mahkeme 2023/26 E. 2024/71 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/26
KARAR NO : 2024/71

DAVA : Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/06/2019
KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı davacı şirket aleyhine-----.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin -----Sayılı dosyası ile faydalı modelin korunma haklarına tecavüz edildiği iddiası ile maddi ve manevi tazminat davasını ikame edildiğini, davacı aleyhine açılan bu dava davacının ticari faaliyetlerini ve kariyerini olumsuz etkilediğini , davacının bu dava nedeniyle telafisi zor zararlar gördüğünü, Davalının buluş olarak iddia ettiği ürününü Türk Patent Enstitüsüne başvurarak 22.10.2012 tarihinde model -----buluş başlığı ile ----- Sayılı faydalı model olarak tescil ettirdiğini, Mahkemenizin de malumu olduğu üzere faydalı model olarak koruma altına alınabilecek buluşlarda dünyada yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriteri bulunması şarttır. Yine 6769 Sayılı Kanunun 142. Maddesi ve hükümlerinde faydalı modelle ilgili düzenlemeler yapılmakla bir ürününün faydalı model olarak tescil edilebilmesi için kriterler açıkça belirlenmiş olduğunu, mezkur kanunun 142.Maddesi " ancak 83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur " hükmüne amirdir. Mezkur kanunun 83/2 Maddesi " Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar. " hükmüne havidir. Bu kapsamda davalının faydalı model olarak tescil ettirdiği ürün aslında faydalı model olmayıp tekniği başvuru tarihinde çok daha önce bilinen ve kullanılan bir yapıya sahip olduğunu, nitekim------ numaralı --- - müracaatı ---- ile ilgili olduğunu, bahsedilen patent başvurusunun tarifname ve istemlerinde bahsi geçen --- numaralı faydalı modelde yer alan tüm unsurlar yer almakta olduğunu, hatta ve hatta yaylı mekanizma olabileceği gibi motorlu mekanizma da olabilir denildiğini, dolayısıyla ---- - Enstitüsünün kayıtlarında yer alan faydalı model yeni değildir. Bu itibarla yenilik unsuru taşımadığını, davalı taraf ----- üretilen ve tescilli bir ürünü kopyalayarak ülkemizde faydalı model olarak aldığını, yenilik unsuru taşımayan ---- numaralı faydalı modelin taklit olması nedeniyle iptalinin gerektiğini, nitekim bilirkişi ----- haricen alınan raporda bu hususun açıkça ortaya koyulduğunu, ayrıca belirtmek gerekir ki davalının faydalı model olarak tescil ettirdiği ürün -----tescilli olmasının da etkisiyle, davalının tescil tarihinden çok önceleri dahi Türkiye piyasalarında da aktif olarak üretilerek kullanılan bir ürün olduğunu, Türkiye sınırları içerisinde bir çok firma aynı ürünü üretmekte ve kullanmakta olduğunu, bu nedenle davalının buluş olduğu iddiasıyla tescil ettirdiği faydalı modelin yeni bir ürün olmayıp , tekniği önceden bilinen ve kullanılan bir ürün olduğunu, davalının -----Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin -----. Sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine aynı konuda açmış bulunduğu bir dava da bulunduğunu, Bu nedenle taktir mahkemenin olmak üzere dosyaların birleştirilmesini talep etmiş ve arz olunan durum muvacehesinde davasının kabulüne, uyuşmazlık konusu ürünün faydalı model olmadığının tespiti ile ------numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini , yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu faydalı modelin başvuru tarihi itibarıyla dünyada yeni ve müvekkili şirkete ait bir buluş olduğu ve sanayiye uygulanabildiği için davalı şirket adına TPE tarafından 551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnamenin 162. Maddesi uyarınca 31/01/2012 tarihinden itibaren tescil edilerek 10 yıl süre ile ----- tescil no.lu faydalı model belgesi ile koruma altına alındığını, faydalı modelin konusu buluş ----- ---- ilgili olup damperin ortasındaki sızdırmazlığı sağlayan kilit formlu klapeyi çalıştıran mekanizma olduğunu, sigortalı (yaylı) mekanizma grubunda ya da motorlu mekanizma gurubunda olmak üzere iki ayrı grupta üretilmekte olduğunu, faydalı modelin konusu olan bu klapenin işlevi bir mafsal vasıtasıyla kilit formlu klape mekanizmasında hareket etmesiyle ortasında bulunan pirinç milin etrafında dönerek kapanarak alevlerin ve / veya dumanın başka tarafa geçmesini engelleyerek sızdırmazlığını sağlamak olup, klapeyi çalıştıran davaya konu faydalı model sayesinde sızdırmazlık özelliğinin çalışıp çalışmadığı hususu istenildiği zaman test edilebilir hale geldiğini, davacı şirketin müvekkiline ait faydalı modelin aynısını ya da ayırt edilemeyecek derecede benzeri ile 13-16 Mart tarihleri arasındaki fuara katılmış ve standında teşhir ederek satışa sunduğunu, sektör dergilerini de bu modeldeki ----ilanını verdiğini, ayrıca bu ---- dayanım belgesi aldığını, ürettikleri ---- kodlu ---- daha öncesinde düşük sınıf test performansları ile sonuçlandığını, faydalı model belgesine konu olan tasarımları kullanılarak teste girilerek -- - belgesi alabildiklerini, davacı şirketin açtığı bu davanın, davalı şirketin davacı şirket ve ----- ve Ortağı aleyhine açmış olduğu ----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin-----sayılı dosya ile birleştirilmesi yönündeki talebin davaların tarafları ve konusu faklı olduğu için reddine karar verilmesini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.Mahkememizde alınan 30/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davaya konu ---- no.lu ----- belgesinin, buluşun uygulamaya koyulabilmesinin mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlamamış olduğu halinin oluştuğu, davaya konu buluş yeterli açıklığa sahip olmadığı için dosyadaki referans ile veya başka bir referans ile karşılaştırılarak yenilik yönünde değerlendirme yapılamayacağı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizden verilen 08/12/2020 tarih ve ---- Esas ---- sayılı kararı ---- Bölge Adliye Mahkemesi -------- Hukuk Dairesi'nin 18/01/2023 tarih ve ----- Esas ------- Karar sayılı sayılı ilamıyla bozulduğu ve ---- esas numarası aldığı anlaşıldı.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davanın, davalı adına tescilli --- no.lu -----buluş başlıklı faydalı modelin hükümsüzlüğü olup, taraflar dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru taşıyıp taşımadığı ve sanayiye uygulanabilir olup olmadığına ilişkin davadır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davanın davalı adına tescilli ----- sayılı faydalı modelin yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterini taşımaması sebebiyle hükümsüzlüğüne ilişkin olup mahkememizce yargılama devam ederken davaya konu ----- sayılı faydalı modelin koruma süresinin sona ermesi sebebiyle hükümsüz kılındığı anlaşıldığı bu nedenle davanın esası yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerektiği, yargılama giderleri yönünden ise dava açılırken tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderinin değerlendirilmesinin gerektiği, mahkememizce aldırılan bozma öncesi ------- esas sayılı dosyadaki 22/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu faydalı modelin 551 numaralı KHK 165 B maddesi kapsamında buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesinin mümkün kılabilecek nitelikte açık ve tam olarak tanımlanmadığı yönünde görüş bildirildiği, bozma sonrası aldırılan 30/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda da önceki raporla aynı görüşün muhafaza edildiği, buna göre de bilirkişi raporlarına göre davaya konu faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşıldığından dava tarihi itibariyle davacı davasında haklı olduğundan yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:
Davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile kalan 383,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 4.558,50 TL yargılama gideri ve 44,40 TL peşin harç toplamı olan 4.602,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.