mahkeme 2025/772 E. 2025/669 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/772 Esas
KARAR NO : 2025/669
DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 03/09/2025
KARAR TARİHİ : 04/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili 02/09/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, spor kıyafet ve ayakkabı cinsi emtialarını 24.07.2023 tanzim tarihli -------- nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi (kısaca “Poliçe”) tahtında davalı ---------Ş sigortalattığını, müvekkili şirket ile davalı ---------- arasında akdedilen poliçe, 24.07.2023-24.07.2024 tarih aralığını kapsamakta olup taşıma işleminin devamında ise söz konusu emtialar 24.07.2024-24.07.2025 tarih aralığında dava dışı ---------Ş tarafından sigortalanmıştır. Söz konusu emtialar, gemiden tahliye sonrasında --------- tahliye limanında iken 29.07.2025 tarihinde çıkan kasırga sonucu hasara uğramış olup, müvekkilinin uğramış olduğu zararın USD 114,370.21 olduğu rapor altına alınmıştır. Bununla birlikte taraflar arasında akdedilen poliçe kapsamında beher hasarda 500 USD muafiyet uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Zararın gerçekleştiği tarih (29.07.2024) itibariyle sorumluluğun dava dışı ---------Ş'nde olduğunu düşünen müvekkilinin ilk olarak süresi içinde bu sigorta şirketine ihbar edilmiş olup, anılan ihbar kapsamında --------Ş bir ekspertiz raporu tanzim etmiştir. Bu rapor kapsamında da müvekkilin tazmin edilmesi gereken zararı 114.370,21 USD olarak belirlenmiş ve 500 USD muafiyet tenzilinin yapılmasının ardından son tespit tutarı 113.870,21 USD olarak belirlenmiştir. Ancak Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları m. 8 gereği tazminat sorumluluğun taşımanın başlangıç tarihinde meri poliçe kapsamında davalı --------- olması üzerine müvekkili tazmin talebini davalıya yöneltmiştir. Özetle dava konusu hasar, süresi içinde sigorta şirketine ihbar edilmiş olup davalı --------- işbu ihbara karşı vermiş olduğu 25.06.2025 tarihli cevap ile i) taşımaya konu hasarlı emtianın teslim edilmesi planlanan ülkenin Poliçe’de yer alan “----------” kapsamında uluslararası yaptırımlara tabi bir ülke olduğu; ii) ana konişmentonun aslı ve emtianın teslim alındığı ülkeye ait gümrük beyannamesi belgelerinin iletilmesi gerektiği sebepleriyle sigorta tazminatının ödenmesi talebini reddetmiştir. Davalı ---------- müvekkilinin tazminat talebini reddetmesinin ardından dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da görüşmeler anlaşmama şeklinde neticelendirilmiştir. Davalı --------- Müvekkilimizin Tazminat Talebini Reddetmiş Olması, Taraflar Arasında Akdedilmiş Olan Sigorta Poliçesine Ve Hukuka Aykırıdır. Yukarıda da belirttikleri üzere davalı --------- müvekkilinin tazminat talebini ret sebeplerinden biri, taşımaya konu hasarlı emtianın teslim edilmesi planlanan ülkenin Poliçe’de yer alan “--------” kapsamında kalan uluslararası yaptırımlara tabi bir ülke olması ise de bu tespit gerçeği yansıtmamaktadır. Emtia, 08.05.2024 tarihinde, -------- --------- ve --------- numaralı 2 konteynere toplamda 927 Koli/5.840 Kg olarak istiflenmiş ve --------- isimli gemiye yüklenerek, ---------- sevk edilmiştir. Bir başka deyişle yükleme limanı --------- varış limanı ---------. Emtia’nın nihai teslim yeri de ------- adına ---------- adresidir. Görüldüğü üzere Emtia’nın naklinde Poliçe’deki “----------”da yer verilen ---------- ülkelerine yahut ülkelerinden taşıma söz konusu değildir. Özetle -------- --------yapılan ve -------- Emtia’nın hasar görmesi ile sonuçlanan taşıma teminat dâhilindedir. Buna rağmen davalı -------- poliçedeki “---------” şartını ileri sürerek tazminat talebini ileri sürmesi hatalıdır. Ana Konişmentonun Aslının İletilmemesi Sigorta Tazminatının Ödenmemesi İçin Haklı Bir Sebep Teşkil Etmemektedir. Davalı ---------- müvekkilinin tazminat talebinin reddine ilişkin ileri sürdüğü diğer sebep ise ana konişmentonun aslı ve emtianın teslim alındığı ülkeye ait gümrük beyannamesi belgelerinin iletilmemesidir. Bu sebebin de hukuken kabul edilebilir bir yanı yoktur. Taraflar arasında akdedilmiş olan poliçede de bu husus hakkında bir ibare yer almamaktadır. Kaldı ki müvekkili şirket tazminat talebine ilişkin başvurusunda anılan taşıma işlemine ilişkin hasar dosyasını ve bu hasar dosyası kapsamında emtialara ilişkin taşıma ve gümrük belgeleri --------- iletilmiştir. Anılan belgelerden emtianın nihai varış yerinin tespiti mümkündür. Söz konusu belgelerden de emtianın nihai varış yerinin --------- olduğu açık bir şekilde tespit edilebilmektedir. işbu dava dilekçesinin ekinde proofread kopyası sunulmuş olup mahkemece de gerekli görmesi halinde konişmentonun aslını müzekkere ile taşıma işini yerine getiren --------- şirketinden temin edebilecektir. Zira müvekkili, söz konusu konişmento aslını emtianın teslim alınması anında --------- şirketine teslim etmiştir. Kaldı ki -------- resmi sitesinde dahi konişmentonun fotokopisinin kabul edileceği açıkça ifade edilmekte olup davalının konişmento aslının ibraz edilmemesini ret sebebi olarak ileri sürmüş olması iyiniyet ile bağdaşmamaktadır. TTK M. 1427 Hükmü Kapsamında Davalının Temerrüde Düştüğü Açıktır. TTK m. 1427/f. 2 hükmüne göre, "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez." Her ne kadar müvekkili daha önce hasara ilişkin ihbarını dava dışı diğer sigorta şirketine yapmışsa da söz konusu hasar bildirimi davalı --------- 18.12.2024 tarihinde ulaşmıştır. Bu durum davalının 25.06.2025 tarihindeki cevap yazısında da kabul edilmiştir. Ancak işbu davanın ikame edildiği tarih itibariyle davalı halen müvekkiline tazminat ödemesini yapmamıştır. Bu kapsamda davalı ---------- 03.02.2025 tarihinden itibaren temerrüt halinde olduğu tartışmasızdır. Tüm bu sebeplerle huzurdaki davanın ikamesi ile davalıdan 113.870,21 USD tutarındaki tazminatın 03.02.2025 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m. 4/a gereği Devlet bankalarının bir yıl vadeli USD hesaplarına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ettiklerinden bahisle davanın kabulü ile 113.870,21 USD tutarındaki tazminatın 03.02.2025 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m. 4/a gereği Devlet bankalarının bir yıl vadeli USD hesaplarına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava, deniz sigortasından kaynaklı sigorta tazminatının tahsili istemine ilişkindir.6100 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5 nci maddesinin 2 nci fıkrası "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmünü düzenlemiştir.
TTK 5/2 maddesinde bir yerde ticaret davalarına bakan birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Kurulunun asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçını münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirebileceği düzenlenmiş, anılan kanuni düzenlemeye dayalı olarak da -------tarafından ---------- da deniz ticareti ve deniz sigortalarından kaynaklanan davalara bakmak üzere denizcilik ihtisas mahkemesi olarak --------- Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilmiştir.
Uyuşmazlık TTK'nın 5. kitabında düzenlenen deniz sigortasından kaynaklandığından uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemesi görevlidir. Bu sebeple, HMK 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- HMK 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK 115/2. Maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4 ve 5 nci maddeleri ile 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. maddesi gereğince görevli mahkeme ---------- Denizcilik İhtisas Mahkemesi olması sebebi ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli ---------- Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesine, aksi taktirde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına ( ihtarat yapıldı)
3-HMK 331/2. Madde birinci cümlesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı ve diğer hususların talep halinde HMK'nın 331/2. Madde ikinci cümlesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle tensiben karar verildi. 04/09/2025