mahkeme 2023/951 E. 2024/589 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/951 Esas
KARAR NO: 2024/589
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/12/2023
KARAR TARİHİ: 12/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin,------üretimi, kahve ve içecek sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin faaliyetini sürdürdüğü -----------kayıtlarında da faaliyet adresi olarak bildirilen -------- adresindeki ticari işletmesinde 02.12.2023 tarihinde saat:08.15 sularında büyük bir yangın meydana geldiğini ve yaklaşık 9 ilçenin itfaiye grubunun müdahalesi sonrasında yangının 14.10 sularında söndürülebildiğini, yaşanan yangın nedeniyle müvekkilinin işletmesinin ve işletme içerisinde bulunan işletmeye ait tüm evrak, doküman, dijital dokümanların bulunduğu bilgisayarlar ------------ teçhizatları, mamul, yarı mamul tüm ürünlerin tamamen kullanılamaz hale geldiğini, dava konusu ticari bilgi, belge, evrak, ticari defterler dâhil tüm işletmenin yanmış ve müvekkili şirketin büyük bir zarara uğradığını, yaşanan yangına dair -------- tarihli ek raporunun tanzim edildiğini, meydana gelen elim hadise neticesinde işletmenin içerisindeki tüm malzemelerin tamamen yanarak kullanılamaz hale geldiğini gösterir nitelikteki fotoğrafların da yine dilekçe ekinde sunulduğunu, yangın nedeniyle işletmenin bağlı olduğu -------- olay nolu dosyasında ifade verildiğini, ve yangının çıkışına 3. Şahısların sebebiyet vermesinin tespiti halinde ilgili şahıslardan şikayetçi olunduğunu, müvekkili şirketin ticari işletmesinde bulunan; Vergi dairesi kayıtları (uzlaşma tutanakları, matrah artırımı tutanakalrı, Yoklama fişi vs),-----------defteri, Yönetim Kurulu karar defteri ve basılı rüçhan/hisse senetleri, Kağıt basılı fatura, irsaliyele ve tahsilat makbuzları, 2010 ile 2023 yılı arasına kadar tüm noter onaylı yevmiye, envanter, defteri kebir ve e-defter dökümleri, mali açılışından itibaren tüm muhasebe kayıtları ve mali verileri, Geçmiş dönem maliye tutanakları, mali mühürler, elektronik imzalar, müşteriler, bankalar ile yapılan sözleşmeler, Müşteriler ile yapılan hesap mutabakatları, ödemeler makbuzları ve ibranameler, dokümanların bulunduğu bilgisayarlar, veri depolamaları, ----------- personel puantaj verileri, maaş bordroları, avans ödemeleri, izin, rapor vb. Islak imzalı tüm evrakları,---------- ayrıntısı tespit edilemeyen sair her türlü fiziki belge ve evrakların zayi olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82/7 Maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenlemenin yer aldığını, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan resmi evraklar ve ticari defterlerin bu yangın sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesi talebiyle işbu dava açılmıştır.Dava hasımsız olduğundan, davalı bulunmamaktadır ve cevap dilekçesi sunulmamıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, Zayi Belgesi verilmesi talebine ilişkindir.-------- yazılan müzekkereler ve gelen cevaplar ile evraklar dosya kapsamına alınmıştır.---- gelen yazı cevabında; ------ tarh dosyasının ve bilgisayar kayıtlarımızın tetkikinde Mükellefin -----dairemiz yetki alanında bulunan------------ adresinde nakil geldiği ve ------iştigal Ettiği ve hakkında herhangi bir soruşturmanın bulunmadığı,-----yazı cevabında; Bahse konu olaya ait,-----adreste meydana gelen olay ile ilgili, ----- düzenlemiş olduğu ----- yazı ekinde sunulduğu, incelenmesinde Iş yeri binasının tamamen yanmaktan zarar gördüğü anlşılmıştır.Yangınla alakalı----soruşturma açılmış ve davacı -----ait işyerinin yandığı tespit edilmiştir.Bilindiği gibi TTK. m. 82/7'de:"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." zayi belgesi verilme şartları düzenlenmiştir. TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.Dava yasal hak düşürücü süre içerisinde açılmış, davacı şirket hakkında bir soruşturmanın olmadığı gelen vergi dairesi yazı cevabından anlaşılmış olup, dava dosyasına sunulu yangın raporunda da davacı şirkettin iş yeri binasının tamamen yanarak zarar gördüğü, davacı vekilinin zayi olduğunu iddia ettiği bir kısım bilgi ve belgelerin ve diğer elektronik cihazların zayi talebinin mahkememizden talep edilemeyeceği değerlendirilmekle davacı vekilinin talebinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Ortaklar Pay defteri, Damga vergisi defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defteri, Yönetim Kurulu karar defteri, Basılı rüçhan/hisse senetleri,
2-2010 yılı ile 2023 yılı dahil arası yıllar, yevmiye, envanter defteri kebir.
3-Basılı fatura, irsaliyele, tahsilat makbuzları,
4-Personel özlük dosyaları, Personel puantaj verileri, Maaş bordroları dahil personel evrakları,
5-Tüm Muhasebe kayıtları, mali veriler, geçmiş dönem maliye tutanaklarının
Zayi nedeniyle İPTALLERİNE,
6-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
7-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının davacıya iadesine,
8-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli harç ilgili tarafça peşin olarak yatırıldığından bu hususta yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
9-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 345/1.maddesi uyarıca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde---------- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/07/2024