mahkeme 2021/261 E. 2023/1100 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/261 Esas
KARAR NO:2023/1100
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/04/2021
KARAR TARİHİ: 27/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan ----maddesi uyarınca ----bulunan ---- sonradan belirlenecek olan --- kodlu alanların davacıya tahsis edildiğini, sözleşmenin ------ maddesi uyarınca söz konusu alanların en geç --- tarihinde tahsis edilmesi yönünde mutabık kalındığını, geliş katında yer alan ----- onaylı projedebelirlenmemiş olduğu halde tarafların üzerinde mutabık kalacağı yeri ifade ettiğini, sözleşmenin ------ maddesi uyarınca davalının ----- mahalinin onaylı projeye eklenmesi için ------ başvuracağını ve izin verilmezse buna eşdeğer bir alanı davacıya tahsis edeceğini, ----mahal kodlu alanların onaylı proje içerisinde yer alan ve ticari alan olarak kullanılabilecek durumdaki tahsis edilmeye hazır alanlar olduğunu, bu alanların tahsisine ilişkin hukuki veya sözleşmesel bir engel olmadığına duyduğu güvenle sözleşmenin akdedildiğini, sözleşme imzalanmadan önce de söz konusu alanların tahsis edileceğinin taahhüt edildiğini, ----mahal kodlu alan bakımından gerekli izinlerin alınamaması halinde ikame bir alanın tahsis edileceğine duyduğu güvenle davacının akdi ilişkiye girdiğini, ---- talep edildiğini, davalının herhangi bir davranış göstermeyerek izin sürecini kusuru ile askıda bıraktığı, davacının 05.09.2018 tarihinden itibaren döviz bürosu kuruluş işlemlerine başladığını ve bu bağlamda ---- başvurduğunu,--- tarihli yazısında ----- şube açma izni verilerek faaliyet izni almak için gerekli işlemlere başlanması yönünde bildirimde bulunulduğunu, ancak 19.10.2018 tarihli
yazısıyla değerlendirmelerin devam ettiğinin ifade edilerek şube açılışına henüz başlanmaması
yönünde bilgilendirildiğini, ----- yaptığı şifahi görüşmede ----bizzat davacı tarafından kendilerine ibraz edilmesi gerektiğinin beyan edildiğini, 05.12.2018 tarihli yazıyla bu bildirimi yapmasının davacıdan talep edildiğini, ---- aksiyon almayarak izin sürecinin askıda kalmasına sebep olduğunu ve idari süreçlerin yürütülmesine köstek
olduğunu, davalının----- gönderdiği ihtarname ile
----- davacının arasındaki başvuru sürecinin onlar arasında olduğunu beyan ettiği; davacının ---- tarihinde gönderdiği ihtarname ----- ibra edildiğini;
ancak -- alanları tahsis eden davalının bildirimini beklediği için başvurda ilerlemenin sağlanamadığını; sonrasında davacının davalıya----- tarihinde gönderdiği ihtarname ile en geç --- tarihinde teslim edilmesi gereken alanların teslim edilmesinin ve taraflar arasındaki sözleşmenin idari kurumlar nezdinde teyit edilmesi gerektiği yönünde hatırlatma yapıldığını; davalının sessiz kalması ve ----göndermemesi üzerine davacının ---- davalıya gönderdiği ihtarname ile ---- doğan yükümlülüklerini yerine getirmesinin istendiğini, davalının ısrarla talep
edilenleri yerine getirmediğini, işi sürümcemede bırakarak davacıyı zarara uğrattığını, davalının basiretli tacir olarak kusurlu davrandığını; nihayetinde davalı tarafından -------tarihinde davacıya gönderilen ---yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini; ancak işbu ihtarnamenin ekinde ihtarname içeriğinde açıklanan hususulara dair bir belgenin sunulmadığını; davacı tarafından --- tarihinde gönderilen ihtarname ile haksız fesih dolayısıyla zararın tazmin edilmesinin ve ---- yazısının davacıya iletilmesinin istendiğini; davalı tarafından ---- tarihinde gönderilen ihtarname ile --- yazısının davacıya gönderildiğini; bu ihtarnamede ---- maddesinin i bendinde yer alan ----- yüklenemeyecek nedenlerle yetkili merciler tarafından havalimanı veya yeni terminalin işletmeciliğinin durdurulması veya askıya alınması durumu”nun feshe dayanak oluşturan
mücbir sebep olarak gösterildiğini, halbuki davalı -----veya yeni terminalin işletmeciliğini yaptığı ve durdurma veya askıya alma durumunun da
bulunmadığını; sözleşmenin mücbir sebeple feshedildiğinin kabul edilemeyeceğini iddia
ederek uğramış olduğu maddi zararın şimdilik 48.000.000TL’sinin fesih tarihinden itibaren
işletilecek ticari avans faiziyle tahsiline, ayrıca ---- sayılı dosyasında yapılan masrafların kendisine ödenmesine hükmedilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA;Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin vekili tarafından dava dosyasına sunulan cevap dilekçesi özetle -------- tarafından haklı sebeple feshedildiği, mücbir sebep halinin söz konusu olduğu, ----- niteliğinde olduğu, --- şifahi bir talepte bulunamayacağı, bütün işlemlerin yazılı olarak yapıldığı, sözleşmeye göre mevzuat sebebiyle alınması gereken ruhsat ve izinlerin ----- tarafından alınması gerektiği, --- dosyasında --- kodlu alanlarda kapalı dükkan bulunmadığının tespit edildiği, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 136. maddesi kapsamında --- ifa imkansızlığı durumunda olduğu, Sözleşme'de alanların iptali ve yeniden düzenlenmesi başlığı altında sorumsuzluk kaydının bulunduğu, ---- bakımından da temerrüt ve ifa imkansızlığının bulunduğu, uyuşmazlık kapsamında müspet zararın talep edilemeyeceği ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında akdedilen ----- davalı tarafından tek taraflı olarak feshedildiği gerekçesiyle uğranılan zararın tazmini talebidir.Taraflar arasında ------ bulunan bir kısım alanların davacı şirkete tahsis edilmesine ilişkin ---- tarihli sözleşme akdedilmiş olup tahsis edilecek bir kısım alanlara ---- verilerek sözleşmenin ---- uyarınca en geç --- tarihine kadar tahsiste mutabık kalınacağı yönünde sözleşme akdedildiği, ardından davalı şirket tarafından---- Fesih İhtarnamesi ile sözleşmenin sonlandırılması nedeniyle uğranılan zararları tazmini talebidir.Uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen ---- davalı tarafından haksız olarak feshedilip edilmediği, davacının zararlı olup olmadığı, var ise bu zararların davalıdan talep edilip edilemeyeceği ve mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarıdır.Yapılan yargılama sonucu; dosya içerisine teknik bilirkişi heyeti tarafından rapor ve ek rapor alınmış olup, yapılan inceleme sonucu taraflar arasındaki sözleşmenin TBK 357 ve devamı maddeleri uyarınca Hasılat Kira Sözleşmesi niteliğinde olduğu kabul edilerek davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesi'ne vakıf olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. HMK 4/1-a maddesi gereğince kira sözleşmesinden kaynaklı tüm davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Hemen belirtmek gerekir ki, tarafların sıfatına bakılmaksızın kira hukukundan kaynaklanan tüm davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. -----------

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1 - c ve 115/2 maddeleri gereği dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-Görevli ve yetkili mahkemenin ------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,
4-6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakiben iki hafta içinde talep halinde dava dosyasının yetkili ve görevli mahkeme olan ------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde aynı madde gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına (kararın tebliği ile ihtarat yapılmış sayılmasına)
5-Kararın taraflara tebliğinin masrafının davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanmasına,
6-6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu m.331/2 uyarınca yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verileceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davaya görevli mahkemece devam edilmezse ve talepte bulunulursa yargılama giderleri ile ilgili karar verileceği hususunun talep edene ihtarına,
8-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/12/2023