mahkeme 2022/1028 E. 2024/386 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1028 Esas
KARAR NO: 2024/386
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2022
KARAR TARİHİ: 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı -------- şirketi Tarafından ---------- poliçe numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi (Delil No 1) ile sigortalanan müvekkile ait taze kiraz cinsi emtia, --------- -------- (Delil No 2) CMR Belgesi'ne istinaden ----------- plakalı araç ile yapılan nakliyesi esnasında çürüyerek zayi olduğunu, söz konusu emtiaya ilişkin zayi olayı 03.07.2021 tarihinde tespit edildikten sonra bununla ilgili olarak derhal davalı sigorta şirketine başvurulmuş ve şirket nezdinde ---------- no.lu hasar dosyası oluşturulduğunu, dosya ile ilgili yapılan ekspertiz incelemesi sonucu 06.12.2021 tarihinde eksper raporu hazırlanmış olup söz konusu raporda hasarın teminat kapsamında olduğu tespit edilmiş; ancak davalı tarafça sigorta tazminatı hesabı hatalı olarak yapılmadığını, emtiaların taze kiraz meyvesi olduğu ve çürük emtiaların kısa bir süre içerisinde kolaylıkla emtianın tümüne sirayet ederek zayi olacağı dikkate alınmaksızın farazi bir fire oranı belirlenmiş ve hasar hesabı bu hatalı fire oranına göre yapılmadığını, müvekkilinin riziko sebebiyle uğramış olduğu gerçek zarar, tespit ve tazmin edilemediğini, gerçek zararın tespiti açısından, tanzim edilen ekspertiz raporu eksik ve hatalı olduğunu, ekspertiz incelemesinin uzman kişilerce ilk olay incelemesi yapılırken, emtianın tarımsal özelliği, fiziksel durumu, zararın her geçen saniye arttığı hususları bütünüyle değerlendirilerek bir hasar hesaplaması yapılması gerekirken yalnızca anlık değerlendirme ile kısmi hasar hesabı yapılmıştır.kiraz meyvesi tarımsal açıdan değerlendirildiğinde; yaş sebze ve meyvelerin içerdikleri su miktarı ve fiziksel yapıları kısa sürede niteliklerini (sararma, kararma, buruşma, kokuşma ve çürüme) kaybetmesine ve besin değeri özelliklerini yitirmesine sebep olduğunu, yaş sebzelerde ve meyvelerde aynı anda yaşanacak olan ani ısınma veya soğuma sonucunda artışı veya azalışı, hatalı nakliye, hırpalanma, kızışma, zedelenme, donma, yanlış taşıma-istifleme-depolama gibi olumsuzluklar ürünün bozulmasını artırdığını, bu olumsuz durumlar sebebiyle bozulmuş herhangi bir ürünle temas eden diğer sebze ve meyvelerin de bozulması kaçınılmaz olduğunu, somut olay da tıpkı bu şekilde gerçekleşmiş, geçen zaman sebebiyle fire oranı artarak müvekkilin gerçek zararı ortaya çıkacağını, ancak bu somut gerçek, eksperlerce ve davalı sigorta şirketince nazara alınmamış, görmezden gelindiğini, rizikonun gerçekleşmesinin akabinde ekspertiz raporu tanzim edilinceye ve hatta sigorta şirketi nezdinde hasarın onay sürecinde dahi müvekkilin zararı artmaya devam etmiştir. TTK m. 1427: “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olacağı, riziko tarihinden 5 ay sonra tamamlanmış; bahsi geçen yasal süreler aşıldığını, bu gecikme nedeniyle TTK m. 1427/3 gereğince ön ekspertiz incelemesi yaptırılmamış ve davalının ödemekle yükümlü olduğu avans miktarı da müvekkile ödenmediğini, izah olunan riziko tarihi ile ekspertiz tarihi arasındaki fark dahi, müvekkil gerçek zararının ne derece artırdığı, davalı tarafça sigorta sözleşmesinden doğan sorumluluklar yerine getirilmemiş, müvekkilin zarara uğramasına ve hatta zararının artmasına sebep oluduğunu, kalan emtialar açısından tercümesi sunulduğu üzere sovtaj satışına gidildiğini, müvekkilinin gerçek zararı; 43.120,00 USD bedelli fatura'ya konu emtianın, sovtajı da düşüldüğünde kalan 21.271,69 USD tutarındadır. Davalı sigorta şirketine 18.02.2022 tarihinde 21.271,69 USD bedel üzerinden başvuruda bulunulduğu, ancak davalı tarafından herhangi bir sigorta tazminatı ödemesi yapılmadığını, arabulucuya başvurularak davalılara müracaatta bulunulmuş, ancak arabuluculuk görüşmeleri anlaşmazlıkla sonuçlandığını, -------- Arabuluculuk Son Tutanağı E-İmzalı Asıl evrak Ekte Mevcut olduğunu, bu nedenle müvekkil uğradığı zararın davalıdan tazmini için davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafa ait kiraz emtiasının ---------- --------- taşıması ------------ numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve bu poliçe tahtında düzenlenen ----------- nolu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davacı tarafa işbu dava öncesinde ödeme yapılmadığını, önemle belirtmek isteriz ki, Davacı tarafın talebi üzerine müvekkil şirket nezdinde,----------- no.lu hasar dosyası açılmış olup, yapılan değerlendirmeler neticesinde, 24.576,00-USD hasar tutarından, 3.304,31-USD sovtaj bedeli ve 4.312,00-USD muafiyet bedeli düşülerek tazminat tutarının 16.959,69-USD olduğu tespit edilmiş ve tespit edilen 16.959,69-USD'lik tazminat tutarı, işbu davadan önce 26.10.2022 tarihinde davacı tarafa ödendiğini, bu yönüyle, müvekkil şirketin poliçe kapsamındaki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirdiği sabit olduğundan, müvekkil şirket aleyhine açılan işbu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğu açıktır. Bu hususun Sayın Mahekemeniz tarafından dikkate alınmasını ve bu kapsamda, haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile ret sebepli vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; Hukuki niteliği itibariyle, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; 24/06/2021 tarihinde -------- ------------ taşınan yaş meyve ürünlerinin hasarlanmasından dolayı, davacının davalı sigortadan tazminat talep şartlarının oluşup oluşmadığı, tazminat miktarı, taşımada kusur durumu hususlarında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.Dosya konusunda uzman Lojistik ve taşıma uzmanı, gıda mühendisi, sigorta uzmanı bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti raporunda: Davacı tarafin,----------- yerleşik dava dışı ------------ isimli işletmeye 24.06.2021 tarihli -------- numaralı toplam 43.120 USD bedelli ihracat faturası ile 32 kap-palet 4.000 kutu kiraz emtiasını sattığı, yine davacı işletmenin, dava dışı ------------ isimli işletme ile bu ihracat operasyonundan doğan ---------- arasındaki taşıma işinin gerçekleştirmek üzere anlaştığı, bunun CMR Senedi detayları ve --------- isimli işletmenin navlun faturası içerikleri ile sabit olduğu, dosya kapsamına sunulan Form A, Tır Kamesi, Gümrük Beyannamesi, Form 1, içerikleri doğrultusunda 32 kap, 4.000 kutu, 22.000 kg. ağırlığındaki kiraz emtiasının frigorofik olarak ---------- ihraç işinin organize edildiği, söz konusu dış ticaret ve refakat nitelikli belgelerin verileri ile ihracat satış faturası ve taşıma sözleşmesi içeriğindeki bilgilerin uyuştuğu, taşıma sürecinin -----------arasındaki taşımanın CMR Konvansiyonu kapsamında olacağı, CMR Md.9 ve CMR Md.12/1 içeriği gözetildiğinde gönderen olarak kayıtlı işletmenin (davacının) taşıyıcıya talimat verme yetkisi olduğu, bu doğrultuda CMR Senedi üzerinde 32 kap kiraz emtiasının -2 C sıcaklıkta taşınmasının açık talimatının verildiğini, dosyaya sunulan ---------- marka ----------- numaralı sıcaklık ölçer---------- cihazının kayıtları gözetildiğinde, yükleme-boşaltma arasında geçen fiili taşıma sürecinin hiçbir aşamasında -2 derece sıcaklığa yakın bir ısıda ürünlerin taşınmadığı, en düşük ölçülen sıcaklığın 5,4 C olduğu ve taşıma süresince sürekli artış gösterdiğinin kayıtlardan açıkça anlaşıldığı, dolayısıyla ürünlerdeki bozulmanın (zararın) kaynağının taşıma sürecindeki soğuk zincirin bozulması ve gönderen talimatına uyulmamasına dayandığının değerlendirildiği, zarar tutarının açıklanan gerekçeler doğrultusunda, 43.120,00 USD (taze kiraz emtiasının tamamının fatura bedeli) - 3.304,31 USD (sovtaj tutarı) - 4.312,00 USD (muafiyet tutarı) - 35.503,69 USD olarak hesaplandığını, davacı şirketin emtia nakliyat poliçesi genel şartlarına dayanan 35.503,69 USD tazminat bedelin, 26.10.2022 tarihli ödeme 16.959,69-USD'lik bedelin mahsubu sonrası bakiye 18.544-USD tazminat tutarı, işbu davadan önce kazanın somut belgeler uyarınca teminat kapsamı içinde kaldığı, şeklinde raporunu sunmuştur. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu kiraz emtiası taşıma esnasında +2 derecede soğuk zincirle taşınması gerekirken, dosyaya sunulan fotoğraflar, eksper raporu ve diğer belgelerden anlaşılacağı üzere soğuk zincir kırılarak yüksek ısıda taşınmıştır. Bu nedenle hasar oluşmuştur. Taşımaya konu kiraz emtiası sovtaj bedeli düşüldükten sonra bakiye 18.544,00 USD zarar olduğu hem eksper raporunda hem de bilirkişi raporunda belirlenmiştir. Bu hasar sigorta kapsamındadır. Her ne kadar davalı tarafından taşımaya konu kiraz emtiasını yükleme esanasında ürünlerde bozukluk olmasından kaynaklı hasarın oluştuğunu iddia etmiş ise de bu iddiasını ispat edememiştir. Emtianın soğuk zincirin kırılmasından dolayı hasara uğradığı sabittir. Davacı şirketin emtia nakliyat poliçesi genel şartlarına dayanan 35.503,69 USD tazminat bedelin, 26.10.2022 tarihli ödeme 16.959,69-USD'lik bedelin mahsubu sonrası bakiye 18.544-USD tazminat işbu davadan önce kazanın somut belgeler uyarınca teminat kapsamı içinde kaldığına kanaat edilmiş, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-)18.544,00- USD nin 21/02/2022 tarihinden itibaren, 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince 1 yıllık USD mevduatın kamu bankalarınca uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki ------------ efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-) Alınması gerekli 23.662,65-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 6.785,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 16.876,8‬0-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70-TL. başvurma harcı, 6.785,85-TL peşin harcın toplamı olan 6.866,55‬- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 6.039,25-TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına (%87,21 Kabul %12,79 Ret) göre hesaplanan 5.261,39-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-) Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-) Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
6-) Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul olunan dava değeri (18.544,00 USD x dava tarihindeki kur 18,6462 TL =345.775,13) üzerinden hesaplanan AAÜT.ne göre hesaplanan 53.866,27-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-) Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red olunan dava değeri (2.727,69x18,6462=50.861,05 TL) üzerinden AAÜT.ne göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-) 6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ----------- tarafından karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 2.719,91-TL'sinin davalıdan, bakiye 400,09-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Dair, Davacı Vekilinin yüzüne, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2024