mahkeme 2025/773 E. 2025/671 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/773 Esas
KARAR NO : 2025/671
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 03/09/2025
KARAR TARİHİ : 05/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ait --------Ş., --------- Şubesi, --------- VE ---------- seri numaralı olan ve doldurulmayan 2 çekin kaybolduğu, çekler davacı firmada bulunduğu sırada kaybolduğu olası kötüniyetli kişilerin eline geçmesi durumunda ciddi mağduriyetine neden olacağı, -------ş., ------- Şubesi, -------- VE --------- seri numaralı çeklerin İptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, --------ş., ---------- Şubesi, -------- VE ---------- seri numaralı çekin zayi olduğunun tespiti talebine ilişkindir.
TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).
-TTK'nın 780 ve 781.maddeleri gereğince imzasız çek yaprakları çek vasfı taşımadıkları gibi kıymetli evrak niteliğinde de değildirler. Bu nedenle zayii oldukları gerekçesiyle iptallerine karar verilmesi de mümkün değildir.
Zira, keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.
Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu anlaşıldığından, davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40 TL harcın, davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırıldığından harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının dosyada sarf ettiği tüm yargılama giderlerinin davacının ÜZERİNE BIRAKILMASINA,
4-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.