mahkeme 2024/19 E. 2024/262 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/19
KARAR NO: 2024/262
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/01/2024
KARAR TARİHİ: 04/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Alacaklı ...,--------- Esas sayılı dosyasında, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile borçlular ------- ve -------- Şirketi'ne karşı 21.03.2023 tarihinde ilamsız takibe girişmiş olup, borçluların müvekkili şirketten alacakları olduğu bahsi ile alacaklı tarafından müvekkil şirkete usulsüz 89. Maddeye göre haciz ihbarnameleri gönderildiğini, İcra Müdürlüğü tarafından gönderilen haciz ihbarnamelerinden müvekkili şirketin 02.01.2024 tarihinde şirket kapısına yapıştırılmış olarak gördüğü 89/3 haciz ihbarnamesini görmesi ile haberi olduğunu, 89/1, 89/2 uyarınca gönderilen haciz ihbarnamelerinin hiçbir zaman müvekkili şirkete tebliğ edilmemiş ve haberi de olmadığını, bu hususta ayrıca------- İcra Hukuk Mahkemesi'ne usulsüz tebligat şikayeti ile başvurularının bulunmakta olduğunu, müvekkili şirketin hak kaybına uğramaması adına işbu icra takip dosyasının borçlularının müvekkili şirketten hiçbir alacağının olmadığının tespiti amacı ile İcra ve İflas Kanunu'nun 89/3. Maddesi uyarınca huzurdaki davanın ikame edildiğini, İcra takip dosyasında üçüncü kişi konumunda bulunan müvekkili şirketin, takip borçlularına karşı hiçbir borcu veya takip borçlularının müvekkili şirketten hiçbir alacakları bulunmadığı için haciz ihbarnamelerine ve takip borçlularına karşı borcun bulunduğu iddialarına itiraz ettiklerini, müvekkil şirketin, ilamsız takibin borçlularından -------- ve sonradan dosyaya borçlu olarak eklenen ------- Şti. ile hiçbir zaman ticari veya özel borç/alacak ilişkisi içerisine girmemiş olup herhangi bir ticarette de bulunmadıklarını, bu hususun aksini ispat yükü takip alacaklısında olup gerekmesi halinde müvekkil Şirket'in tüm ticari defter, belge ve faturaları ile de tarafımızca ispat olunacağını, müvekkili şirketin bir sefere mahsus ticari ilişkisinin olduğu tek takip borçlusu "------- Şti." olup işbu Şirket ile de arasında hiçbir borç veya alacak ilişkisi kalmadığını beyanla müvekkili şirketin,-------- Esas sayılı dosyasının dava dışı takip borçlularına borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının açmış olduğu davanın zorunlu arabuluculuğa tabi tutulduğunu, dava şartı re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan öncelikle bu kapsamda inceleme yapılmasını, davacı taraf arabuluculuk başvurusu yapmaksızın işbu davayı açtığından davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, mahkemece işbu davanın arabuluculuğa tabi olmadığı yönünde karar verilmesi halinde ise; Davacı------- E. sayılı dosyasından kendisine gönderilen 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine itiraz etmediğini, bunun üzerine de davacıya 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacı kendisine 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildikten sonra işbu davayı açtığını, dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde davacının borçlu olmadığının görülmüş olduğundan davayı kabul ettiklerini, ancak bu hususta dava açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve aleyhe vekalet ücretine hükmolunmamasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava; İİK 89/3.maddesi uyarınca üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit davasıdır.Görev hususu kamu düzeni ile ilgili olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerekmektedir.Bilindiği üzere Asliye Mahkemeleri, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak ikiye ayrılır. Asliye Ticaret Mahkemeleri, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine giren ticari davaların çözümlendiği mahkemelerdir. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevine giren işler dışında kalan tüm uyuşmazlıklar Asliye Hukuk Mahkemesi'nce çözümlenir. Hangi davaların ticari dava olduğu TTK'nun 4.maddesinde sayılmıştır.6102 sayılı TTK'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Bununla birlikte bir yerde ticaret mahkemesi varsa, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek işlere Asliye Ticaret Mahkemesi'nde bakılacağı düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasındaki davanın 3.(üçüncü) kişi konumunda bulunan davacı tarafından İİK’nun 89/3 maddesine dayalı olarak açılmış menfi tespit davası olduğu anlaşılmaktadır. İİK.’nun 89.maddesinde düzenlenen haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarının ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. --------- sayılı, Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine dair kararı ile '' 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına'' kesin olarak karar verilmiş olup, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığından, uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle İİK 89.maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan davalar bakımından görevli mahkemenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu dikkate alınarak davanın görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, --------- Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunun TESPİTİNE,
2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca; görevsizlik kararının süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın -------- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Yukarıda hüküm fıkrasında belirtilen süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20/1. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair resen karar verilmesine,
4- Esasın bu şekilde kapatılmasına,
5- Harç ve yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/04/2024