mahkeme 2023/18 E. 2025/289 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/18 ESAS
KARAR NO : 2025/289
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/01/2023
KARAR TARİHİ : 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında taşeronluk ilişkisinden kaynaklanan ticari irtibat mevcut olduğunu, bu anlaşma kapsamında davalı müvekkiline sözleşme kapsamında yapılacak iş için ödeme yapılmasını talep ettiğini ve müvekkilinin de 36.344,00 TL bedelli ---------- Şubesine ait 10.01.2023 Keşide Tarihli --------- Nolu ve ---------ştine ait müşteri çekini avans olarak verdiğini, davalının işi usulünce yapıp teslim etmediği halde müvekkiline çeki iade etmemiş daha sonra Müvekkile davaya konu olmayan 12.01.2023 tarihli 140.000,00 TL bedelli bir adet sözde çeki teminat olarak bıraktığını, müvekkilinin bu çeki alırken arkasında ciro silsilesinin bozuk olduğunu ve aslen çek niteliği bulunmadığını ve kanunen kendisinin yetkili hamil olamayacağını sonradan fark ettiğini, müvekkilinin davalı ile yaptığı görüşmede borcunu ödemesini veya çekini iade etmesini davalıdan talep etmiş ise de bugüne kadar ödeme yapılmadığını, müvekkilinin de taşeron olarak sorumlu bulunduğu işin teslim edilmediğini, müvekkilinin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalabileceğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibelerin müvekkilince yerine getirildiği halde davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, ayrıca müvekkilinin işin teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını beyan ederek davanın kabulüne, 36.344,00 TL borçlu olmadığının tespitine, çeki icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesine ve bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, dava konusu çekin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; Hukuki niteliği itibariyle çekten dolayı menfi tespit istemine ilişkindir. Celse arasında davalının vefat ettiği, davacının veraset ilamını sunduğu, bir kısım davalı mirasçılarına tebligat yapıldığı, bir kısım mirasçılara ise yapılamadığı görülmüştür.Mahkememizce 28/01/2025 tarihli duruşmada ara karar ile "Dosyada yeterli gider avansı bulunmadığından 1000,00-TL gider avansı yatırması için davacı tarafa 2 hafta kesin süre verilmesine, aksik takdirde davanın dava şartı yokluğundan reddedileceği hususunun ihtarına, (ihtarat yapıldı.) " karar verilmiştir. Davacı vekilinin 28/01/2025 tarihli celsede hazır bulunmasına rağmen davacı vekili tarafından dosyaya gider avansı yatırılmadığı, davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olduğu halde 08/04/2025 tarihli duruşmaya gelmediği, mazeret bildirdiği ve mazeretinin kabulüne karar verildiği görülmüştür.
HMK'nın 114/1-g) maddesine göre davacının yatırması gereken gider avansını yatırmış olması dava şartıdır. HMK'nın 115. Maddesine göre ise, Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. HMK'nın 120/2 maddesine göre ise; avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.
Somut dava kapsamında dava sırasında gider avansının yeterli olmadığı anlaşılmış, söz konusu eksikliğin tamamlanması için davacı vekiline 2 hafta kesin süre verilmiştir. Ancak, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde eksiklik tamamlanmamış ve duruşma gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı anlaşılmıştır. HMK'nın 115. Maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığı davanın her aşamasında re'sen araştırılması gerektiğinden ve dava şartı olan gider avansının eksikliğinin kesin süreli ihtara rağmen tamamlanmaması nedeniyle HMK'nın 114/1-g ve 115/2 maddeleri gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2- Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 614,79 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 0,61 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacının üzerine bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/04/2025