Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/181 Esas
KARAR NO:2024/207
DAVA: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2022
KARAR TARİHİ: 10/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin uzun yıllardır ------ alanında faaliyet göstermekte olup restoran mağazacılık sektöründe zincir oluşturduğunu, Müvekkilinin, ilk olarak ---- ibareli şekil yönünden marka olarak -----ibareli marka ----- numara ile tescil ettirdiğini, bu markaları işyerlerinde, reklam panolarında, tabela ve reklam vasıtalarında kullandığını, hizmet kalitesi haklı bir üne kavuşup, bilinen ve aranan bir marka haline geldiğini,---- bir şube açtığını,----bir şube --------- bayi isim hakkı verdiğini ,----- bayi isim hakkı verdiğini ve kendi ana şubesi olan ------ en bilinen turistik yerlerinden olan -------- faaliyetine tek şube olarak devam etmekte olduğunu, bulunduğu noktada ve yapmış olduğu iş olan --------- işletmeciliğinde ------- yemek programlarına konu olacak haberlere konu olacak şekilde başarılı şekilde ---------markasını tanıtarak yaptığını, Müvekkilinin bu marka ile halen hem üretim ve hem de pazarlama faaliyetlerine devam etmekte olup kendisine iyi bir pazar payı oluşturduğunu, davalının aleyhine tespit istenen şirketin tespit istenen adreste ---- sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu ve---- tescilli markaymış gibi restoranlarında ve tabelalarında bu ibareyi kullanmakta olduğunu, Aleyhine tespit istenen şirketin--------- ibaresini ürünlerinde kullanmasının müvekkili şirketin markasına açık bir tecavüz oluşturduğunu, bu suretle de haksız rekabete yol açtığını, Aleyhine tespit istenen şirketin, müvekkilinin tescilli markası kapsamındaki mal ve hizmetlerle ilgili alanda faaliyet göstermekte olup, tescilli marka ile neredeyse aynı ibareyi müvekkilinin izni olmaksızın kendi mal ve hizmetlerinde kullandığını, Müvekkilinin uzun yıllardır markasına verdiği emek bilinirliğini sağlaması reklam haber vs. İle desteklenmiş ve ekte sunulan haber ve reklam görüntüleri 09.01.2003 tarihinden günümüze kadar yazılı ve görsel basında kendi adı, markası ve bilinirliğini kanıtlamakta olduğunu, bu nedenler ile markanın tanınması ve çömlek denildiğinde neredeyse yemek yapılan çömlekten önce müvekkili şirketin oluşturduğu markanın akla gelecek duruma geldiğini, Yukarıda yazılı nedenlerle davalı şirketin kullandığı -----------ibaresinin müvekkilinin tescilli markasına aynen benzediğinden bu durumun haksız rekabet nedeniyle müvekkilinin markasına tecavüz oluşturduğundan tecavüzün menine, müvekkilinin tescilli markasını kullandığı ürün ve reklam Malzemelerinin toplatılmasına, maddi ve manevi tazminatın tahsiline ve hükmün tirajı en yüksek ulusal gazeteden biri ile yayınlatılmasına karar verilmesi için mahkemenize başvurmak zorunda kalındığını beyan etmiştir.

KARŞI İDDİA Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, davalı şirket gibi ---------alanında faaliyet göstermekte olduğunu, fakat davacı şirketin --------- yani kuru fasulye konusunda müşterilerine hizmet vermekte iken müvekkilinde sulu gıda bulunmadığını, tamamen kebap çeşitleri ile ünlenmiş ve bu konuda tanınmış bir restoran olduğunu, Davacı firma gibi müvekkilinin de kendisine ait olan tescilli markasını gerek tabelasında gerekse de tanıtım broşürlerinde menülerinde kullanarak hizmetini verdiğini, Davacının isim hakkı olarak -------- ibareli marka hakkı ile faaliyet yürütürken ------hakkını marka tescil belgesi ile almış olduğu ------- olarak yürütmekte olduğunu, Davacının iddia ettiği gibi sadece ------ olarak tanınmakta ve bilinmekte ve bu şekilde tanınırlığını sürdürmekte olduğunu, Müvekkiline ait tabelanın ------- olarak kullanılmakta, menülerde ise ------olarak tanıtım yapmakta olduğunu, Davacı tarafça dosyaya sunulan tüm belge ve reklamlar davacının------- alanında tanınırlığını göstermekte iken müvekkilin menüsünde bile fasulye olmadığını, Davacının iddiası gibi yalnızca ----ibaresini kullanması söz konusu olmadığını, müvekkilinin bu ismi bile kullanmış olsa bile tecavüz oluşmuş sayılmayacağını çünkü korunan yüzyıllardır bir yemek sunum şekli olan ---------- değil davacının tarz ve sunum şekli ile belirttiği ve şekil ve cins yönünde farklılık arz eden resmen de yalnızca davacıya ait olan kısmın korunması olduğunu, bu tür yemek yapma geleneği ve isimlendirilmesinin yüzyıllardır bilinen ve tanınan bir geleneğin davacıya hasredilmesinin kabulünün mümkün olmayacağını, Bu nedenle müvekkilinin restoranlarında -------ibaresini ürünlerinde kullanmasının yasal olduğu in bir tecavüz oluşturmadığını, oluşmuş bir haksız rekabetten de söz edilemeyeceğini, müvekkili firmanın davacı firmadan daha eski ve köklü bir firma olduğunu beyan etmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, davacı adına tescilli ---- ibareli markalarının davalı tarafından tecacüz ve haksız rekabette bulunulup bulunmadığının tespiti ve önlenmesi ile maddi manevi tazminat taleplidir. Mahkememizde aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda; -------- nezdinde davacı adına tescilli olduğu, Davalının kullanımlarının davacının tescilli markalarından doğan haklarına tecavüz eder mahiyette olduğu, Davalının kullanımlarının TTK m. 55/1-a,4 hükmüne göre davacı aleyhine haksız rekabet teşkil ettiğine dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan ------ bilirkişi raporunda; Davalının kullanımlarının davacının tescilli markalarından doğan haklarına tecavüz eder mahiyette olduğuna ilişkin tespit ve görüşlerimizde değişiklik olmamış, Mali Yönden; Davalı Vekilinin -------- tarihinde Sayın Mahkeme'ye ibraz ettiği dilekçe ekinde davalıya ait İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ,vergi levhası ve çeşitli faturalar sunduğu görülmüştür. Gerek İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatının incelenmesinde ve gerekse davalı vekilinin beyan dilekçelerinde Davalının iki adet restoranı bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı adına kayıtlı iki adet restoran bulunduğu, bunlardan biri davaya konu edilen tecavüz olduğu iddia olunan ----adresinde faaliyet gösteren ------- diğeri ise -----faaliyetini yürüttüğünü, dava konusu ------ altında faaliyet gösterdiği, Defter ve belge incelemesinde merkez ve şubede elde edilen satışların tek hesapta muhasebeleştirildiği, merkez ve şube bazında ayrıştırılmadığı tespit edilmiştir. Muhasebe kayıtlarında satışlar yemek içecek satışları ile muhasebeleştirildiği, satışların ağırlıklı olarak yazar kasa fişleri ile belgelendirildiği, yazar kasa fiş açıklamalarında da yemek satışları açıklamasının yer aldığı, Davalının ----- olduğu, -------ve faaliyet belgesi kayıtlarında anlaşılmaktadır. Davalı yetkilisi -------yapılan görüşmede merkez ve şubede yapılan satışların ağırlıklı olarak pide ve lahmacun satışları olduğu beyan edildiği, Satış hasılatının incelenmesinde ve davalı beyanlarında satış hasılatının ortalama %60 ının ----geriye kalan %40' ı ise dava konusu yapılan ----- adı ile faaliyette bulunan şubelerde elde edildiği belirtilmiştir. Belgelerin incelenmesinde doğrudan---- açıklaması ile herhangi bir satışa rastlanmadığı, Kök raporumuzda yapılan hesaplamada; ----- olarak hesaplanmıştı. ------Şubelerden elde edilen satışlar bütün satışların ortalama % 40'ı kadar olduğu (d) maddesinde belirtilmişti. Bu durumda şubelerde elde edilen kazanç 594.673,88 X % 40 = 237.869,55 TL. Olarak hesaplanmıştır. Davalı Vekilinin 27.02.2024 tarihli Duruşmada kuru fasulye satışlarının toplam cironun %1 i kadar olduğu beyan edilmiştir, Belgeler üzerinde Kuru fasulye satışı açıklamasının yer almaması nedeni ile beyana göre yapılan hesaplamada şubede elde edilen 237.869,55 TL.kazanç içerisinde (237.869,55 TL. X % 1) 2.378,70 TL.Kuru fasulye kazancı olarak hesaplanabileceği kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirketin ---- esas unsurlu markanın tescilli sahibi olduğunu iddia ettiği, davalı tarafça kullanılan ----- ibaresinin marka hakkına tecavüz teşkil ettiği iddiasıyla tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı tarafça davanın reddinin talep edildiği, aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda, esas yönünden davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin bildirildiği, maddi tazminat yönünden ise SMK 151/2 b kapsamında davalının ihlal dönemi içerisinde elde ettiği gelirin toplam 594.673,88 TL olarak hesaplandığı, daha sonra aldırılan 10/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda ise esas yönünden kök rapordaki görüşün muhafaza edildiği mali yönden ise markanın bir şubede kullanıldığı ve o şubede elde edilen gelirin 237.869,55 TL olarak hesaplandığı, buna göre tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı şirketin ----- markalarının --- tescilli sahibi olduğu, davalının ise ----- Sınıfta tescilli sahibi olduğu, davalı kullanımları incelendiğinde tescil markasından farklı olacak şekilde ------ ibaresi ise küçük yazılmak suretiyle ----ibaresinin ön plana çıkartıldığı, davalı kullanımlarını gören tüketicinin ilk olarak ----görüp o şekilde aklında kaldığı, bu şekilde de davalı kullanımlarının davacının --------- ibaresine ayniyet derecesinde benzer kullanımı sebebiyle tüketiciler tarafından karıştırılmaya sebebiyet verebileceği zira her iki markanın da yiyecek - içecek hizmetleri sektöründe kullanıldığı, davalı kullanımlarının tescilli markasını aşar mahiyette davacı markasına yakınlaşmak suretiyle 6769 Sayılı SMK' nın 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz ayrıca tarafların aynı alanda ticari faaliyette bulunması sebebiyle TTK' nın 55/1-a)4 maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğinin anlaşıldığı, tecavüz iddiasının mahkememizce kabul edilmesi nedeniyle davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği manevi tazminat talebi yönünden, talep edilen 1.000 TL' nin davalı kullanımları dikkate alındığında davacı markasının zarar görme ihtimali de dikkate alınarak dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından manevi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, maddi tazminat yönünden ise SMK 151/2-b) kapsamında yaptırılan incelemede, davalının iki ayrı iş yeri olduğu fakat gelirlerinin iki ayrı iş yeri olmaksızın tek defter üzerinde muhasebeleştirildiği, bu nedenle sadece ihlale konu iş yeri üzerinde yaptırılan hesaplamada gelirlerin %40' ının markanın ihlaline konu şubeden elde ettiği bunun üzerinde toplam gelir üzerinde hesaplanan tazminat bedelinin 237.869,55 TL olarak hesaplandığı fakat mahkememizce davalı kullanımlarının, davacı markasına benzerliği mevcut ise de tescilli marka sahibi olması, ihlal dönemi içerisinde elde edilen tüm gelirlerin davalı tarafından kullanılan ------ibaresine tevdi edilmesinin hakkaniyete uygun düşmeyeceği, bu nedenle mahkememizce maddi tazminat hesabının takdiri değerlendirmeye gidilmiş ve takdiren 100.000,00 TL Maddi tazminatın dosya kapsamına ayrıca vicdanen daha uygun olduğu anlaşıldığından maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalı tarafından davacının marka hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve ref'ine, davalı tarafından adına tescilli ---- numaralı marka tescilini aşar şekilde kullanımlarının yasaklanmasına, özellikle -------- ibaresi marka tescilinden farklı olarak büyük şekilde veya tek başına kullanımının her türlü fiziki, internet ve sosyal medya ortamında kullanımının yasaklanmasına, mevcut kullanımların kaldırılmasına, bu şekilde kullanılan her türlü tabela, reklam vasıtaları, basılı ürünlerin toplatılmasına,
2-Hükmün tirajı yüksek 5 büyük gazeteden birinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle kesinleşmesi halinde ilanına,
3-Manevi tazminat yönünden: Davanın kabulü ile 1.000 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Maddi tazminat yönünden: Davanın kısmen kabulü ile 100.000,00 TL Maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-Alınması gereken 6.899,31 TL harçtan alınan 80,70 TL peşin harç + 4.045,14 TL ıslah harcın mahsubu ile kalan 2.773,47 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 4.125,84 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 6.187,00 TL yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre, 4.640,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 1.500,00 TL Yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre 375,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinden bırakılmasına,
8-Tecavüzün tespiti ve önlenmesi talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat talebinin red edilen kısmı yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
11-Manevi tazminat talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
12-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2024