mahkeme 2024/340 E. 2025/685 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/340 Esas
KARAR NO : 2025/685
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/05/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 11/04/2023 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi olan --------- sevk ve idaresinde bulunan ---------- plakalı araç ile davalı şirketin ihtiyati mesuliyet sigortacısı olduğu ve dava dışı --------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın çarpışmak suretiyle maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, dava dışı --------- kırmızı ışıkta durmayıp geçtiğini, bunun tespiti için keşif yapılması gerektiğini, iş bu kaza nedeniyle müvekkiline ait ---------- plakalı araçtaki toplam hasarın 244.392,09 TL olduğunu, bu bedelin -------- plakalı aracın --------- şirketine ait ZMMS kapsamında ödendiğini, --------- değer kaybı için başvuru yapıldığını, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının çok daha fazla olmasına karşı poliçe limiti teminatının dolduğundan dolayı 8.141,83 TL ödeme yapıldığını, iş bu ödemenin yetersiz olduğunu, ---------- şirketi aleyhine ----------- başvuru yapıldığını, --------- tarafından poliçe limiti bulunmadığından reddedildiğini, trafik sigortası limitleri tükendiğinden dava dışı ----------- ait ---------- plakalı aracın Kasko Sigorta poliçesi kapsamında bulunan İMM sigortacısı olan --------- yönünden arabulucuya başvuru yapıldığını, arabuluculuk sürecinde davalı şirketin talebi doğrultusunda tüm evrakların eksiksiz olarak davalı sigorta şirketine gönderildiğini, davalı sigorta şirketinin ödeme yapmaktan imtina ettiğini, daha önce herhangi bir kazaya karışmamış olan orijinal aracın onarım ve yenilenmesi sonucu 244.392,09 TL ağır hasar kaydı oluştuğunu, aracın satış değeri düşeceğini ve değer kaybına uğrayacağını iddia ederek; fazlaya ilişkin talep ve ileride müddeabihi artırma hakkı saklı kalmak suretiyle, ---------- plakalı araçta meydana gelen değer kaybının belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000,00 TL'sini kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle beraber davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, müvekkil şirket nezdinde İMM ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, değer kaybına ilişkin olarak ---------- 17/05/2024 tarihinde 26.322,82 TL ödeme yapıldığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, huzurdaki davanın kısmi dava ya da belirsiz alacak talebi olarak açılmasında hiçbir hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenle başvurunun usulden reddini talep ettiklerini, kaza tespit tutanaklarının kesin delil olmadığını, bilirkişi raporu niteliğinde de olmadığını, kusur hususunda tespit yapılması gerektiğini, başvuru sahibinin taleplerinin genel şartlar kapsamı dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini, değer kaybı talebinde bulunulan aracın önceki kazasının bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiğini, avans faiz talebinin reddi gerektiğini savunarak; yapılan ödemeler nedeniyle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu kalmadığından iş bu haksız ve mesnetsiz başvurunun usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER:---------Ş., --------- Müdürlüğü, ----------Ş., ----------- müzekkereler yazıldığı görüldü.
Dosyaya bilirkişiler ---------- ve ---------- tarafından 18/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunun ve 25/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunun sunulduğu görüldü.
Davacı vekili tarafından 03/07/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi sunulduğu görüldü.
Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---------- ve Makine Mühendisi Bilirkişi ----------- tarafından hazırlanan 18/01/2025 tarihli raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
Tanık ---------- 17/04/2025 tarihli celsede aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur:
"Kaza anında ----------- plakalı aracın içerisinde ön yolcu koltuğundaydım, ---------- Mahallesinden -------- ---------- arasında seyrederken kaza gerçekleşti, seyir halindeydik, yağmur vardı, yerler ıslaktı, kavşağa geldiğimizde yeşil ışık bize yanıyordu, önümüzde ya da arkamızda başka araç yoktu, sağ taraftan gelen araç hızlıca kavşağa girdi ve bizim aracın sağ tarafına çarptı, hava yastığı açıldı, belirttiğim gibi bize yeşil yanıyordu, sarı ışık ya da sarıdan dönmek üzere olan kırmızı ışık söz konusu değildir"
Makine Mühendisi Bilirkişi ----------- tarafından hazırlanan 25/06/2025 tarihli ek raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının mülkiyetindeki ---------- plakalı araç ile davalının imms sigortacısı olduğu ---------- plakalı aracın karıştığı 11/04/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybının giderilmesine ilişkin açtığı maddi tazminat davasıdır.Dava konusu alacağın 11/04/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle kaynaklandığı, alacağın KTK 109 maddesi uyarınca zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, kaza tarihinden dava tarihine kadar iki yılın geçmediği, 14/05/2024 tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalı ----------Ş'nin zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Değer kaybına ilişkin olarak davacı vekili ---------- 17.05.2024 tarihinde 26.322,82-TL. ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacının keşif talebinin uyuşmazlığın çözümünde faydasız olması nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacı tarafça davalıya KTK 100 atfı ile KTK 97 uyarınca başvurunun arabulucu aracılığı ile yapıldığı, davacı tarafça başvuru belgelerinin 17/04/2024 tarihinde arabulucuya gönderildiği, dava tarihinin 14/05/2024 olduğu görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca "Bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına iliş-kin 95 inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97 nci maddesi ve zamana-şımına ilişkin 109 uncu maddesi ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanır."
Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1427 maddesi uyarınca "(1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir. (2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. (...) (4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın avacının mülkiyetindeki ---------- plakalı araç ile davalının imms sigortacısı olduğu ---------- plakalı aracın karıştığı 11/04/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybının giderilmesine ilişkin açtığı maddi tazminat davası olduğu, davalı sigorta şirketinin hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda ---------- plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumluluğunun olacağı, zira kaza tarihinde ----------- plakalı aracın davalıya kasko/ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalı olduğu, bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, her ne kadar kök bilirkişi raporunda olayın ne şekilde gerçekleştiğinin tespit edilememesi nedeniyle kazaya karışan taraflara %50'şer oranında kusur atfedilmiş ise de dinlenen tanık beyanları ve tanık beyanı esas alınarak hazırlanan kök raporda davalı sigortalısının %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, tanık beyanlarının, tanığın tarafsız olması ve olay anında olay yerinde bulunması ve tanıklığının bizzat görgüye dayanması nedeniyle hükme esas alınabileceği, bu sebeple davalı sigortalısının olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, yine kök rapor ile davacının 100.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun tespit edildiği, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu, bilirkişi raporunun bu esasa uygun ve denetime açık şekilde düzenlendiği, bu sebeple hükme esas alınabileceği, değer kaybına ilişkin olarak davacıya davalı tarafından yapılan 26.322,82 TL ve dava dışı zorunlu trafik sigortacısı tarafından yapılan 8.141,83 TL ödeme dikkate alındığında talep edilebilecek tazminat miktarının 65.525,35 TL olduğu, zararın sigorta teminat limiti kapsamında bulunduğu, sigorta şirketi yönünden temerrütün KTK 100 maddesinde KTK 99 maddesine atıf yapılmaması nedeniyle TTK 1427 uyarınca belirlenmesi gerektiği, buna göre başvuru tarihinden kırk beş gün geçmeden davanın açılmış olması nedeniyle temerrütün dava tarihinde gerçekleştiğinin kabulünün gerektiği, diğer bir yönden başvuru yapılmış olması nedeniyle özel dava şartının da yerine getirildiği, somut olayda hem davacının hem de davalının sigortalısının tacir ve işin ticari iş kapsamında kalmaması nedeniyle alacağa yasal faiz işleyeceği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, değer kaybına ilişkin 65.525,35 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (65.525,35 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 4.476,03 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL peşin harç ve 1.120,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.928,43 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 916,00 TL dava açma masrafı, 1.120,00 TL tamamlama harcı ve 11.983,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 14.019,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
6-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (65.525,35 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/09/2025