mahkeme 2025/56 E. 2025/778 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/56 Esas
KARAR NO : 2025/778
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/01/2025
KARAR TARİHİ : 07/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin 17/07/2021 tarihinde --------- plakalı aracı davalıdan satın aldığını, aracın ilk alındığı tarihten itibaren tüm servis bakımlarının davalı şirkette periyodik olarak müvekkili tarafından yaptırıldığını, aracın başka bir servise veya ustaya götürülmediğini, müvekkilinin ilk olarak triger kayışının kopması nedeniyle davalıya başvurduğunu, emsal ticari araçlarda triger kayışının 80.000 km değişmesi gerektiği bilgisinin kendisine verilmiş olmasına rağmen yetkili servis 160.000 km'de ancak triger kayışının değiştiğini belirttiğini, aracın triger kayışının değişiminden sonra müvekkilinin araçtan asla bir daha aynı performansı alamadığını, zaman zaman servise götürdüğünde parçanın yeni olduğunu, araç ile uyumlu çalışması için beklemesi gerektiği şeklinde telkin edilerek geri yollandığını, müvekkilinin bu kez 13.03.2024 tarihinde arabasının çalışmaması marşın basmaması ve motorun istop etmesi nedeniyle servise başvurduğunu, motorun rektifiye yapılması gerektiği bilgisi verilerek araç 2,5 ay serviste tutulduğunu, aracın müvekkiline 31.05.2024 tarihinde teslim edildiğini, araç ticari araç olduğunu, panelvan olduğunu, müvekkilinin bu araçla süt taşımacılığı işi yaptığını, serviste kaldığı süre boyunca her gün 1500 TL araç kirası ödeyerek işini yapmaya çalıştığını, aracın bu denli uzun süre serviste kalmasından kaynaklı zararı şimdilik 150.000.00 TL’ olduğunu, bu zararın karşılanağı servis yetkilisince söylenmiş olmasına karşın arabuluculuk aşaması dahil dava tarihine dek müvekkilimin hiçbir zararı karşılanmadığını, müvekkilinin aracı teslim aldıktan sonra sürekli istop etmeye başladığını, aracı servise götürdüğünü, serviste yeniden motor takılmasının uzun süreceğinden rektifiye işlemi yapıldığını bu tip durumlarda parçalar birbiriyle uyum sağlayana kadar arabada bazen arıza olabileceği söylendiğini, aracın hiç çalışmıyor olması nedeniyle 25.06.2024 tarihinde servise teslim ettiğini, , her sabah ilk iş olarak servise uğrayarak aracın ne zaman tamir edileceğini sorduğunu, aracının henüz servis alanına dahi alınmadığını halen servis bahçesinde tutulduğunu gördüğünü, yetkililerle konuştuğunda araçta tam motor değişimi yapılacağını bunu da ancak bir mühendis tarafından gerçekleştirilebileceği bilgisini edindiğini, müvekkilinin aracı satın aldığından beri araç motorundan kaynaklı hatalar sebebiyle aracı kullanamadığını, yerine ikame araç kiraladığını, büyük bir maddi kayba uğradığını, muhatap servise göre motorun değişmesi gerektiğini ancak yeni bir motorun müvekkili tarafından kabul edilmediğini, aracın 150.000 seviyelerinde yaşına göre çok düşük bir km de olduğunu, az kullanıldığını, aracın motorunda ve hortum ve ilişkili tesisatında, ayrıca servis hizmetlerinde ayıp ve kusurun olduğunu, bu durumun servise bildirildiğini, müvekkilinin yaptığı araştırmalarda iş bu sorunun bu araçlarda kronik olduğunu ve üretimden kaynaklanan motorlarında ayıp ve kusurların olduğunu öğrendiğini, aracın 25/06/2024 tarihinden itibaren muhatap serviste durduğunu, davalı tarafa 08/07/2024 tarihinde ticari kayıpların tazmini ve aracın misliyle değişimi konusunda -------- Noterliği ---------- yevmiye nolu işlemiyle ihtarname çekildiğini iddia ederek; davanın kabulünü, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, mümkün değilse müvekkilinin aracı iadeye hazır olduğunu, aracın piyasa rayiç değerinin ödenmesini, aracın ticari araç olması nedeniyle kullanılmayan süreler boyunca oluşan ticari kaybın şimdilik 150.000,00 TL'sinin davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu aracın 17/07/2021 tarihinde aldığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu aracın ticari garanti şartlarına tabi bulunduğunu, ---------- ve Servis Kılavuzu'nda belirtildiği üzere, satın alınan --------- aracın ticari veya mesleki amaçlı kullanılması halinde, "Ticari Garanti Şartları" geçerli olacak ve malın garanti süresi içinde, gerek malzeme, gerekse montaj ve tasarım hatalarından dolayı arızalanması halinde, işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep edilmeksizin tamiri yapılacağını, ticari garanti kapsamında, müvekkili şirketin sadece aracın ücretsiz onarımından sorumlu olup, ticari bir satım söz konusu olduğu için, işbu davada davacının, aracı satın alırken kabul etmiş olduğu ticari garanti esasları gereği hiçbir zaman için ayıpsız misli ile değişim, mümkün olmadığı takdirde piyasa rayiç değerinin ödenmesini, ticari kaybın karşılanmasını talep etme hakkının bulunmadığını, davacının terditli talepte bulunmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, belirtilen şekilde terditli olarak ileri sürülen taleplerin her halükarda reddi gerektiğini, ayıp nedeniyle seçimlik hakların yenilik doğurucu nitelikte olduğunu, bu haklardan birine başvurulması halinde hak tükenecek ve diğer seçeneklere başvurmak mümkün olmayacağını, bu itibarla, davacının terditli talebi hukuken kabul edilemeyeceğini, davacının hangi seçimlik hakkını kullandığını açıklaması gerekli olduğunu savunarak; davanın zamanaşımı ve esas nedeniyle reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER: -------- Şirketi Ve --------- Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahkememizce dava konusu araç başında 11/07/2025 tarihinde keşif icra edilmiştir.
Keşif sonucu düzenlenen Makine Mühendisi Bilirkişi --------- tarafından hazırlanan 15/09/2025 tarihli raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki -------- plakalı, ---------- şasi nolu aracın satışına ilişkin olarak satım konusunun gizli ayıplı olarak devredilmesi nedeniyle aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi davası ve aynı aracın servis/bakım hizmetinden kaynaklanan eser sözleşmesinden dolayı hizmetin ayıplı ifa edilmesi nedeniyle ticari kazanç kaybına ilişkin maddi tazminat davasıdır. Davalının TBK 231/2 uyarınca satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu olup olmadığı yargılama neticesinde ortaya çıkacağından, davalının satılanın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi davası yönünden zamanaşımı def'inin tahkikat aşamasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davacının tazminat talebi yönünden zamanaşımı def'i bulunmadığından bu hususta değerlendirme yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
Davacının aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi davası yönünden;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca "(1)Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. (2)Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz."Davacının dava konusu aracı davalıdan 17/07/2021 tarihinde satın aldığı anlaşılmıştır.
--------- Noterliği'nin 08/07/2024 tarihli ve ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının davalıya ticari kayıplarımızın tazmini ve aracın misliyle değişimi konusunda ihtarname gönderdiği görülmüştür.Dava tarihinin 20/01/2025 olduğu görülmüştür. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacının satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü davayı (seçimlik hakkından kaynaklanan aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi davasını) satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açması gerektiği, davalının cevap dilekçesinde süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu, satılanın teslim tarihinin 17/07/2021 olduğu, dava konusu araçtaki dava sebebi sorunların 13/03/2024 tarihinde başgösterdiği, zamanaşımını kesmemekle birlikte ----------- Noterliği'nin ihtarname tarihinin 08/07/2024 olduğu, dava tarihinin ise 20/01/2025 olduğu, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere taraflar arasındaki satım sözleşmesi tarihi itibariyle aracın ayıplı olmadığı, bu nedenle davalının satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu olduğundan da bahsedilemeyeceği, tüm bu nedenlerle davacının aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi talebinin zamanaşımına uğradığı kanaatine varılmış, bu talep yönünden zamanaşımı nedeniyle ret kararı verilmiştir. Davacının aracın servis/bakım hizmetinden kaynaklanan eser sözleşmesinden dolayı hizmetin ayıplı ifa edilmesi nedeniyle ticari kazanç kaybı talebi yönünden Mahkememizce yapılan değerlendirmede, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere dava konusu aracın motor ve bağlı ekipmanlarında sağlanan servis hizmetlerinin yetkili servis tarafından sağlandığı, araç üreticisinin belirlediği talimatlar gözetilerek sağlandığı, periyodik bakımların belirlenen kilometre periyotlarında sağlandığı, servis tarafından sunulan belgelerde ilgili iş ve işlemlerin sıralı onaylamalar gözetilerek sağlandığı görüldüğünden sağlanan servis hizmeti ile ilgili bir ayıptan bahsedilemeyeceği tespitinin yapıldığı anlaşılmakla, davalının herhangi bir kusurundan ya da borca aykırılığından bahsedilemeyeceğinden, davanın esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davacının aracın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesi davasının, talebin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle REDDİNE,
2-Davacının tazminat taleplerinin ESASTAN REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 3.415,50 TL peşin harç ve 4.475,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 7.275,10 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 175,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacının aracın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesi davası yönünden; davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (261.945,40 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 41.911,26 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacının maddi tazminat davası yönünden; davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (150.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/10/2025