Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/456
KARAR NO : 2024/1019

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26.04.2019
KARAR TARİHİ : 03.12.2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya hiçbir borcunun bulunmadığını, bu hususta davalı ile dava dışı ---- arasında bir ilişki bulunduğunu, dava dışı ----- abisi olduğunu, kendisinin ----- taşınmazın maliki olup bu hususta müteahhit firma ile sözleşme imzaladığını, ancak daha sonra kardeşi ----- müdahalesi ile müteahhit firma ile aralarında olan sözleşmeyi karşılıklı feshettiklerini, ancak bu noktada sözleşmenin başında müteahhit firmaya verdiği teminat senetlerini o gün kasa anahtarı olmadığı için teslim alamadığını, bu senetlerin daha sonra dava dışı kardeşi ---- verildiğini, ----- de bu senetleri davalıya verdiğini, davalının da icra takibi başlattığını, oysa ki delil olarak bildirilen -----Sulh Hukuk Mahkemesinin dosyasında verilen dilekçe ile seneti üçüncü kişiden aldığını ve akrabası vasıtasıyla icraya konulduğunu, davacıya borcu olmadığının ikrar olunduğunu, tüm bu nedenlerle davalıya --- . İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı dosyalarında borcu olmadığının tespitine ve davalıya ödenen 35.000,00 TL'nin istirdatını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya olan borcundan ötürü davaya konu bonoları davalıya verdiğini, vadesinde ödeme yapmadığını,-----İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyasında borcu 2 taksit halinde ödeyeceğine dair ödeme taahhüdünde bulunduğunu, borcu ve imzayı kabul ederek 35.000,00-TL ödeme yaptığını, ----Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ----- esas sayılı dosyasında da imzaları ikrar ettiğini, senetlerin teminat senedi olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; kambiyo senedine (bono) dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.
Davacı vekili özetle; davacının ----- mahallesi 303 ada 37 parseldeki taşınmazının kentsel dönüşüm kapsamında yenilenmesi için dava dışı ------. İle anlaştığını, aralarında 25/08/2018 tarihli kat karılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, davacının teminat amaçlı olarak dava dışı müteahhit şirkete iki adet 10.000,00'er USD'lik, 1 adet 70.000,00-TL'lik bono verdiğini, sonraki aşamada dava dışı şirketin sözleşmeden döndüğünü davacı ile aralarında ibra sözleşmesi yaptıklarını, teminat amaçlı verilen bonoların o gün davacıya iade edilemediğini, dava dışı şirketin bu bonoları sonradan davacının abisine iade ettiğini, bononun davcının abisi tarafından doldurularak takibe konduğunu, davacının haciz baskısı altında 35.000,00-TL ödeme yaptığını beyan ederek, bu bonolardan ötürü davacının borçlu olmadığının tespiti ile 35.000,00-TL'nin iadesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili özetle; davacının davalıya olan borcundan ötürü davaya konu bonoları davalıya verdiğini, imzasını ikrar ettiğini, senetlerin teminat senedi olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Dava ----Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ----- esas sırasına kaydedilmiş, bu mahkemede ön inceme aşaması tamamlanmış, görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş; mahkememizce tahkikat aşamasında deliller toplanmış, -----.İcra Müdürülüğü'nün ---- esas sayılı dosyaları, -----.İcra Hukuk ---- sayılı dosyası celp edilmiş, davaya konu bono asılları celp edilmiş, davalı taraf yemin için duruşmaya davet edilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.
-----.İcra Müdürülüğü'nün ----- esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın alacaklısının davalı, borçlusunun davacı olduğu, davalının 17/08/2018 tarihinde, davaya konu düzenleyeni davacı, lehtarı davalı olan, 25/06/2018 düzenleme tarihli, 10/08/2018 ödeme tarihli ve 10.000,00-USD bedelli bono ile düzenleyeni davacı, lehtarı davalı olan, 12/06/2018 düzenleme tarihli, 01/08/2018 ödeme tarihli ve 10.000,00-USD bedelli bonoya dayalı olarak toplam 20.116,71-USD üzerinden takip başlattığı, dosyada birçok kez haciz işlemi yapıldığı, malların tespit edilip yediemin olarak davacıya ve eşine bırakıldığı anlaşılmıştır.---.İcra Müdürülüğü'nün ---- esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın alacaklısının davalı, borçlusunun davacı olduğu, davalının 07/04/2021 tarihinde, davaya konu düzenleyeni davacı, lehtarı davalı olan, 18/05/2018 düzenleme tarihli, 01/07/2018 ödeme tarihli ve 70.000,00-TL bedelli bonoya dayalı olarak toplam 70.094,60-TL üzerinden takip başlattığı, dosyada birçok kez haciz işlemi yapıldığı, malların tespit edilip yediemin olarak davacıya ve eşine bırakıldığı, 06/08/2018 tarihli haciz işlemi sırasında, davacı borçlunun borcu iki taksit halinde ödemeyi taahhüt ettiği,06/09/2018'de 35.000,00-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
----.İcra Hukuk Mahkemesi'nin----- esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; davacının dosyamız davacısı, davalının dosyamız davalısı olduğu, davacı -----İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı dosyasına konu bonodaki borca ve imzaya itiraz ettiği, imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiği; mahkemenin özetle; "...bonodaki imza davacıya aittir. Davacı imza kendisine at çıkınca davasını ıslah etmiş ve bonoyu teminat amaçlı olarak dava dışı-----...şirketine verdiğini beyan etmiştir. İcra Mahkemesi'nde ıslah mümkün olmadığı gibi, bononun teminat amaçlı verildiğine dair bir delil de yoktur. Bonodaki bazı unsurların sonradan doldurulması bononun geçerliliğini etkilemez. Açık bono düzenlenmesi mümkündür..." gerekçesi ile davanın reddine karar verdiği, kararın ---- BAM -----HD'nin onama kararı ile 22/12/2021'de kesinleştiği anlaşılmıştır.-----Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ---- esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; davacının ----, davalının dosyamızın davacısı olduğu, davanın vesayet davası olduğu, davanın reddine karar verildiği, kararın ------ BAM -----.Hukuk Dairesi kararı ile 13/04/2021'de kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davaya konu senetler üzerinde teminat amaçlı verildiğine dair bir ibare olmaması ve davacı vekilinin dava dilekçesinde yemin deliline dayanması karşısında, davacı vekiline yemin deliline dayanıp dayanmayacağı sorulmuş, davacı vekilinin yemin deliline dayanacağını beyan etmesi dikkate alınarak davalı asil yemin için mahkememize davet edilmiştir.Davalı asil mahkememizdeki yeminli beyanında; "Ben hatırladığım kadarıyla 2015- 2018 yılları arası dava dışı ---- . Firmasına temizlik hizmeti vermiştim. O tarihlerde benim ortak olduğum bir temizlik firmam vardı. Firmamızın adı ---- Temizlik hizmeti karşılığında olan hak edişimizin bir kısmını bu firma nakit olarak verdi. Bir kısmını ise davaya konu senetlerle verdi. Dava dışı şirketin inşaatlarının kaba ve ince temizlik işlerini biz yapıyorduk. Firmamda yaklaşık 60-70 kişi civarında çalışan vardı. Hatırladığım en büyük projeleri ----- projesi idi. Başka projelerinde de çalıştık. Senetler hak ediş ödemelerine ilişkindir. Bu senetleri ---- firmasından aldım. Senedin ---- tarafından düzenlenip düzenlenmediğini önemsemedim. Çünkü uzun yıllardır kendileri ile iş yapıyorduk. Bana ne şekilde verdilerse o şekilde aldım, anlattığım bu hususlar için bir kez daha yemin ediyorum" şeklinde bayanda bulunmuştur.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun aslında bulunmadığını ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Ancak davalının alacağı kambiyo senedine dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. (Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin 20/03/2019 tarih ----Sayılı kararı da bu yöndedir.)
Usul hukukumuzda senede karşı senetle ispat zorunluluğu ilkesi kabul edilmiştir. Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı def'i (savunma) olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, HMK'nin 201.maddesinde düzenlenen miktardan az bir miktara ilişkin olsa bile tanıkla ispat olunamaz; ancak senet (kesin delil) ile ispat edilebilir. (---- BAM ----. HD. ---- Esas ---- Karar sayılı ilamı)Somut dosya bakımından değerlendirme yapıldığında; davacı/borçlu, davalı/alacaklı ile arasındaki borç ilişkisini inkar etmekte, bonoları dava dışı ----..şirketine kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle teminat olarak verdiğini, davalı ile aralarında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını iddia etmektedir. Her ne kadar davaya konu bonolar üzerinde teminat amaçlı olarak verildiğine dair bir ibare yok ise de; yemin için mahkememize gelen davalının beyanında, dava dışı ----. Firmasına, sahibi olduğu -----. olarak temizlik hizmeti verdiğini, temizlik hizmeti kaşılığında, dava dışı -----...şirketinin, hak edişlerinin bir kısmını davaya konu senetlerle ödediğini, davaya konu senetlerin hak ediş ödemelerine ilişkin olduğunu, senetleri ---- firmasından aldığını, senedin ----- tarafından düzenlenip düzenlenmediğini önemsemediğini beyan ettiği, davacı ile----. Arasındaki ibraname içeriğine göre davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı olarak dava dışı şirkete borçlu olmadığı, bonolarda ---- şirketinin cirosu olmaması karşısında, davacının davaya konu bonolardan kaynaklı olarak davalıya borçlu bulunmadığı anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-Davacının ----.İcra Müdürlüğü'nün ---- esas ve ----icra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı dosyalarına konu dava konusu senetler yönünden borçlu olmadığının tespiti ile icra takiplerinin davacı yönünden iptaline,
2-Davacının ----İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyasında davalıya ödediği 35.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2018'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 12.960,06-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 3.372,98-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 9.587,08-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 3.372,98-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 540,85-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 59,00-TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 30.355,87-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı ---- vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.