mahkeme 2020/119 E. 2023/860 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/119
KARAR NO : 2023/860

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/03/2020
KARAR TARİHİ :
06/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
-----. Bölge Müdürlüğü -----Şube Müdürlüğü arasında akdedilen 09.05.2017 tarih ve----- yevmiye nolu sözleşme kapsamında müvekkili firmanın------Kısım İnşaatı" yapım işini üstlendiğini; sözleşmenin birim fiyatlı sözleşme olduğunu, 8.213.728.47-TL üzerinden akdedildiğini; sözleşme gereğince müvekkilinin iş programına ve---- tarafından kendisine verilen projelere uygun bir şekikle işe başladığını ve devam ettiğini; 30.03.2019 tarihinde, -----Deresinde yoğun yağış sebebiyle sel meydana geldiğini ve sel nedeniyle müvekkili şirket tarafından yapılmış ve hakedişe bağlanmış olan imalatların zarar gördüğünü, zarar gören imalatların yıkılarak, belediyeye ait döküm sahasına taşınmasının ve yıkılan imalatın yeniden yapılmasının gerekmekte olduğunu; müvekkili şirket tarafından üstlenilen işin ----Bütün Riskler Sigorta Poliçesi” ile 15.06.2017 tarihinde. 8.213.728.47-TL bedel üzerinden davalıya sigortalatıldığını, bu poliçeye ek olarak 21.03.2019 tarihli zeyilname yapıldığını, sigorta sözleşmesinde sel, seylap, su hasarları, fırtına, her türlü çökme, yer kaymasına ilişkin hasarların teminat kapsamına alındığını, sel felaketi nedeniyle imalatların zarar gördüğü öğrenildiğinde gecikilmeksizin davalı sigorta şirketinin acentesine bildirim yapıldığını, 05.04.2019 tarihinde hasara ilişkin tutanak tutularak, müvekkili ve Yapı Denetim Görevlisi ----- tarafından imza altına alındığını; sigorta acentesine yapılan bildirimden sonra ----- Ekspertiz tarafından hasara ilişkin hesap yapıldığını, 72 m hasarlı duvarın sözleşme birim fiyatına göre karşılığının: 72 m x 3.894,03-TL/m— 280.370,27-TL, 72 m'lik enkaz kaldırma bedelinin 72 m x 1.655,66- TL/m— 141.782,28-TL olarak hesaplandığını, yapılan hesaplamada KDV'nin dahil edilmediğinin ve birim fiyat hesabında sözleşme/hakediş birim fiyatına göre hesap yapıldığının belirtilerek enkaz kaldırma bedelinin teminat dışı bırakıldığını, yapılan hesaplamanın son derece hatalı olduğunu, rizikonun gerçekleştiği zamana göre fiyat farkının hesaplamada dikkate alınmadığını, enkaz kaldırma bedelinin teminat dışı olduğu iddiasının da kabul edilebilir olmadığını, ----- Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ------ Değişik İş sayılı delil tespiti dosyasında mahallinde keşif yapıldığını dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, birim fiyat hesabında 2019 yılı ---- Bakanlığı birim fiyat analizlerinin kullanılarak72 metre duvar için 553.515,84-TL+ KDV hesaplandığını; bu rapor doğrultusunda davalı sigorta şirketine,-----. Noterliğinin, ------ yevmiye numaralı ihtarnamesinin, 02.10.2019 tarihinde gönderilerek, KDV dahil bedel olan 653.148,69-TL'nin ödenmesinin talep edildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığı gibi, ihtarnameye cevap da verilmediğini beyan ederek; taraflar arasındaki ---- sigorta sözleşmesi kapsamında, davacı müvekkili tarafından gerçekleştirilen imalatta sel nedeniyle uğranılan zararın ve ayrıca sel felaketinin ortaya çıkardığı hasarın eski hale getirilmesi için yapılması gereken masrafların bedelinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi ve belirlenecek olan tutardan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000.00 TL'nin davalı sigorta şirketinden 30.03.2019 hasar tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel ve İnşaat Sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının ------. Bölge Müdürlüğü olduğunu; dava konusu hasarın meydana gelmesi üzerine müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket tarafından yaptırılan incelemeler sonrasında ilk tespite göre ------ adına 17.06.2019 tarihinde 18.111-TL ödeme yapıldığını, bu ödeme sonrasında müvekkili şirketten ek talepte bulunulması üzerine yeniden inceleme yapıldığında ödenebilir tazminat tutarının 92.876 TL olduğunun tespit edildiğini, bu tespit çerçevesinde ------ Bölge Müdürlüğü adına 08.07.2019 tarihinde bakiye 74.765,38-TL tazminat ödenmek istendiğini ancak müvekkili şirket tarafından ödeme yapılabilmesi için tap edilen bir takım belgelerin müvekkili şirkete iletilmediğinden ikinci ödemenin yapılamadığını, poliçede enkaz kaldırma ek teminatı bulunmadığından teminat harici olarak değerlendirildiğini ve bu tutarlar ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını; müvekkili şirketin hasar tarihindeki birim fiyat üzerinden sorumlu tutulamayacağını, davacı yan tarafından 2019 yılı fiyat farkından kaynaklı olarak %50 oranda artış talep edilmesinin, müvekkili şirket tarafından ödenen rakam ile davacı yanın talep tutarı arasında farklılık doğmasına sebep olduğunu; ayrıca Poliçede; “Teminat kapsamı altında alınan projede herhangi bir su baskını ve/veya batardolar üzerinden su taşması hasarında; sigorta şirketi, yapıların dizayn ve inşaat kriterlerinin 25 yıllık taşkın tekrarlama periyodu (-----) esas alınarak belirlenmiş olması şartını arayacaktır. Bu kapsamdaki hasarlar ancak, gerekli önlemlerin ve proje detaylarının bu kritere göre dikkate alınmış olması kaydı ile teminat altında değerlendirilecektir aksi gerçekleştiği takdirde bu hasarlar teminat kapsamı dışında addedilecektir” denildiğini, ayrıca poliçede----- “Yağış, Sel Seylap Riskleri İle İlgili Güvenlik Önlemlerine Ait Garanti Klozu'nun ( 20 yıllık dönüşüm süresini dikkate alan meteorolbjik verilerin kıstas alınması) yer aldığını, bu kapsamda yağış ve debi verilerini içeren resmi raporların da celbine karar verilmesinin gerekmekte okluğunu; Ekim 2018 tarihinden ekspertiz tarihine kadar durmuş olduğu anlaşılan projede işin durmuş olmasının; rizikoyu ağırlaştırmış olup olmadığı, yani hasarın oluşmasında veya artışında herhangi bir şekilde etken olup olmadığı konusunda da Mahkeme tarafından araştırma yapılmasına karar verilmesini takp ettiklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Dava, -----Sigorta Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Hasar dosyası ve-----. Sulh Hukuk Mahkemesine ait -----sayılı dosyası celp edilmiş, dosya uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere sigortacı bilirkişi -----inşaat mühendisi ------ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi----- oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişilerce tanzim edilen 28/01/2021 tarihli raporda özetle; ''Yüklenici-----. Bölge Müdürlüğü ----- Şube Müdürlüğü arasında 09/05/2017 tarihli---- kısım İnşaatı” yapım işine ilişkin 8.213.728,47 TL bedel üzerinden birim fiyat sözleşmenin akdedildiği, 20/03/2019 tarihinde meydana gelen sel felaketi nedeniyle 6 adet ano olmak üzere toplam 72 M betonarme perde duvarın devrilerek hasarlandığının tespit edildiği, Dava konusu 20.03.2019 tarihli hasarın 09.05.2017 başlangıç tarihli İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi'ne ek olarak 21.03.2019 düzenleme tarihinde yapılan “İnşaat ----- Bütün Riskler Sigorta Zeyilnamesi'nin 1012.2018-25.11.2019 vadesi içinde meydana geldiği,meydana gelen seylap hasarının poliçe teminatı kapsamında yer aldığı, İnşaat Sigortası Genel Şartları gereği poliçe ana teminatları arasında yer almayan enkaz kaldırma masraflarının ek sözleşmeyle poliçeye dahil edilebilecek olmasına karşı dahil edilmediği, bu nedenle davacı firmanın poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden enkaz kaldırma masraflarına ilişkin bir alacağının olmadığı, poliçede İnşaat Bütün Riskler Sigorta Bedeli'nin 8.213.728,47-TL olduğu, bu bedelin 09.05.2017 tarihinde davacı Firma ile idare arasında imzalanan Sözleşme Bedeli ile uyumlu olduğu, hasarlı alanın yeniden inşası için sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlara göre 1 m. perde duvar imalatının 72 X 3.894,03= 280.370,20-TL (KDV hariç) olduğu, Poliçede seylap hasarlarının koasüranslı olduğu (sigorlacının payı: %80-sigortalının payı: %20)kaydedildiğinden buna güre sigortacının sorumlu olduğu kısmın (280.370.20 TL x %80) 224.296.13 TL olduğu, Sigortacının sorumlu olduğu sigorta bedeli üzerinden %2 muafiyet uygulandığında (8.213.728.47-TL x %80 x %2 muafiyetin 131.419,70 TL olarak hesap edildiği, Poliçe şartları uyarınca besap edilen ödenebilir tazminat tutarının (224.296,15TL -131.419,70 TL.) 92.876,47-TL olduğu. Bu tutarının davacı firmaya ödenebilmesi için sigortalı firmadan hasar tazminatının poliçedeki Sigorta ettiren davacıya ödenebileceğine dair muvafakatname alarak davalı sigorta şirketine iletmesinin yeterli olacağı,'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizin ara kararı ile dosya ek rapor için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 01/06/2021 tarihli ek raporda tarafların kök rapora itirazlarının yerinde olmadığı, kök raporda tüm
itirazların izahatının verildiği, kök rapordaki görüş ve kanaatleri değiştirecek herhangi bir husus bulunmadığı belirtilmiştir. Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin duruşma ara kararı ile davacı vekilinin itirazları ve mevcut dosya kapsamı itibari ile davalının özellikle ödemeye ilişkin beyan ve itirazlarındaki eksikliğin dahi bilirkişi heyetince rapor edilmediği anlaşılmakla bilirkişi heyetinin tanzim ettiği rapor neticesi itibari ile hüküm kurmaya elverişli bulunmadığından dosya inşaat mühendisi -----nitelikli hesap uzmanı bilirkişi -----ve sigorta alanında uzman bilirkişi ----- oluşan yeni bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyetin 25/01/2022 tarihli raporunda özetle; '' ----- sayılı----Poliçesinde enkaz kaldırma teminatı mevut olmadığı, poliçe vadesinde meydana gelen seylap hasarının poliçe teminat kapsamında bulunduğu, Teknik heyetçe hasar gören toplam 72 metre uzunluğundaki betonarme duvar imalatının yapım bedelinin 72 m. x
3.894,03 TL/m = 280.370,20 TL (KDV hariç) olarak hesap edildiği, poliçede sel, seylap rizikosu için sigortacının sorumluluğunun %80 olarak belirlenerek her bir hasarda sigortacının sorumlu olduğu sigorta bedeli üzerinden %2 oranında tenzili muafiyet uygulanacağı kararlaştırıldığından
280.370,20-TL X %80 =224.296,13 TL
224.296,13-TL X %2 = 4.485,92 TL
224.296,13-TL - 4.485,92 TL =219.810,21 TL olacağı,
davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 17.06.2019 tarihinde 18.111,00 TL hasar tazminat ödemesi yapıldığı, 219.810,21 TL - 18.111,00 TL = 201.699,21 TL davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar olarak belirlendiği,
Dava dosyası incelendiğinde ekspertiz raporunda hasar ihbar tarihinin 17.04.2019 tarihi olarak belirtildiği, TTK 1427 /2 kapsamında davalı sigorta şirketinin ihbar tarihinden 45 gün sonra 01.06.2019 tarihinde temerrütte düştüğü '' mütalaa edilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur. Tarafların itirazlarının karşılanması için bilirkişi heyetinden alınan 21/06/2022 tarihli ek raporda; '' Davacı vekilinin; “zarar hesabının, hasardan bir gün önceki gerçek değere ve yenileme değerine göre, yani, 2019 yılındaki rayiç değerlere göre hesaplanması gerektiği” yönündeki itirazının haklı görüldüğü, 31.03.2019 Hasar Tarihi itibariyle; 1 metre uzunluğundaki betonarme duvar imalatı için verilen metraj değerleri; Karayolları Genel Müdürlüğü 2019 yılı birim fiyatları kapsamındaki benzer poz (imalat) değerlerinin 0,75'i ( Müteahhit genel karı ve gideri olan 0,25 oranı düşülerek) ile çarpıldığında; 1metre uzunluğundaki duvarın yapım bedelinin 4.957,65-TL hesap edildiği, hasar gören toplam 72 metre uzunluğundaki betonarme duvar imalatının yapım bedelinin ,3103.2019 Hasar Tarihi itibariyle; 72 m. x 4.957,65 TL/m = 356. 950,80 TL (KDV hariç) olduğu,Davalı sigorta şirketinin kök raporda uygulanan muafiyet oranlarının hasar miktarı üzerinden olmayacağı, poliçede yer alan sigorta bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği yönünde itirazları olduğu, Kök raporda sehven hasar miktarı üzerinden %2 muafiyet uygulanmış olup, aslında sigortacının %80 oranında sorumluluğu üstlendiği sigorta bedeli üzerinden 2 muafiyet uygulaması yapılması gerekli olduğundan, Poliçede sigorta bedeli :8.213,728.47 TL , Sigortacının sorumluluğunda kalan kısım % 80'i 6.570.982,77TL olup, işbu sorumluluk miktarı üzerinden %2 muafiyet uygulaması yapılması gerektiğinden 6.570.982,77 TL X % 2 =131.419,65 TL muafiyet miktarı tespit edildiği, 356.950,80 TL X % 80 = 285.560,64 TL
285.560,64 TL- 131.419,65 TL % 2 muafiyet =154.140,99 TL
154.140,99 TL - 18.111,00 TL ödenen = 136.029,99 TL davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar olarak belirlendiği, Enkaz kaldırma bedelinin poliçe teminat kapsamında bulunmadığı, hasar gören toplam 72 metre uzunluğundaki Enkaz Kaldırma bedelinin, 31.03.2019 Hasar Tarihi itibariyle; 72 m. x 488,96 TL/m — 35.205,12 TL (KDV hariç) olarak hesap edildiği '' yönünde görüş bildirilmiştir.Davalı sigorta vekilinin sigorta bedeli 2019 yılı sözleşme bedeline yükseltilmediğinden eksik sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiği yönündeki itirazları üzerine rapor sunan heyetteki sigortacı bilirkişi-----24/02/2023 tarihli ek rapor alınmış, raporda; '' -----Risk poliçesinin 09.05.2017 — 10.12.2018 dönemi için düzenlendiği ve devam eden dönemde 10.12.2018 tarihli ----- sayılı zeyil ile poliçe süresinin 25.11.2019 tarihine kadar uzatıldığı, 2017 yılında düzenlenen ana poliçeye ek olarak düzenlenen 10.12.2018 başlangıç — 25.11.2019 bitiş tarihli sigorta zeyilnamesinde sigorta bedelinin 2018-2019 yılı için 8.213.728,47 TL olarak belirlendiği, 05.04.2019 tarihli hasarın zeyilname başlangıç — bitiş tarihleri içinde meydana geldiği, hasarın meydana geldiği tarih itibariyle sigorta şirketinin 2019 yılı için sigorta bedelini 8.213.728,47 TL belirlediği, Bu durumda, sigorta şirketinin belirlediği 2019 yılı hasar tarihini kapsayan ve zeyilnamenin üzerinde yazılı bulunan 8.213.728,47 TL sigorta bedelinin dikkate alınmak zorunda olduğu, 22.06.2022 tarihli ek raporda yapılan hesaplamanın geçerli olduğu '' belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; Davacı -----Bölge Müdürlüğü------
Şube Müdürlüğü ile akdedilen 09.05.2017 tarihli birim fiyatlı sözleşme ile ----içerisinden geçen -----ıslah çalışmaları kapsamında betonarme perde duvar imalatı yapılması işini üstlendiği, bu sözleşme kapsamında yapılan işlerin 8.213.728,47 TL bedelle sigorta ettiren davacı tarafından davalıya sigortalanmış olduğu, 30/03/2019 tarihinde meydana gelen sel felaketi nedeniyle sözleşme kapsamındaki hakedişe bağlanmış 6 adet toplam metrajı 72.m olan betonarme perde duvarın devrilerek hasarlandığı, meydana gelen zararın sigorta poliçesi kapsamında davalı tarafından rücuen tazmini istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, zarara konu sel olayının 30/03/2019 tarihinde gerçekleştiği, hasarın davalı sigorta şirketine 17/04/2019 tarihinde ihbar edildiği, alınan eksper raporunun 28/06/2019 tarihli olduğu, Mahkememizce re'sen alınan son bilirkişi heyet ek raporlarının teknik ve sigorta mevzuatı yönünden birbiri ile uyumlu olduğu ve alınan raporlar ile hasar tarihi itibariyle poliçenin yürürlükte olduğu, poliçe teminatları incelendiğinde talep edilen seylap hasarının poliçe kapsamında olduğu, enkaz kaldırma bedelinin poliçe teminat kapsamında bulunmadığı, davalı tarafından davadan önce yapılan ödemenin yeterli olmadığının tespit edildiği ve davada önce yapılan ödemenin mahsubu sonrasında poliçe şartları gereğince bakiye alacağın tespit edildiği, alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, davalı sigorta şirketi nezdinde temerrüdün 17/06/2019 kısmi ödeme tarihinde meydana geldiği, neticeten poliçe şartları gereğince davalı sigorta şirketinin ödeyeceği tazminat tutarının 136,029,99-TL olacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;136,029,99-TL alacağın 17/06/2019 temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 9.292,21-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 2.561,63-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 6.730,58-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.561,63-TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 5.758,60-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 2.511,66-TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 6.713,75-TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre; 6.088,48-TL'nin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE, artan 18,10-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 21.764,80-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 13.970,01-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.