mahkeme 2022/782 E. 2023/981 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/782 Esas
KARAR NO: 2023/981
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/10/2022
KARAR TARİHİ: 05/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili --------- Şirketi nezdinde 15/08/2020 başlangıç - 15/08/2021 bitiş tarihli, --------- poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunan, davalı --------- Şirketi'nin maliki/işleteni bulunduğu -------- plakalı sigortalı araç, 05/02/2021 tarihinde olay yerini terk eden sürücünün --------- Sokak, -------- mevkiinde ----------- plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebep olduğunu, gerçekleşen kaza doğrultusunda müvekkili sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereği meydana gelen zararının giderilmesi adına -------- sayılı hasar dosyası kapsamında 9.323,71-TL tazminat ödemesi yapıldığını, yasal düzenlemeler gereği yapılan ödemelerin rücuen tahsili amacıyla da davalılar aleyhine --------- E. Sayılı dosyasında 10.420,33 TL tutarlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu açıklanan nedenlerle-------- E. Sayılı dosyasındaki takibin devamına, Davalı taraflar hakkında alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihinde müvekkili şirket ile sigorta şirketi arasında geçerli bir trafik sigortası poliçesi mevcut olduğunu, müvekkili şirket ile davacı sigorta şirketi arasında 15.08.2020 başlangıç tarihli ve 15.08.2021 bitiş tarihli ---------- poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, meydana gelen zararın trafik poliçesinden karşılanması gerektiğini, müvekkili şirketin -------- şirketi ile 17/08/2020 başlangıç 17/08/2021 bitiş tarihli ----------- poliçe numaralı --------- Sigortası akdedildiğini, müvekkili firmanın bu tarz kaza durumları karşısında zararlarını karşılaması ve kendisine bu tarz davalar yöneltilmemesi açısından kaskosu bulunmakta olup iş bu davaya konu zararın şayet hukuki ise de kasko firması tarafından karşılanması gerektiğini açıklanan nedenlerle davacının itirazın iptali ve icra-inkar tazminatı talebinin reddine, davacının icra takinin konusu olan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle 05/02/2021 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacı sigorta şirketinin sigortalısı davalıya ödenen hasar bedeli için başlattığı --------- E. Sayılı icra dosyasının davalı tarafça yapılan itirazın İİK 67 kapsamında iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Mahkememizce kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 19/10/2023 tarihli raporun sonuç kısmında,"A-) --------- plakalı araç Sürücüsü: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etkenlik arz ettiği için: 8/8 ORANINDA % 100 KUSURLU OLDUĞU, B-) ---------- Plakalı araç sürücüsü: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı,
C-) 05.02.2021 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan hasar bilgilerinin, --------- plakalı araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. D-) Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigortası, sigorta ettirenin 3. kişilere verdiği onun karşılamak üzere hem üçüncü kişileri hem de sigorta ettireni koruma amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türü olduğundan sigortacının (sigorta şirketinin) sorumluluğu, sigortalısının veya sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Limitin üzerindeki zarardan sorumlu değildir. Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin, --------- plakalı aracın sürücüsünün kusur oranı nispetinde; -------- plakalı aracın maliki davalı -------- şirketi yararına --------- plakalı ---------- marka araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan --------- sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamındadır. E-) Bu bilgiler dâhilinde ---------- plakalı,-------- marka, -------- tipi, --------- model araçta oluşan Hasar bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalının tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle,HASAR BEDEL TUTARI = 7.427,54TL’ye baliğ olduğu ve bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı değerlendirilmiştir.F-) Dosya kapsamında yapılan değerlendirmelerde dava konusu olayın uyuşturucu, alkol ve benzeri maddelerin etkisi altında iken güvenli araç sürme yeteneklerini kısmen veya tamamen kaybetmiş olması, sahip olması gereken sürücü belgesine (ehliyetine) sahip olmayan veya sahip olduğu sürücü belgesinin trafik kazasına sebep olana aracın kullanma hakkını vermemesine rağmen kimseler tarafından sevk ve idare edilmesi halinde olduğuna dair eylemlerin dosya içeriğinde mevcut olmadığı, Rücu şartlarının gerçekleşme durumunun ispat külfeti altında davacı tarafın olduğu, davacı sigorta Şirketinin davalı sigortalısına belirlenen gerekçelerle Rücu edemeyeceği " Yönünde görüş bildirmiştir.Davanın dayanağını haksız fiil sorumluluğu oluşturmaktadır. Haksız fiil sorumlusu olarak sürücünün sorumluluğu TBK’nın 49. maddesinde düzenlenen kusur sorumluluğudur. Madde; “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” belirlemesi ile kusur, haksız fiilin kurucu bir unsuru olarak düzenlemiştir. Bir motorlu aracın işletilmesinden doğan sorumluluk ise tehlike sorumluluğudur. İşletenin sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85. maddesinde düzenlenmiştir. 85. maddeye dayalı sorumluluktan bahsedebilmesi için sorumlu olacak kişinin öncelikle KTK’nın 3. maddesinde tanımlanan “işleten” sıfatına haiz olması gerekmektedir. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukukî nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla birlikte, işletenin hukukî sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğunun ise, sözleşmeye dayalı bir sorumluluk olduğu tartışmasızdır.Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri uyarınca somut olay değerlendirildiğinde;-------- İli -------- ilçesi -------- sok.No:--------- üzerinde saat 14.20 sıralarında davalı -------- şirketi adına kayıtlı ve --------- numaralı poliçe ile davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan -------- plakalı aracın--------- plakalı araca çarparak maddi hasara neden olduğu ve araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği anlaşılmıştır. Aldırılan bilirkişi raporunda davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Somut olayda tartışılması gereken husus kazaya karıştıktan sonra kaza yerini terk eden araca karşı davacı sigortacının --------- plakalı araç için ödediği tutarı rücu edip edemeyeceği edebilecekse ne miktarda olduğu noktasında toplanmaktadır. Davalı taraf da müvekkillerine ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini kabul etmiş ancak park yerinden çıkarken hafifçe diğer araca sürttüğünü her hangi bir zarar olmadığının gördüğünü ayrıca yetişmesi gereken işler olduğu için acelesi olduğunu kaldı ki olay yerini terk etmenin başlı başına kusurlu bir davranış olmadığını beyan etmiştir. Kısaca davacı araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiğine dair taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.Bilindiği üzere sigortacı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2.maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B-4.maddesi uyarınca; tazminat yükümlüğünün azaltılmasına ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3.kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı, kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacı, bu hakka dayanarak kendi sigortasına dönebilmesi kuralından kaynaklanmaktadır.6102 sayılı TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması" hali rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;05.02.2021 günü sigortalı aracın park halinde olan --------- plakalı aracA arka kısmından, bu çarpmanın etkisiyle-------- plakalı aracın arka kısmı ile ön kısımlarında hasar oluştuğu anlaşılmıştır.Her ne kadar davalı tarafça; sigortalı araç sürücüsünün yetişmesi gereken acele işlerinin olduğu ve hafifçe dokunduğu araçta hasar meydana gelmediğini görünce kaza yerinden ayrıldığını iddiasında ve savunmasında bulunulmuş ise de, sigortalı araç sürücüsünün olay yerinden ayrılmasına sebep olarak ileri sürülen hususların ispat edilemediği savunmaya ilişkin her hangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, bu durumda ispat yükü kendisine düşen davacı sigortacının; davalıya ait araç sürücüsünün olay yerini Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesi kapsamında geçerli her hangi bir sebep olmaksızın terk ettiği ve bu suretle tutanak tanzim edilmesi ve alkol muayenesi vb. mevzuat gereği yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri yerine getirmediği ve bu suretle de rizikonun teminat kapsamında olmadığı hususunu ispat ettiği, bu ispatı müteakip artık ispat yükü kendisine düşen davalı tarafın ise az yukarıda açıklandığı üzere rizikonun teminat kapsamında olduğu yönündeki iddialarını ispat edemediği sonucuna ve vicdani kanaatine varılmıştır.Davacı sigorta şirketi tarafından -------- plakalı araçta meydana gelen zarar nedeni ile 18.04.2022 tarihinde 6.643,75 TL ve 17.04.2022 tarihinde de 1.742,00TL olmak üzere toplamda 8.358,75 TL ödeme yaptığı dosya arasındaki banka dekontlarından anlaşılmaktadır.Rücuen tazminat taleplerinden ödeme tarihinden itibaren herhangi bir ihtara gerek kalmadan borçlu ödeme tarihinden itibaren mütemerrit hale gelir.Bu bakımdam davalı taraf icra takip tarihine kadar işleyecek yasal faizden sorumlu olduğundan itirazın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davacı taraf her ne kadar icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de alacvak yargılamayı gerektirdiğinden davacının bu talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE ;------- E sayılı dosyasında davalının yapmış olduğu itirazın Kısmen İptali ile 8.385,75 TL asıl alacak ,208,84 TL işlemiş faiz olmak üzere Toplam 8.594,59 TL üzerinden takibin devamına
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin alacak yargılamayı gerektirdiğinden Reddine
3-Alınması gereken 587,10-TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 125,86-TL harçtan mahsubu ile bakiye 461,24-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından harcanan 125,86-TL peşin harç, 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 206,56-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından harç dışında harcanan 2.290,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%82,48 Kabul, %17,52 Ret) 1.888,79-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 8.594,59-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Tarafların artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı verilen karar KESİN olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı.05/12/2023