mahkeme 2014/1661 E. 2025/679 K.
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Mahkeme Kararı
2014/1661
2025/679
9 Eylül 2025
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/1661 Esas
KARAR NO : 2025/679
DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ : 09/10/2014
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının dava dilekçesinde özetle; Davalı ...' ın okul yıllarındaki stajından Temmuz 2012 tarihine kadar (askerlik hariç) davacı şirkette çalıştığını, başka bir yerden edindiği bir tecrübesinin olmadığı, davacı şirkette Genel Md. Yrd. Ve Yönetim kurulu Başkan yardımcılığına yükseldiği, istifa ettiği döneme kadar Yönetim kurulu Başkan yardımcılığı görevini sürdürdüğü, diğer davalı ...'in davacı şirkette 29.03.2010- 17.09.2012 tarihleri arası teknik servis elemanı olarak çalıştığı, müşteri hizmetleri prosesi liderliğine kadar yükseldiği, makinecilik konusundaki tüm bilgi tecrübesini tamamen davacı şirkette edindiği, her iki davalının davacı şirketten ayrıldıktan sonra hukuka aykırı yollara tevessül ederek diğer davalı --------- üzerinden elbirliği ile davacı şirket aleyhine haksız rekabete yönelik eylemlere giriştikleri, Davalılar -------- ve --------- iş sözleşmesinin haksız rekabet maddesine aykırı davrandığı davalıların haksız rekabetle ürettikleri makineleri davacının müşterilerine satmaya çalıştıkları, davalıların haksız rekabete yönelik eylemlerinin tespiti, bu eylemlerin durdurulması ve engellenmesi, tecavüz neticesi doğuran fiillere son verilmesi, yargılama neticesinde verilecek hükmün TTK 59. Maddesi doğrultusunda yayınına kara verilmesini talep ettiği görüldü.
Birleşen Dava Yönünden;
Davacının dava dilekçesinde özetle, Esas Davada ileri sürdüğü gerekçeleri tekrarla, davalı
...'ın davacı şirketten istifasından hemen sonra rakip bir işletme açtığı ve istifasından 1 ay sonra da bu işletmede davacı şirketin ürettiği makinelerin tamamı ile aynısını üretmeye başladığı, bir makinenin yapılması için kurulu düzeni olan bir şirkete dahi projeler ve diğer hazırlıkların 4-5 ay sürdüğü, bu durumun davalı muhatabın davacı müvekkil şirkette bulunduğu (yönetim kurulu üyesi olduğu) dönemde hazırlık yaptığını gösterdiği, TTK'nun 396. Maddesine göre rekabet yasağı kapsamına girdiği ve haksız rekabet teşkil ettiği, davalıların davacı şirkete ait makinelerin tamamıyla aynısını üreterek yine davacı şirkete ait makinelerin resimleri ile ve davacı şirketin müşterilerine satış yapamaya çalıştıkları, davalıların davacı şirketin müşterileri ile temasa geçtiği, bu durumun telefon görüşme kayıtları ile sabit olduğu, aralamaların 166 adedinin davacı müvekkil şirketin daha önce makine sattığı şirketler olduğu, davacı şirketin Müşteri iletişim programında aktif olan müşterilerini aradıkları, davacı şirketin teklif verdiği Müşterilerine teklif verdiği, davalıların teklifinde yer alan cam kesme makinesinin davacı şirketin ürettiği makine ile aynı olduğu, --------- Şti. ile
davacı şirketin makine satımı ile anlaşmaya varıldığı, makinelerin imal edildiği, --------- sözleşmeden davalı --------- şirketi ile yapım sözleşmesi imzalaması nedeni ile caydığı, dava dışı firmaya -------- Noterliği' nin 05.07.2013 tarih ve --------- yev. nolu ihtarnamesi ile sözleşmeye uyulmasının ihtar edildiği, dava dışı firmanın sözleşmeye uymaması üzerine satım bedeli ile ilgili --------- İora Müdürlüğü'nün --------- E sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığı, --------- isimli firmanın davacı şirketin müşterisi olduğu, davalı -------- şirketini bu firmaya da makine sattığına dair internet sitesinde ilan verdiği, -------- ve --------- isimli firmalara davacı şirketin makine satışı ile ilgili teklif verdiği, teklif görüşmelerinin bizzat davalı ... tarafından yürütüldüğü, davalının davacı şirketten istifa etmesinden hemen sonra adı geçen firmaların davacı müvekkil şirketle görüşmeyi kestiği, davalı şirketin bu firmalara makine satışının internet şirketinden anlaşıldığı, --------, --------, ---------, ---------- gibi firmalarda aynı kapsamda olduğu, davalıların davacı şirketin müşterileri ile temasa geçerek makine satmaya çalıştığının davacı şirketteki mail adresine düşen Maillerden de anlaşıldığı, davalıların davacı şirketin müşterilerine yönelik haksız rekabet eylemlerinin Satış Temsilcileri ve Teknisyenlerin bizzat müşterilerden duydukları anlatımlarla da sabit olduğu, davalılara gönderilen ---------- Noterliği' nin 02.11.2021 tarih ve ---------- yev. nolu ihtarnameler ile bu eylemlere son vermeleri istendiği, davalıların ihtarnameler sonrası da eylemlerine devam ettiği, yönünde beyanda bulunarak davacı ile davalılar arasında görülen -------- E sayılı dava ile birleştirmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, Davalıların cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin 1995 yılında kurulmuş olduğu, aradan geçen on sekiz yıl içinde ar-ge çalışmaları için her yıl milyonlarca dolar harcadığını iddia davalı ... olduğu, Davalı ...'ın işe başladığı 2000 yılından iş akdinin davacı tarafından haksız bir şekilde fesih edildiği Temmuz 2012 tarihine kadar hizmet sözleşmesi ile işçi olarak çalıştığı, hem işçi hem de yönetim kurulu başkan yardımcısı olarak istifa ettirildiğini, ancak istifalara rağmen davalı ...' ın daha önce yatmayan maaşları ve kıdem tazminatının ödendiğini, davacının, ... eksik yatan maaşlarının ödenmiş olmasının ...' ın istifa etmediğinin, aksine işten çıkartıldığının göstergesi olduğu, davalılardan ... ile ilgili açıklamaların diğer davalı ... için de geçerli olduğu, ...' inde uzun bir süre maaşlarını alamadığı, ...' in eksik maaşlarının Ekim, Kasım 2013 tarihinde ödendiğini, ancak diğer işçilik haklarının ödenmediği, T.B.K' nun 447/2 maddesi gereği esasında hiç olmayan rekabet yasağının zaten sona erdiği, davalılardan --------- Şti 'nin fiyat tekliflerinde kullandığı görseller ve tasarımların kendisine ait olduğu, davalının fiyat tekliflerinin piyasa rayiçlerine göre belirlendiğini beyanla davanın reddini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:--------- Asliye Ticaret Mahkemesi, --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü, --------- İcra Hukuk Mahkemesi, ---------, --------- Asliye Ticaret Mahkemesi, --------- İş Mahkemesi,--------- Asliye Ticaret Mahkemesi, ---------, --------- Müdürlüğü, ---------Ş, ----------Ş ---------Ş. --------- Şubesi, --------- Ticaret Sicil Memurluğu,------- İş Mahkemesi,-------- İş Mahkemesi, ------- İş Mahkemesi, --------- İcra Dairesi,------- Fıkrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, --------- Sulh Hukuk Mahkemesi, --------Sulh Hukuk Mahkemesi, --------- Ticaret Sicil Memurluğu, -------- Başkanlığına müzekkereler yazıldığı görüldü.
Dosyaya, 25/02/2016 tarihli, 22/02/2017 tarihli, 09/12/2022 tarihli, 05/02/2024 tarihli bilirkişi kök raporlarının ve 19/09/2019 tarihli, 28/09/2020 tarihli, 18/09/2025 tarihli, 08/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporlarının dosyaya sunulduğu görüldü. Tanık ... --------- Talimat sayılı dosyasında aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur:
"Söz konusu davalı tarafı ben iş ilişkisinden dolayı tanırım. Ben ---------- İlinde ---------- yetkili üreticisiyim. Bahse konu dava edilen şirketleri ve tarafları tanırım. Davacı ve davalı şirketlerden ayrı ayrı zamanlarda Panel Press Cam Yıkama Makinesi ve Cam Kesim masası olmak üzere belirli aralıklarla makine satın aldım. Bu nedenle davacı ve davalı şirketleri ticari ilişkiden ötürü tanırım. Halen de davalı şirketten ben geçen sene bir ürün aldım, ticari ilişkimiz drevam etmektedir. Makinenin ön düzen işlemi ve tasarımı şekil ve üretim açısından aynıdır. Fakat tarz ve üretim esnasındaki versiyon farklılıkları şirketten şirkete değişebilir. Ben 2004 yılında yukarıda bahsettiğmi ürünleri o davacı şirketten de satın aldım, geçen sene yani 2013 yılında da bahsettim ürünleri davalı şirketten satın aldım. Ben bahse konu ilk olarak 2004 yılında aldığım ürünler esnasında davalılardan --------- ve ---------- tanımıyordum, yeni şirketlerini kurduktan sonra şirketlerinden aldığım ürün neticesinde tanıdım. 2013 yılında aldığım ürün neticesinde benim ticari ilişkim davalı şirket ile devam etti, aynı esnada eskiden ticari ilişkim olan ve halen devam şirket ile aralarındaki husumeti ben şirket yönetic ileri aracılığıyla ve davalılar aracılığıyla öğrendim. Benim ticari ilişkim sırasında önemli olan cihazların kendi şirketime hizmet etmesidir. Ben tarafların arasında haksız rekabete dair davacı firma yetkilileri "ürünü bizim firmadan al, onlardan alma. Sen bizim eski müşterimizsin " şeklinde ısrarcı tavırlarla müşterilerini kaybetmek istemediler. Ben bahse konu ettiğim yukarıda belirttiğim makineleri şirketime yönelik ödeme uygunluğu, fiyat uygunluğu bakımından cazip gelmesi nedeni ile satın aldım. Benim davalı şirket ve davalılardan yana ilişkim ile davacı şirket arasındaki ilişkim devam etmektedir. Davalı şirkete ait makineleri iş yerinde kullanmaya başladıktan sonra, meslektaşlarım gelip iş yerimde makineleri gördü. Söz konusu makineleri beğendiler, ödeme koşulları ve fiyatlarını da beğendiler, bir kaç ürün satın aldılar ve halen görüştüğümde memnun olduklarını söylüyorlar. Davalı şirket ve davalıların da benim şayet davacı firmadan yaptığım alış veriş esnasında bir müdahelede bulunacağını hiç sanmıyorum. Bu nedenle ticari ilişkilerden saygın olduklarına inanmaktayım."Tanık --------- beyanı 27/02/2014 tarihli celsede aşağıdaki şekilde alınmıştır:
"Tanıktan soruldu: Ben daha önce davacı firmada satış pazarlama sorumlusu olarak çalışıyordum, 3 hafta kadar önce kendi isteği ile işten ayrıldığını; davalıları da tanıdığını beyanla; HMK 254.maddesi uyarınca tanıklığına duyulacak güveni etkileyecek bir durumu olmadığını beyanla tanığa HMK.nun 256.maddesi uyarınca gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağın, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği, duruşmada hakimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk edemeyeceği, gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirileceği hususları anlatılarak HMK.nun 258/3.maddesi uyarınca tanık sıfatı ile kendisine sorulacak sorulara vereceği cevapların gerçeğe aykırı olmayacağına, bilgisinden hiçbir şeyi saklamayacağına, namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün değerler üzerine yemin edip etmeyeceği soruldu:
Tanık sorulacak sorulara hiçbir şey saklamadan doğru cevap vereceğime namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum ki ; ben davacı firmada 2010 Eylül ayı ile bundan 3 hafta öncesine kadar görev yaptım, bu süreçte pazarlama satış sorumlusu olarak çalıştım, davalılardan --------- davacı şirkette genel müdür olarak çalışıyordu, daha sonra --------- müdürü olarak göreve devam etti. Bu görev sırasında da şirketten ayrıldı. Bildiğim davalı işten kendi isteği ile ayrılmıştır, davacı şirket 2012 yılında genel olarak ekonomik sıkıntı yaşamıştır, ancak çalışanların ücretlerinin ödenmesi konusunda bir sıkıntı yaşamamıştır, ufak tefek sıkıntılar yaşanmış ise de; bunlar çözümlenmiştir, -------- beyin ücretlerini aldığını biliyorum, bana söylenen bu şekildedir, istifa dilekçesini imzalaması karşılığında kıdem tazminatı ve diğer haklarının ödendiğine dair benim bir bilgim yoktur, ama tüm haklarını aldığını biliyorum, davacının üretimin yaptığı Cam kesim makinesi vardır, davalının kurduğu ---------- firması da aynı makineyi üretmeye başlamıştır, söz konusu makinenin üretim sürecini ve ne kadar sürdüğünü bilmiyorum , zira s atış pazarlama bölümünde çalışıyorum, davalı ...'in davacı bünyesinde çalıştığı dönemde davalı firmanın kuruluşunu yaptığına dair duyumlar aldım ancak kendisinden duyduğum birşey yoktur, davalı da davalı firma bünyesinde davacının ürettiği cam kesme makinesi ile tamamen herşeyi ile aynı olan diyemem ama benzer özellikte makine üretim satmaya başlamıştır, diğer rakip firmalarda da bu şekilde benzer özellikte makineler üretilip satılmaktadır, mesela Löve sıyırma diye bir özellik vardır, bu özellik -------- patentlidir, bu sıyırma özelliğinin davalının ürettiği makinelerde de olduğunu duyduk ve müşterilerin elindeki makinelerde de gördük, bunlar teknik konular olduğu için üretilen makinelere dahil söyleyebileceğim husus bundan ibarettir , ----------- makinenin kuruluşundan sonra davacı şirketin pazarlama ve satış departmanında bizim müşterilere gönderdiğimiz teklif sonrasında müşterilerin bizi arayarak --------- makinenin kendilerini aradığını, bizde makine s atıyoruz , daha uyguna da verebiliriz dediğini müşterilerin bilgilendirmesi ile öğrendiğimizden davalı taraftan şüphelenmiştik, söylediğim şekilde bize dönen müşterilerimiz arasında --------- vardır yine anlaştığımız sözleşmesini imzaladığımız ---------- vardır, bu firma ile sözleşme imzalandı ancak ödemeyi alamadık, daha sonra bu firmanın --------- ile anlaştığını müşterimizden duyduk, yine --------- isimli bir firma ile de görüşülmüştü , daha sonra davalı firma ile bu şirketin de anlaşma yaptığını --------- bir başka müşterimiz olan ismini yanlış hatırlamıyorsam --------- isimli müşterimizden öğrendik, yine şu an hatırladım --------- isimli firma ile anlaşma sağlanma aşamasında --------- ile anlaştıklarını duyduk, bu firmalara çalıştığım firma tarafından teklif gönderildiğini biliyorum, davalı firmanın söz konusu makineyi -------- den daha düşük bedelle sattığını biliyorum, davacı 20 s enelik bir firmadır ve ---------- çalışması yapmış, bir firmadır, bir senelik bir firmanın--------- çalışması ile bunun mukayesesi mümkün değildir, dolayısıyla bu fiyatlara yansıyor olabilir dedi. Davalıların çalıştığı dönemde kullandıkları emaillere gelen emailer konusunda benim bir bilgim yok, davalıların -------- firması kurulduktan sonra davacı firma müşterilerini arayarak davcı hakkında konuştuklarını biliyorum, -------- nin batacağı, siparişi verilen makinelerin alınamayacağı gibi beyanlarda bulunulmuştur, bu hususu müşterilerden duyuyorduk, piyasa da müşteri ziyaretleri yaptığımız esnada davalıların davacı hakkında bu şekilde konuştuklarını duyuyorduk dedi devamla; davalılardan --------- davacı firma ile maaş sıkıntısı yaşamıştır, çok deyatını bilmiyorum ama kısmen maaşının geç ödenmesi kısmen de maaş artırım talebinin karşılanmaması ile ilgili olabilir, istifaya zorlanması gibi bir durum yok diye biliyorum, kıdem tazminatı ve diğer işçilik haklarını alıp almadığı konusunda bir bilgim yoktur dedi.
Davcı vekili davalı ... müvekkilim firmada -------- sorumlusu olarak çalışmıştır. Bu işin teknik yönüne ilişkin bir bölümdür dolayısıyla müvekkilimin müşterilerine davalının ne şekilde ulaştığı hususunun tanıktan sorulmasını istiyorum yine müvekkilim müşterisi ile görüşüp teklif sunmaktadır, hatta müşterilerden bir kısmı teklifi kabul ve sözleşme yapılmıştır, davalı ... bu durumdan ne şekilde haberdar olmuş ve araya girmiştir bu hususların sorulmasını istiyoruz dedi:
Tanıktan soruldu: davacı şirketin kullandığı bir pazarlama programı vardır, bu pazarlama programında çok yakın gördüğümüz satışa yakın olan müşterilerimizi ayrı bir bölümde takip ederiz, ayrı bölümde takip edilen müşterileri ziyaret ettiğimizde yahut telefon ettiğimizde o kişilerin --------- ile de ilişkileri olduğunu öğrendik, ancak davalının bu bilgileri ne şekilde aldığını bilmiyorum, ancak şirket içinden şüphelendiğimiz bir kişi vardı aynı şekilde davalının davacının müşterisi olan kişilerle irtibatını da böyle sağladığını düşünüyorum dedi
Davalı vekili davacının patentini aldığı kaç tane ürün olduğunu ve bu ürünlerin mucidinin kim olduğunun , davacı şirketten neden ayrıldığının sorulmasını istiyoruz dedi
Tanıktan soruldu: davacının kaç tane patentli ürünü olduğu konusunda bilgim yoktur, sadece beyanımda belirttiğim cam kesme makinesinde mevut Löve sıyırmanın patentli olduğunu biliyorum, davacının patentli ürünlerinin mucidinin kim olduğunu bilmiyorum, davacıdan başka bir iş arayışım nedeniyle ayrıldım, davacı ile ayrılışım sırasında herhangi bir uyuşmazlık ve sıkıntım olmamıştır"Tanık ...'un beyanı 27/02/2014 tarihli celsede aşağıdaki şekilde alınmıştır:
"Tanıktan soruldu: davacı firma bünyesinde çalışırken işten ayrıldığını , davalıları da bu nedenle tanıdığını beyanla; HMK 254.maddesi uyarınca tanıklığına duyulacak güveni etkileyecek bir durumu olmadığını beyanla tanığa HMK.nun 256.maddesi uyarınca gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağın, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği, duruşmada hakimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk edemeyeceği, gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirileceği hususları anlatılarak HMK.nun 258/3.maddesi uyarınca tanık sıfatı ile kendisine sorulacak sorulara vereceği cevapların gerçeğe aykırı olmayacağına, bilgisinden hiçbir şeyi saklamayacağına, namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün değerler üzerine yemin edip etmeyeceği soruldu:
Tanık sorulacak sorulara hiçbir şey saklamadan doğru cevap vereceğime namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum ki ; ben davacı firmada 2007 Mayıs ayından 2013 Ocak ayına kadar --------Teknikeri olarak çalıştım. Son 3 ay maaşlarımın ödenmemesi nedeniyle noterden ihtarname göndermek suretiyle davacı bünyesindeki işten ayrıldım. davacıya karşı kıdem tazminatı ve diğer haklarıma ilişkin olarak açtığım dava vardır, --------- İş Mahkemesinde dava devam etmektedir. Halen -------- isimli firmada makine tasarımcısı olarak çalışıyorum. Bu firmanın davacı ve davalı firma ile herhangi bir ticari ilişkisi yoktur, davalılardan -------- ayrılmadan önce davacıda yönetim kurulu üyesi idi , başkaca bir görevi olup olmadığını bilmiyorum, diğer davalı ... ise teknik servis elemanı idi, davalı ...'in davacı şirket bünyesinde işten kendi isteği ile mi yoksa davacının zorlaması ile mi ayrıldığına dair bir bilgim yoktur, 2012 yılında bir geçici süre ekonomik sıkıntı yaşandığını biliyorum, çalışanların bir kısmına ücret ödenip bir kısmına ödenmediğini biliyorum. Örneğin şirketin üretim kısmında çalışanlara maaşlarını ödeyip, memur kadrosunda çalışanlara maaşların ödenmediğini biliyorum, bu kapsamda davalı ...'e ücret ödenip ödenmediğini bilmiyorum ama davalı ... memur kadrosunda kaldığından ücret ödenmediğini biliyorum, ücret ödenmeme durumu 3 ay kadar sürdü, ücretler her ay iki maaş kadar geride kalıyordu, bu nedenle davalı ...'in ücretini istemesi nedeniyle istifaya zorlandığından bilgim yok, istifa sonrasında kıdem tazminatı ve diğer hakların ödenip ödenmediğini bilmiyorum, davalı ...'in de istifaya zorlanıp zorlanmadığına dair bilgim yok, ben -------- bölümünde çalıştığım için davacının ürettiği bazı makineleri --------- getirtip mekanik kısımlarını yani somut kısımlarını birebir kopyalayıp geri kalan kısımları kendilerinin imal ettiğini biliyorum , müşterilere yapılan satışlar nedeniyle eksik fatura düzenlenip düzenlenmediği konusunda benim bir bilgim yok dedi.Davalı vekilinin istemi üzerine tanıktan soruldu:; davalı ... zaman zaman gelip makinelerle ilgili direktifler veriyordu, davalının kağıt üzerinde herhangi bir sorumluluğu yoktu ama --------- çalışanlarına sürekli destek oluyordu, --------- sorumluluğu yoktu bildiklerim bundan ibarettir"Tanık ...'nun beyanı 17/04/2014 tarihli celsede aşağıdaki şekilde alınmıştır:
"Tanıktan soruldu: Davacı şirkette yönetici olarak çalıştığını, davalıları da tanıdığını, beyanla HMK 254.maddesi uyarınca tanıklığına duyulacak güveni etkileyecek bir durumu olmadığını beyanla tanığa HMK.nun 256.maddesi uyarınca gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağın, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği, duruşmada hakimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk edemeyeceği, gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirileceği hususları anlatılarak HMK.nun 258/3.maddesi uyarınca tanık sıfatı ile kendisine sorulacak sorulara vereceği cevapların gerçeğe aykırı olmayacağına, bilgisinden hiçbir şeyi saklamayacağına, namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün değerler üzerine yemin edip etmeyeceği soruldu:Tanık sorulacak sorulara hiçbir şey saklamadan doğru cevap vereceğime namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum ki ben az öncede belirttiğim gibi davacı şirkette 2004 mayıs ayından 2008 yılı ağustos ayına kadar çalıştım, daha sonra 2012 kasım ayında tekrar davacı firmada yönetici sıfatı ile çalışmaya devam ediyorum, şirkette genel müdürüm ancak temsil ve imza yetkim yoktur, bu nedenle davalı ... ı tanırım, ... ile ise ortak çalışma dönemimiz olmadı, sadece evraklardan dolayı ve çalışma arkadaşlarından ötürü kendisini bilirim, ... çalıştığı dönemde davacı şirkette ---------- müdürü idi, bu bölüm şirketin araştırma ve geliştirme bölümüdür, kendisinin işten ayrıldığı dönemde ben davacı firmada çalışmıyordum ancak ayrılmadan önce firmada üst düzey yetkiler aldığını, yönetim kurulu başkan yardımcılığına kadar terfi ettiğini biliyorum, davacı şirket sahibinin bana söylediğine göre ... şirketten kendi isteği ile ayrılmak istemiştir, ancak davacı şirket onun ayrılmasına izin vermemiş, sonrasında istifasını verince işten ayrılması da kaçınılmaz olmuş diye biliyorum, iyi niyet kuralları içerisinde iş akdi kendi istifasına istinaden fesih edilmiş ve işçilik hakları ödenmiştir, bu ödemede dostça ve anlaştıkları ölçüde yapılmıştır diye biliyorum, benim davacı şirkette çalışmaya başladığım dönemde çalışanların ücretleri ödeniyordu diye hatırlıyorum, şirketin 2012 yılında ekonomik sıkıntı içinde olup olmadığını tam olarak söyleyemem ama işçilere ödeme konusunda zaman zaman sıkıntı olduğunu biliyorum, davacı firma cam sektörüne makine üreten bir firmadır, ve üretilen makinelerin tümü --------- ye özgü olan makinalardır, makinaların tamamına patent alınması mümkün değil, davacı şirketin bir adet patenti vardır bu da löve sıyırma ile ilgilidir, bu löve sıyırmaya ilişkin patentte ... 2007-2008 yılı olabilir onun tarafından geliştirilmiştir, diğer tüm geliştirmelerde patente layık olmakla birlikte maliyet yükünden dolayı patent alınamamıştır, bende yönetici olarak davacı firma müşterileri ile görüşüyorum, davalı ... ın davacı firmadan ayrılmasından sonra ayrı bir şirket kurduğunu biliyorum, çalıştığım firmanın müşterilerine teklif götürdüğünü de biliyorum, hatta bu tekliflerden bir kısmı müşteriler tarafından bize de gönderilmiştir, bize -------- --------- tarafından üretilen makinaları ürettiği, kendilerine teklif verildiği belirtilerek bu şahsın kim olduğu sorulmuştur, yine müşterilemiz tarafından --------- kendilerini nasıl tanıdığını ve o an için makina ihtiyacı olduğunun bu firma tarafından nasıl saptandığını bize soruyorlardı, bu şekilde firmalar arasında -------- faaliyet gösteren şuan adını hatırlayamadığım bir firma vardır davalının teklifini internet ortamında davacı şirkete göndermiştir, incelediğimiz de davacının makinalarının isimleri ile aynı olup isim değiştirilmesine dahi ihtiyaç görülmediği anlaşılmıştır, yine -------- ve --------- gibi firmalarda bize dönüş yapmıştır, şuan da da haftada bir müşterilerden bu şekilde dönüşler yapılmaktadır, en son geçen hafta ---------- faaliyet gösteren ---------- firması ... dan aldığı teklifi bize göstermiştir, dün itibari ile de --------- -------- firması --------- aldığı teklifi bize göstermiştir dedi. Devamla; davacı firmanın pazarlama çalışanları müşterilere gittiği zaman müşterilerin siz artık batmak üzere olan bir firmasınız ... ve ekibi sizden ayrıldığı için teknik yetersizliği olduğu biz ayrıldığımız için makine geliştirme şansları yok zaten makinaları biz geliştirmiştik gibi cümlelerin söylendiğini müşteriler iletmektedir, yine -------- den daha iyi makina ürettiğini söylediğini de müşterilerden duyduklarını beyan etmektedirler, bizzat ben de bu şekildeki konuşmalara müşteriler aktardığı için şahit oldum dedi.Davacı vekili tanıktan : müvekkilim firmanın iflas ettiği, acz içinde olduğu yönünde bir duyum alınıp alınmadığının sorulmasını istiyorum dedi.Tanık ...: müşteriler pazarlama elemanlarımıza ve davacı firma sahibine davacı firmanın iflas ettiği ve acz içinde olduklarına dair ve makina teslim edemeyceklerine dair duyumlar aldıklarını söylemişlerdir, müşteriler bunu -------- yetkililerin ağzından aktarmışlardır, bir makinanın geliştirilmesi uzun zaman almaktadır, 2009 yılında geliştirmesine başladığmız bir makinayı bugün halen tamamlayamamış durumdayız, bu sene sonu itibari ile tamamlayıp müşteriye teslim edeceğiz, diğer makinalarda da geliştirme süresi bir-birbuçuk yıl arası olur, makina geliştirildikten sonra da bunun testleri ve üretim süreci en iyi ihtimalle 3-4 ayı bulur, dolayısıyla davalının işten ayrıldıktan kısa bir süre sonra makinayı geliştirmesi mümkün olmadığı gibi üretmesi de mümkün değildir dedi.Davacı vekili: davacı firmanın --------- faaliyetlerine ne kadar kaynak ayrıldığının sorulmasını istiyorum dedi.Tanık: davalılar davacı firmadan ayrıldıktan sonra oluşturulan --------- daha maliyeti düşük olmasına rağmen aylık en az 15.000 TL araştırma ve insan gücü harcanmaktadır, dolayısıyla bugüne kadar geliştirilen makinalara harcanan para 4 milyon TL yi aşmaktadır dedi.Davalı vekili: tanıktan davacı firmanın makinaları geliştirip geliştirmediği yada üretilip üretmediği hususunun sorulmasını ve makinaların yurt dışından getirilip getirilmediğinin sorulmasını istiyorum dedi.Tanık: davacı firmanın herşeyi sıfırdan üretmesi söz konusu değildir, davcı firma makina geliştirirken anonim olan ürünleri az miktarda da olsa kullandığı gibi bunun üzerine ---------- çalışmaları doğrultusunda davacı firmaya özgü geliştirilmiş maliyetleri ve işlem süresi ile teknik bazı eklemelerle, yurt dışında ve rakiplerde de olmayan prosesleri otomotikleştirerek üretilmektedir ve tamamen davacı firmaya özgündür, yurt içinde davacı firma yanı sıra yine bizden ayrılarak kurulan davalı firma yanısıra ---------- isminde bir firma daha cam kesme makinası üretiyor diye biliyorum dedi.
Davacı vekili: davalı firmanın müvekkilim firma kataloglarını kullanıp kullanmadığı konusunda tanıktan bilgisi sorulsun dedi.
Tanık: davalıların çalıştığım firmaya ait katalogları kullanıldığını biliyorum buna pazarlama yetkilileri hemde firma sahibi şahittir, bende davalı firma tarafından davacıya firmaya ait görsel kullanıldığını yani makina resminin kullanıldığını gördüm bu da davacının katalog çıktısıdır, bunu ismini hatırlayamadığım --------- müşteri göndermiştir, teklifin ekindeki belgeler içerisinde bu görseli görmüştüm"Tanık ...'ın beyanı 17/04/2014 tarihli celsede aşağıdaki şekilde alınmıştır:
"Tanıktan soruldu: Bir sürede davacı firmada çalıştığını bu nedenle davalıları tanıdığını beyanla HMK 254.maddesi uyarınca tanıklığına duyulacak güveni etkileyecek bir durumu olmadığını beyanla tanığa HMK.nun 256.maddesi uyarınca gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağın, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği, duruşmada hakimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk edemeyeceği, gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirileceği hususları anlatılarak HMK.nun 258/3.maddesi uyarınca tanık sıfatı ile kendisine sorulacak sorulara vereceği cevapların gerçeğe aykırı olmayacağına, bilgisinden hiçbir şeyi saklamayacağına, namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün değerler üzerine yemin edip etmeyeceği soruldu:Tanık sorulacak sorulara hiçbir şey saklamadan doğru cevap vereceğime namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum ki ben davacı firmada 2006 yılından 2012 ekim ayına kadar çalıştım işten ayrıldığım tarih itibari ile --------- müdürüydüm davalı ... ise bildiğim 2010 yılı ortalarına kadar ---------- müdürlüğü yapmıştır daha sonra Genel Müdür Yardımcılığı yapmaya başlamıştır ancak kendisi sürekli -------- içinde çalışırdı hatta birlikte tasarımlarımız vardı, bildiğim davalı -------- bölümünde işe başlamış ve --------- mühendisliği yapmış bu nedenle Genel Müdür Yardımcılığı döneminde de -------- de çalışmaya devam etmiştir, ben 2012 ekim ayında davacı firmanın istemesi üzerine işten ayrıldım, bu tarih öncesinde şirket ekonomik sıkıntı içerisindeydi ve birçok kişi işten çıkarıldı geri alındı, maaşlarımızı alamıyorduk, davacı şirket benim işten ayrılmamı istedi daha sonra aramızda anlaşma sağlandı ben eksik projeleri tamamlamam karşılığında işçilik haklarımı alarak davacı firmadan ayrıldım, ... ın işten ayrılma sebebini ben tam olarak bilemiyorum, işten ayrıldıktan sonra ---------- firmasını kurduğunu duydum, davacı firma cam makinası üretir, bu konuda sektörde lider --------- kuruluşların benzer ürünleri yapılır, ... da zaten bu ürünleri tasarlayan grubun içerisindendir, bu şekilde benzer makinaları yapması çok kısa bir süre alabilir bir hafta içerisinde yapması mümkündür ki --------- makinada çalıştığı dönemde de bu şeklide makina yapmıştır, --------- de aynı şekilde davacı firmadan ayrılmıştır, ... ın firmasında birlikte çalıştıklarından haberdarım, bu şahsın davacı firma bilgilerini kullanarak, hareket edebilecek bilgiye sahip olduğunu düşünmüyorum, benim çalıştığım inşaat sektöründe bir firmadır, davalıların --------- firması olarak davacının müşterilerine gidip davacıyı kötüleyerek daha uygun fiyatla ürün sattıklarına dair bilgim yok, --------- davacı firmadan temmuz ayında işten ayrılmıştır ben ise aynı yıl kasım ayında ayrıldım, --------- ayrılmasından sonra müşterilerden davalı firmanın kendilerine teklif götürdüğü yönünde herhangi birşey duymadım dedi.
Davalı vekili: ... ın davacı firmadan kendi isteği ile mi yoksa davacı firma tarafından çıkarıldığı sorulsun dedi.Tanık: --------- duyduğum işten çıkmasının istendiğidir, ... ın davacı firmanın Yönetim Kurulu üyesi olup olmadığını bilmiyorum"Tanık --------- beyanı 15/07/2014 tarihli celsede aşağıdaki şekilde alınmıştır:
"Tanıktan soruldu: Tarafları tanıdığını beyanla; HMK 254.maddesi uyarınca tanıklığına duyulacak güveni etkileyecek bir durumu olmadığını beyanla tanığa HMK.nun 256.maddesi uyarınca gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağın, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği, duruşmada hakimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk edemeyeceği, gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirileceği hususları anlatılarak HMK.nun 258/3.maddesi uyarınca tanık sıfatı ile kendisine sorulacak sorulara vereceği cevapların gerçeğe aykırı olmayacağına, bilgisinden hiçbir şeyi saklamayacağına, namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün değerler üzerine yemin edip etmeyeceği soruldu:Tanık sorulacak sorulara hiçbir şey saklamadan doğru cevap vereceğime namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum ki ; ben halen --------- Şti nin sahibi ve imza yetkilisiyim, ancak 01.7.2004 den 31.05.2013 tarihine kadar davacı şirkette farklı görevlerde çalıştım, en son yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptım, bu nedenle diğer davalıları da tanırım davalılardan ... da davacı şirkette farklı pozisyonlarda çalışmıştır, en son hatırladığım yönetim kurulu başkan yardımcısı durumundaydı daha öncesinde ise --------- Müdürlüğü yapmıştı, yine genel müdür yardımcılığı yaptığını biliyorum kendisi ben davacı firmada çalışırken ayrıldı, bildiğim davacı şirketten kendi isteği ile ayrılmıştır, kendisinin istifaya zorlandığına dair herhangi bir bilgim yok, davalıya ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı gibi işçilik haklarının ödendiğini biliyorum bende 10 yıl kadar bu şirkette çalıştığım için kendi isteğimle ayrıldığım halde tüm tazminatlarımı aldım , 2009 yılından itibaren ayrıldığım tarihe kadar davacı şirketin ekonomik olarak zorluk yaşadığını ve bu nedenle işçilere 3-4 aya kadar ücretlerini ödemediğini biliyorum, diğer davalı ... ise teknik serviste müşteri danışmanı olarak görev yapıyordu , ---------de kendi isteği ile işten ayrılmıştı fakat çalışma süresi kısa olduğu için tazminat ödemesi yapılmadı biliyorum , davalı ...'in davacıdan ayrıldıktan sonra --------firmasını kurduğunu, ---------de onun yanında çalışmaya başladığını biliyorum, ------ s ektörüne hitap eden, çift cam oluşturan, dekoratif camları işleyen makineleri üretir, davalı ... -------- de --------- müdürü idi, makine tasarımları da dolayısıyla onun sorumluluğunda idi, ancak cam makinelerinin çalışma mantığı aynıdır, her iki firmada cam kesen makine üretmektedir, bunda t icari sır niteliğinde bir husus olup olmadığını ben bilemem, davalının davacı firmada çalıştığı dönemde kendisi adına bir firma kurup makine üretmek konusunda hazırlık yaptığına dair bir tespitim ve bilgim yok, normalde makinelerin üretilmesi için bir hazırlık devresi gerekir ancak bu süreç ... için gerekli değildir diye düşünüyorum, çünkü kendisi makinelere çok hakim olan bir kimsedir, ben mali kökenli bir kişiyim, her iki firmanın ürettiği makinelerin görüntü olarak aynı olduğunu söyleyebilirim ancak birebir aynı makine üretilip üretilmediği konusunda fikrim yok, davalıların davacının makinelerinin resimleri ve katalogları ile satış yaptığına dair bilgim yok, davalıların davacıyı kötüleyen konuşmalar yaptıkları , müşterilere davacıyı kötülediklerine ben şahit olmadım, ancak o dönemde pazarlama bölümünden bazı arkadaşların davalıların bu yönde konuşmalar yaptığını anlatan sözler duydum, onlarda müşterilerden duyduklarını aktarıyorlardı, çok net olmamakla birlikte davalıların davacı firmayı kötüledikleri söyleniyordu, davalı firmanın makineleri daha ucuza sattığı konusunda bilgim yok ancak mantık olarak öyle olması gerekir çünkü yeni kurulan bir firmadır dedi. Davacı vekilinin istemi üzerine tanıktan soruldu: şu an içeğirini tam olarak hatırlamıyorum ama davalıların davacı şirkette bulunan e mail adreslerine sanırım davalı -------- email adresine --------- bir müşteriden daha doğrusu Arap bölgesinden bir müşteriden mail içeriği geldiğini hatırlıyorum, ---------- müşteriye bundan sonrasında kendileri ile çalışması yönünde talepte bulunduğunu yazdığını hatırlıyorum bu mailler --------- işten ayrılmasından sonra --------- email adresine düşen kayıtlardır dedi Davalı vekilinin isteği üzerine tanıktan soruldu: Söz konusu cam kesme makinelerini piyasada sadece davacı şirket satmaz, makineleri birbirinden sıyırma hızı, yada kesme hızı gibi unsurlar ayırdeder, bu kapsamda davacının üretimini yaptığı makinelerde patentli olan parçalar olduğunu hatırlıyorum bunlardan aklıma gelen sıyırma firçasıdır, love sıyırıcı olarak bilinir, bunun --------- ürettiği makinelerde de kullanılıp kullanılmadığı konusunda bilgim yoktur dedi
Davacı vekili tanık davalılardan sonra ve müvekkilim şirkette yönetim kurulu üyesi iken ayrılmıştır, davalıların ayrılmasından sonra davalı ...'ın şirkete ihanet ettiği, hakkında dava açılması gerektiği yönünde yönetim kurulunda konuşma olup olmadığı hususunun sorulmasını istiyorum dedi bu yönde yönetim kurulunda konuşma yapılmış ve dava açılmasına karar verilmiştir dedi Bildiklerim bundan ibarettir"25/02/2016 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
22/02/2017 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
22/11/2018 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
19/09/2019 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
28/09/2020 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
05/02/2024 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
18/09/2024 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
08/05/2025 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Mahkememizin -------- Esas sayılı asıl davası haksız rekabet nedeniyle haksız rekabetin tespiti, durdurulması, engellenmesi ve hükmün yayınlanması talebine ilişkindir.--------- Esas sayılı birleşen davası haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davanın -------- Esas sayısı ile açıldığı, daha sonra birimin kapatılması nedeniyle --------- Esas numarasını aldığı,--------- Esas sayılı dosyasının bu dosya ile birleştirildiği, yine birimin kapatılması nedeniyle dosyanın -------- Esas numarasını aldığı, akabinde dosyanın Mahkememizin--------- Esas sayılı numarasını aldığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, Mahkememizin --------- Esas sayılı asıl davasının haksız rekabet nedeniyle haksız rekabetin tespiti, durdurulması, engellenmesi ve hükmün yayınlanması talebine ilişkin, --------- Esas sayılı birleşen davasının haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, dinlenen tanık beyanları ve bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri giderir ve davacının tüm iddialarını değerlendirir nitelikteki 05/02/2024 tarihli, 18/09/2024 tarihli ve 08/05/2025 tarihli heyet raporları ve toplanan tüm deliller dikkate alındığında, davacının "Davalıların, davacı şirketle aynı sektörde faaliyet göstermek suretiyle iş sözleşmesinin haksız rekabet maddesine aykırı davranmaları, davalı ...’ın, davacı şirket ile ilişiğini kesmesinden çok kısa bir süre sonra kendi şirketini açması ve yine 1 ay gibi kısa bir sürede üretime başlamış olması, davalıların davacı şirkette görevleri gereği vakıf oldukları sırları kullanarak, müvekkil şirkette edindikleri bilgi ile makine üretmeleri, davalıların, davacı şirket tarafından yıllarca yapılan arge çalışmaları sonucunda çizilmiş projelerini kullanmaları, davacıya ait ticari sır ve bilgi birikimini kullanmaları ve -------- yürütmemeleri nedeniyle makineleri ucuza mal ettikleri için de ucuza satmaları, davalıların davacıya ait makinelerin birebir aynısını ve ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmeleri, davalıların satışlarını, davacıya ait makinelerin resimleri ve katalogları üzerinden yaptıkları, davalıların ürettikleri bazı makinelerde, --------- nezdinde davacı adına faydalı model olarak tescilli, --------- sıyırma aparatını kullanmaları, davalıların haksız rekabetle ürettikleri makineleri davacı şirketin müşterilerine satmaları, davalıların davacı şirketten ayrılırken davacı şirketin müşterilerine ait iletişim bilgilerini yanlarında götürmeleri, davalıların davacı şirketin müşterilerine ait iletişim listesinde durumu aktif olan, yani makineye ihtiyacı olan ve/veya satış yapılabilecek müşteri arayarak makine satmaya çalışmış olmaları, davalıların pazarlama faaliyetleri sırasında müşterilere, davacıyı ve ürettiği makineleri kötüleyici beyanlarda bulunmaları, davacının müşterilerini, sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yönlendirmeleri" yönündeki haksız rekabet fiillerini ispatlayamadığı, bu sebeple asıl ve birleşen davalarının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Mahkememizin --------- Esas sayılı asıl ve ---------- Esas sayılı birleşen davaların ESASTAN REDDİNE,
Mahkememizin ---------- Esas sayılı asıl davası yönünden;
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 24,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 591,10 TL’nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve ret sebebi ortak olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,
---------- Esas sayılı birleşen davası yönünden;
6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 1.878,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.263,15 TL’nin hükmün kesinleşmesi halinde resen davacıya iadesine,
7-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
9-Maddi tazminat davası yönünden; davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve ret sebebi ortak olduğundan reddedilen dava değeri (10.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,
10-Manevi tazminat davası yönünden; davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve ret sebebi ortak olduğundan reddedilen dava değeri (100.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/1 uyarınca hesaplanan 16.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/09/2025
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.