------yılları arasındaki tüm ticari defterleri ve faturalarının zayi olduğunun tespiti ile TTK'nın 82.maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine,
2------ yılına dair evraklarla ilgili talebin, dava tarihi itibariyle saklama zorunluluğu olan 10 yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle reddine,
3-------- işçi giriş çıkış bildirgeleri, işçi özlük dosyaları ve aylık bildirgeler ile ilgili talebin hukuki yarar bulunmadığından reddine,
4-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 534,70-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 2.169,20-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.11.02.2025