mahkeme 2024/284 E. 2025/783 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/284 Esas
KARAR NO : 2025/783
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/04/2024
KARAR TARİHİ : 07/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 31/07/2023 tarihinde davalı --------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın müvekkiline ait --------- plakalı araca çarpması sonucu müvekkilin aracının hasarlandığını, davalı --------- nezdinde sigortalı olan ---------- plakalı aracın %50 oranında kusurlu bulunduğunu, hasar nedeniyle müvekkiline herhangi bir değer kaybı ödemesi yapılmadığını, müvekkilin aracında ortaya çıkan hasarın çok daha fazla olmasına rağmen kaza tarihinde zorunlu trafik sigortası teminat limitlerinin araç başına 120.00,000 TL olduğunu, ---------- plakalı aracın trafik sigortası olan ------------ tarafından müvekkiline poliçe limiti yani 120.000,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, ancak müvekkilinin aracında oluşan hasarın çok daha fazla olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ileride yapılacak bilirkişi tespiti sonucu müvekkilin aracında ortaya çıkacak zarardan kaynaklı değer kaybı talepleri arttırılmak üzere şimdilik 100,00 TL tazminatın kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ileride yapılacak bilirkişi tespiti sonucu müvekkilin aracında ortaya çıkan bakiye hasar bedeli talepleri arttırılmak üzere şimdilik 100,00 TL t bakiye hasar tazminatının kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği, davalılar vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLER:------- Müdürlüğü, ---------Ş'ye müzekkere yazıldığı görüldü.
Davacı vekilinin 07/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu görüldü.
Dava dışı zorunlu trafik sigorta şirketi ---------Ş tarafından 20/10/2023 tarihinde aşağıda yer alan açıklama ile davacıya 107.056,69 TL ödendiği görülmüştür:
Dava dışı zorunlu trafik sigorta şirketi -----------Ş tarafından 06/12/2023 tarihinde aşağıda yer alan açıklama ile davacı 12.943,31 TL ödendiği görülmüştür:
Makine Mühendisi Bilirkişi --------- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ----------- tarafından hazırlanan 04/04/2025 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
Davacı tarafça davalı sigorta şirketine değer kaybı zararı için KTK 97 maddesi uyarınca 24/12/2023 tarihinde, bakiye hasar bedeli için 29/04/2024 tarihinde başvuru yapıldığı, dava tarihinin 22/04/2024 olduğu görülmüştür.

GEREKÇE:17/09/2024 tarihli celse ara kararı uyarınca bilirkişi ücretinin yatırılması için yapılan ihtarın vekili bulunmasına rağmen davacı asile yapıldığı, bu sebeple bilirkişi ücretinin yatırılmamasının ihtardaki sonucu doğurmadığı anlaşılmış, davacı vekiline yapılan ihtar neticesinde bilirkişi ücretinin süresinde yatırılmış olduğu görülmüştür. Davacı vekili tarafından "Davamızı 16.000,00 TL Değer Kaybı ve Bakiye Hasar tazminatı üzerinden Islah ederek, 16.000,00 TL Değer Kaybı ve Bakiye Hasar tazminatının kaza tarihi itibariyle AVANS faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine," şeklinde talep sonucunu içerir bedel artırım dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
A)UYGULANACAK YASA HÜKÜMLERİ:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir." 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca "Bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına iliş-kin 95 inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97 nci maddesi ve zamana-şımına ilişkin 109 uncu maddesi ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanır."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1427 maddesi uyarınca "(1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir. (2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. (...) (4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."
Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (...)"
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. Maddesi uyarınca "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. Maddesi uyarınca "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."

B)HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Dava, davacının mülkiyetindeki --------- plakalı araç ile davalı ---------- sevk ve idaresindeki, davalı ---------- mülkiyetindeki ve diğer davalının ---------- numaralı zmms sigortacısı olduğu---------- plakalı aracın karıştığı 31/07/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle bakiye maddi hasar ve değer kaybı kaynaklı maddi zararın giderilmesine ilişkin açılan tazminat davasıdır. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davalı gerçek kişiler yönünden karşı haksız fiilden genel hükümlere göre ve araç işleteni olmasından dolayı KTK md. 85 kaynaklı ve diğer davalı sigorta şirketi yönünden İMM sigorta poliçesi kaynaklı olduğu, davalı ---------- sorumluluğundan bahsedebilmek için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması, davacının zarara uğramış olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağının bulunması gerektiği, yine davalı sigorta şirketinin de hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda diğer davalının kusuru oranında zarardan sorumluluğunun olacağı, yine diğer davalının da KTK 85 uyarınca kusursuz sorumluluğunun olacağı, davalıların sorumluluğunun tespit edilmesi halinde yukarıda atıf yapılan TBK 61 maddesi uyarınca müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, davacının dava açılmadan önce KTK 100 maddesi atfıyla KTK 97 uyarınca davalı sigorta şirketine değer kaybı zararı için 24/12/2023 tarihinde, bakiye hasar bedeli için 29/04/2024 tarihinde başvuru yaptığı, özel dava şartının somut olayda yerine getirildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarına raporuna göre davalının ---------- olayın gerçekleşmesinde %25, davacının %75 kusurlu olduğu, raporun somut olayın gerçeklerine uygun olması nedeniyle mahkememizce de bu rapora itibar edilebileceği, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere hasar bedeline ilişkin zarar miktarının 294.000,00 TL olduğu, değer kaybına ilişkin zarar miktarının 250.000,00 TL olduğu, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu, zarar ile davalının hukuka aykırı ve kusurlu fiili arasında nedensellik bağının bulunduğu (bilirkişi raporunda zararın fiile uygun olduğunun tespit edildiği), zira zararın fiil neticesinde gerçekleştiği, tarafların kusur oranları dikkate alındığında davacının maddi hasar zararı için 73.500,00 TL, değer kaybı zararı için 62.500,00 TL talep edebileceği, davalıların zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları, deliller kısmında da ortaya konulduğu üzere davacıya dava dışı zorunlu trafik sigortacısı tarafından yapılan 107.056,69 TL ve 12.943,31 TL ödemelerin yalnızca maddi hasar zararına ilişkin olduğu, değer kaybı zararına ilişkin ödeme bulunmadığı, davacı vekilinin de ödemelerin maddi hasara ilişkin olduğunu beyan ettiği, bu anlamda bilirkişi raporunda değer kaybı ve maddi hasara ilişkin zarar miktarının toplanarak yapılan ödemelerin toplamdan düşülmesinin hukuken hatalı olduğu, bu kapsamda yapılan değerlendirmede yapılan ödeme dikkate alınarak davacının talep edebileceği bakiye maddi hasara ilişkin zararının bulunmadığı, borcun ifa ile sona erdiği, davacının bu yöndeki tazminat talebinin reddinin gerektiği, değer kaybı yönünden ise herhangi bir ödeme bulunmaması nedeniyle davacının 62.500,00 TL değer kaybı zararını talep edebileceği, ancak davacının davasını bu yönden 16.000,00 TL üzerinden belirli hale getirdiği, taleple bağlılık ilkesi gereğince bu miktara hükmedilmesi gerektiği, davalı gerçek kişiler yönünden temerrütün TBK 117/2 maddesi uyarınca olay tarihi olan 31/07/2023 tarihinde gerçekleştiği, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan sigorta şirketi yönünden ise temerrütün değer kaybı zararı yönünden TTK 1427 maddesi hükümleri uyarınca başvurudan (24/12/2023 günü) 45 gün sonra (08/02/2024 günü) gerçekleştiği, davalı sigortalıların tacir ve işin ticari iş olmaması nedeniyle alacağa yasal faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, değer kaybına ilişkin 16.000,00 TL maddi tazminatın davalı ---------Ş yönünden 08/02/2024 tarihinden, davalılar --------- ve ---------- yönünden 31/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının bakiye hasar bedeline ilişkin tazminat talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (16.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 1.092,96 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL peşin harç ve 270,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 395,36 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 916,00 TL dava açma masrafı, 270,00 TL tamamlama harcı ve 11.338,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 12.524,00 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (16.000,00/16.100,00) göre 12.446,21 TL’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı --------ş tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderinin ret/dava değeri oranına (100,00/16.100,00) göre 0,37 TL’sinin davacıdan alınarak davalı -------Ş'ne verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ---------- tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 209,10 TL yargılama giderinin ret/dava değeri oranına (100,00/16.100,00) göre 1,29 TL’sinin davacıdan alınarak davalı --------- verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (16.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 16.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar ---------Ş ve ----------- yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (100,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 ve 3/2 uyarınca hesaplanan 100,00 TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılar ---------Ş ve ---------- verilmesine,
9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (16.000,00/16.100,00) göre 3.577,63 TL’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 22,37 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ----------- vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/10/2025