Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/75 Esas
KARAR NO: 2024/900
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2024
KARAR TARİHİ: 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı alacaklının ---------İcra Müdürlüğünün---------- esas sayılı dosyasından 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/11/2019 Vade Tarihli,50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/12/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/05/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/08/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/07/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/09/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/10/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/01/2020 Vade Tarihli senetler yönünden kambiyo senedine özgü icra yolu ile takip başlattığını, müvekkilinin --------- Şti.'nin tek yetkilisi olduğunu, icra takibine konu senetlerin tutarlarının yetkilisi olduğu şirketin banka hesabından davalı alacaklının hesabına muhtelif tarihlerde ödemeler yaptığını, söz konusu ödemelerde bir kısım dekontlardan dava konusu senetlere ilişkin bilgi verildiğini, bir kısım ödemelerde herhangi bir dekont açıklaması yapılmadığını, müvekkilinin tek yetkili olduğu şirket ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki veya alacak ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu senet bedellerini tek yetkili olduğu şirket üzerinden ödeyerek borcunu bitirdiğini, davaya konu icra takibinde davalı alacaklı davacı müvekkiline protesto çekmeden icra takibi başlattığını, müvekkilinin ise ---------- Esas sayılı dosyasından takibin iptali istemli dava açtığını, yargılama neticesinde takibin iptal edildiğini ve kararın kesinleştiğini, ancak davacı müvekkil dava konusu senetler yönünden sadece usuli anlamda yanlış açılan icra takibinden kurtulduğunu, dava konusu senetler yönünden ayrıca ilamsız icra takibi veya alacak davası açılabilecek olup bu nedenlerle ödemesini yaptığı halde aleyhine hukuki işlem yapılabilecek olması karşısında borçlu olmadığının tespitini talep etmesinde hukuki menfaati bulunduğunu, bedelsiz kalan senetler icra takibine konulması sebebi ile TCK 156 maddesi uyarınca davalı hakkında suç duyurusunda bulunulacağını, davalı, bono keşidecesine karşı da haciz işlemleri yapmakta olduğunu, ödemleri alınan senetlerden mükerrer tahsilat yaptığını, davalının müşteki nezdinde alacaklı sıfatı kalmadığını, alacaklı taraf olan davacı müvekkil olduğunu, ciro silsilesi bozulmakla beraber senet ödemelerini tahsil eden davalının, senetleri iade etmemesi ve keşideciye haksız icra takibine devam eden davalıya karşı menfi tespit davası açılması zorunlu olduğunu, yapılan ödemelere rağmen söz konu senetler icra takibine konu edildiğinden işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, icra takibi kötü niyetle başlatılmış olup %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini iddia ederek; davanın kabulü ile ---------İcra Müdürlüğünün ----------- esas sayılı dosyasından 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/11/2019 Vade Tarihli,50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/12/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/05/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/08/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/07/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/09/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/10/2019 Vade Tarihli, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/01/2020 Vade Tarihli senetlere ilişkin borçlu olmadığının tespitini, senetlerin davacıya iadesini, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacı sıfatı bulunmayan davacının ödeme iddiasına dayalı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, takip davacı yönünden iptal edildiği takip sıfatının kalmadığını, takip edilen sıfatı kalmayan ...'ın davacı sıfatının da olamayacağını, kambiyo ilişkisi nedeniyle müracaat edilemeyeceğinin hükmen sabit olduğunu, davacının temsilcisi olduğu şirket hesabından müvekkiline sadece 22.01.2018 Tanzim, 01.06.2019 Vade tarihli 50.000,00 TL senet bedelinin ödendiğini, diğer ödemelerin senetten başka cari alacaklara karşılık olduğu borçlarına mahsuben havale edildiği görüldüğünü, senet ve ferilerinden kaynaklanan alacaktan feragat edildiğini, feragat dilekçesi 22.02.2024 tarihinde --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. Sayılı dosyaya ibraz edildiğini, havalenin aslında bir borç ödemesi olduğunu, itirazı kayıt ve açıklama da içermeyen ödemelerin borca karşılık verildiği yasal karine olduğunu, ispat yükünün de davacıda olduğunu savunarak; davanın husumet nedeniyle reddini, davanın esastan reddini, %20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :----------- Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik Dolandırıcılık Ve Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu, --------- Şirketi, ---------- Cumhuriyet Başsavcılığı, --------- Şirketi, --------- Şirketi, ----------- İcra Hukuk Mahkemesine müzekkereler yazıldığı görüldü. 26/09/2024 tarihli bilirkişi raporunun dosya içine alındığı görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, ---------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine konu bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine konu;
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/11/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/12/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/05/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/08/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/07/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/09/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/10/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/01/2020 Vade Tarihli
bonolardan bir örnek aşağıdaki gibidir (bonoların vade tarihi dışındaki tüm zorunlu unsurları aynı şekildedir).Davacı taraf senetleri tek yetkilisi olduğu --------- Şti'nin banka hesaplarından ödediğini, bu şirketin davalı ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, bir kısım ödemelerde açıklama bulunduğunu, bazılarında açıklama bulunmadığını, taraflar arasında başka hukuki ilişki olmadığı için tüm ödemelerin senetlere yönelik olduğunu, ----------- Esas sayılı dosyası ile takibib iptal edildiğini, yine de senetler sebebiyle borçlu olunmadığının tespitinde hukuki yararın bulunduğunu iddia etmiştir.Davalı tarafça sadece 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli senet bedelinin ödendiği, diğer ödemelerin başka cari alacaklara karşılık havale edildiği, ödenen senede ilişkin feragat dilekçesinin takip dosyasına sunulduğu savunulmuştur. 26/09/2024 tarihli bilirkişi raporu ile aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine konu bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu, davacının dava ve takip konusu bonoların tek yetkilisi olduğu ----------- Şti'nin banka hesaplarından ödendiğini ileri sürdüğü, davalı tarafça ise sadece 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli senet bedelinin ödendiği, diğer ödemelerin başka cari alacaklara karşılık havale edildiğini savunduğu, 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli bono yönünden borcun ödenmiş olması nedeniyle davalının dava tarihinden sonra takipten feragat ettiği, bu beyanın maddi hukuk anlamında da sonuç doğurduğu, bu sebeple dava konusu bu bono yönünden davanın konusuz kaldığı ve davanın açıldığı tarihte bu bono yönünden davacının davayı açmakta tamamen haklı olduğu, bu sebeple HMK 331 uyarınca bu bono yönünden yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesi gerektiği, diğer bonolar yönünden ise davacının bono bedellerini ödediğini ispatlamakla mükellef olduğu, yukarıda örneği ortaya konulan bonolardan da görüleceği üzere davacının bononun lehtarı, dava dışı şirketin keşideci, somut olayda bilirkişi raporu da dikkate alığında davacının dava dışı üçüncü şahıs şirketin keşideci ve davalının ciranta ve son hamil (yetkili hamil) olduğu, davacının bononun lehtarı ve cirantası olması nedeniyle şahsen borç altında olduğu, alacaklının para borcunun üçüncü kişi tarafından ifasında menfaati bulunsa da, dava dışı üçüncü kişi ----------- Şti tarafından yapılan ödemelerin davacının davalıya dava konusu bonolardan kaynaklanan şahsi borcuna ilişkin olduğu hususunun davacı tarafından ispatlanamadığı, bu sebeple bu bonolar yönünden davanın reddinin gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Dava konusu 50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/06/2019 Vade Tarihli bono yönünden davanın konusuz kalmış olması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- Dava konusu
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/11/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/12/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/05/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/08/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/07/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/09/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/10/2019 Vade Tarihli
50.000,00 TL Miktarlı 22/01/2018 Tanzim Tarihli,01/01/2020 Vade Tarihli
bonolar yönünden DAVANIN ESASTAN REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 7.684,88 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.257,28 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yapılan 1.456,00 TL dava açma masrafı (iadesine hükmedilen harç tenzil edilmiştir) ve 5.561,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 7.017,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına (50.000,00/450.000,00) göre 779,66 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderlerinin haklılık oranına (400.000,00/450.000,00) göre 54,04 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
8-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden haklılık değeri (50.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (400.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 64.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına (50.000,00/400.000,00) göre 390,00 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 2.730,00 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/12/2024